استرس می‌تواند فشار خون آنی ایجاد کند

افزایش فشارهای روانی ناشی از بحران‌های مختلف سلامت بسیاری از افراد را تحت تأثیر قرار داده است؛ اما برای مبتلایان به فشار خون و بیماری‌های قلبی، استرس فقط یک فشار روانی ساده نیست و می‌تواند به تشدید علائم، از کنترل خارج شدن فشار خون و حتی بروز سکته قلبی منجر شود.دکتر مریم حمیدزاد، متخصص بیماری‌های قلب و عروق  به چند سوال درباره نقش استرس بر افراد مبتلا به فشار خون و راه‌های کاهش آسیب‌های آن پاسخ داده است.

استرس با افراد مبتلا به فشار خون بالا چه می‌کند؟

استرس در افزایش فشار خون نقش بسیار اساسی دارد. حتی افرادی که فشار خونشان تحت کنترل بوده، ممکن است در شرایط استرس‌زا دیگر کنترل کافی روی فشار خون‌شان نداشته باشند. به این معنی که آن دوز دارویی که تا الان مصرف می‌کردند، دیگر جواب ندهد. از طرف دیگر، کسانی که فشارشان کنترل‌شده نباشد، در شرایط استرس‌زا فشارشان بالاتر می‌رود.

و اثر آن روی قلب و رگ‌ها چیست که باعث بالا رفتن فشار خون می‌شود؟‌

استرس به اضافه بی‌تحرکی در فردی که مبتلا به فشار خون بالاست، باعث می‌شود روتین عادی زندگی فرد از دست برود و فشار خونش کنترل نشود. همچنین استرس باعث آزاد شدن هورمون‌هایی مثل آدرنالین در بدن می‌شود؛ این هورمون‌ها بدن را در حالت آماده‌باش قرار می‌دهند، ضربان قلب را بالا می‌برند و باعث تنگ شدن رگ‌های خونی می‌شوند. درنتیجه خون با فشار بیشتری در رگ‌ها جریان پیدا می‌کند و فرد با افزایش فشار خون مواجه می‌شود. استرس گاهی باعث می‌شود افرادی که گرفتگی عروق دارند، دچار درد قفسه سینه شوند و حتی بعضی‌ها سکته کنند. بنابراین استرس صددرصد روی وضعیت قلب و عروق اثر می‌گذارد.

آیا ممکن است فردی بدون تنگی عروق و فقط به دلیل استرس، سکته کند؟

بله، این دو لزوما ربطی به هم ندارند. ممکن است فردی فشار خون داشته باشد اما تنگی عروق نداشته باشد. البته ما حالتی داریم که به آن «سندروم تاکاتسوبو» می‌گویند؛ وضعیتی که بیشتر در خانم‌ها دیده می‌شود. هرچند ممکن است در آقایان هم رخ دهد. در این حالت، وقتی استرس بسیار شدیدی به فرد وارد می‌شود، ممکن است دچار علائم سکته قلبی شود. در حالی که گرفتگی یا تنگی عروق ندارد. به این وضعیت «سندروم قلب شکسته» هم گفته می‌شود.

استرس می‌تواند باعث ایجاد فشار خون شود یا فقط عوامل ژنتیکی دارد؟

استرس به‌ تنهایی نمی‌تواند باعث ابتلای فرد به فشار خون شود، اما می‌تواند فشار خون را آنی بالا ببرد که با حذف استرس، برطرف شود. کم‌خوابی هم همین اثر را دارد و باعث می‌شود فشار خون به‌ خوبی کنترل نشود و بالا برود. عوامل محیطی هم تأثیرگذارند. ممکن است فرد داروی تنظیم فشار خون هم مصرف کند، اما به ‌دلیل داشتن استرس مزمن، فشار خون دیگر با آن مقدار دارو کنترل نشود و گاهی باید دوز داروهای بیمار را افزایش دهیم.

این وضعیت چطور خود را نشان می‌دهد؟

وقتی فشار خون بالا می‌رود، ممکن است فرد دچار سردرد شود، احساس بی‌قراری داشته باشد یا سرش سنگین شود. یا فرد، فشار خون خود را می‌گیرد و می‌بیند که فشارش بالا است.

توصیه شما به افراد مبتلا به فشار خون چیست؟

توصیه ما به همه افراد این است که پیگیری اخبار و تلویزیون را محدود کنند و تا حد امکان زندگی عادی خود ادامه دهند. ورزش، فعالیت بدنی و رژیم غذایی مناسب داشته باشند. البته گاهی میزان استرس فرد تا حدی زیاد است که باید با دارو آن را کنترل کرد. بنابراین اگر نمی‌توانند استرس خود را با مواردی که مطرح کردم، کنترل کنند، باید تحت نظر پزشک، هم فشار خونشان تنظیم شود و هم در صورت نیاز از داروهای آرام‌بخش که پزشک متخصص تجویز می‌کند، استفاده کنند.»