ایده «پسا ناتو» در اروپا؛ بررسی یک طرح محرمانه برای دوران کاهش اتکای امنیتی به آمریکا
برخی گزارشها از شکلگیری یک بازنگری جدی در راهبرد امنیتی اروپا حکایت دارد؛ موضوعی که در پی تغییرات سیاست نظامی ایالات متحده و رویکردهای جدید دولت دونالد ترامپ در قبال ناتو شدت گرفته است.
به گزارش ایلنا، نشریه اکونومیست در گزارشی نوشته است که تحولات اخیر در سیاست خارجی آمریکا، بهویژه کاهش تعهدات نظامی و احتمال محدود شدن نقش واشنگتن در چارچوب ناتو، باعث شده برخی کشورهای اروپایی به فکر تدوین یک «طرح جایگزین» برای شرایط احتمالی فروپاشی یا تضعیف کارکرد این ائتلاف نظامی بیفتند.
نگرانی اصلی اروپا این است که در صورت بروز اختلافات جدی درون ناتو یا جلوگیری آمریکا از اقدامات جمعی، سازوکار دفاع مشترک این ائتلاف با اختلال مواجه شود. همین موضوع سبب شده بحثهایی درباره سناریوی «عملیات مستقل از آمریکا» در محافل نظامی اروپا شکل بگیرد.
اکونومیست تأکید میکند که در این چارچوب، برخی کشورهای شمال و شرق اروپا بهویژه کشورهای حوزه بالتیک، اسکاندیناوی و لهستان نقش محوری دارند؛ کشورهایی که بیشترین حساسیت را نسبت به تهدیدات امنیتی روسیه دارند و از آمادگی بیشتری برای واکنش سریع برخوردارند.
در همین راستا، به یک سازوکار نظامی به رهبری بریتانیا با عنوان «نیروی اعزامی مشترک» نیز اشاره شده است؛ ائتلافی متشکل از چند کشور اروپایی که دارای ساختار فرماندهی مستقل و تواناییهای ارتباطی و اطلاعاتی نسبتاً جدا از ناتو است و میتواند در شرایط اضطراری بدون اجماع کامل درون ائتلاف فعال شود.
با این حال، این گزارش تأکید دارد که چنین طرحی همچنان با چالشهای جدی مواجه است؛ از جمله محدودیت توان نظامی برخی کشورهای اروپایی و عدم مشارکت کامل قدرتهای بزرگ قاره مانند فرانسه و آلمان در ساختار اصلی این ابتکار.
تحلیل اکونومیست نشان میدهد اروپا به تدریج به این جمعبندی رسیده که اتکای کامل به تضمینهای امنیتی آمریکا در حال تضعیف است و باید به سمت طراحی سازوکارهای دفاعی مستقلتر حرکت کند؛ موضوعی که بهویژه در سایه تنشهای جاری در اروپا و جنگهای منطقهای، اهمیت بیشتری یافته است.
