زن‌پوشی در تئاتر ایرانی قدمتی دیرینه دارد!

به گزارش خبرنگار ایلنا، نمایش «سندباد و فیروز» یکی از آتاری است که از ۲۶ مردادماه در خانه نمایش مهرگان ذوی صحنه رفته و اجرای آن تا بیستم شهریورماه ادامه خواهد داشت.

دانیال تفرشی این اثر را نوشته و محمود موسوی طراحی و کارگردانی آن را به عهده داشته است.

مسعود محرابی، میثم عباسی، افشین غیاثی، عای آتشانی، علیرضا ذوالفقاری، هلن سرگزی، ضحا طلایی، مهیاس حسین‌زاده، دریا فخیم، مهرناز عدمی، پرند اکبری، سارا سالم، نفس محمدخانی، سارا قائم‌مقامی و محمود موسوی نیز در این اثر ایفای نقش می‌کنند.

در بخشی از خلاصه نمایش آمده است؛ فیروز نوکر خانه زاد خان سالار خان ده بالاست که سالهاست یک دل نه صد دل عاشق دختر خان سالار شده... فیروز با ترفندهای مختلف برای به دست آوردن دل دختر خان سالار، آیدخت، خودش را به آب و آتیش می‌زند که هم رقیب عشقیش پسر خان پایین را کنار بزند هم دل آیدخت را به دست بیاورد.. 

میثم عباسی یکی از بازیگران نمایش «سندباد و فیروز» درباره جزئیات این حضور با ایلنا گفتگو کرد.

تجربه زن‌پوشی؛ چالشی متفاوت برای یک بازیگر

بازیگر نمایش «سندباد و فیروز» در گفتگو با ایلنا، در ابتدای صحبت‌هایش درباره تجربه ایفای نقش زن در این نمایش گفت: پذیرفتن این نقش برای او یک چالش جذاب بوده است؛ چراکه زن‌پوشی در نمایش ایرانی سابقه‌ای طولانی دارد و در نمایش‌های آیینی و سنتی ایران بارها توسط بازیگران بزرگ تجربه شده است.

او با اشاره به حضور بازیگرانی همچون محمد مطیع در این نوع نقش‌ها بیان کرد: «برای من جذاب بود که یک بار این تجربه را انجام بدهم و ببینم چگونه می‌توان این مسیر را به شکل درست طی کرد.»

تلاش برای دوری از اغراق و کلیشه

عباسی درباره پرهیز از افتادن این نقش در دام اغراق و کلیشه توضیح داد: نمایش‌های سنتی اساساً بر پایه تیپ‌سازی شکل گرفته‌اند و بسیاری از شخصیت‌های این آثار بیشتر از آنکه شخصیت‌پردازی مدرن داشته باشند، تیپ‌های مشخصی هستند. بنابراین زن‌پوش نیز در این چارچوب باید ویژگی‌های خودش را حفظ کند.

تغییر صدا، حرکت و ظاهر؛ دشواری‌های ایفای نقش زن

این بازیگر درباره دشواری‌های اجرای چنین نقشی گفت: «تغییر صدا، حرکت، ظاهر و دور شدن از قالب همیشگی برای یک بازیگر چالش بزرگی است. اینکه جنسیت یک شخصیت را بازی کنید، تجربه متفاوتی است و من دوست داشتم این چالش را امتحان کنم.»

او تأکید کرد که در طراحی این شخصیت تلاش شده نگاه کاریکاتوری به زن‌پوشی وجود نداشته باشد و با کمک گریم، لباس و جزئیات بازی، شخصیت باورپذیرتری ساخته شود.

محمد مطیع؛ یکی از الگوهای عباسی برای این نقش

عباسی درباره الگوبرداری از نمونه‌های پیشین نیز گفت: «من بسیار شیفته بازی محمد مطیع در نمایشی از علی نصیریان بودم و بارها آن اجرا را مرور کردم تا بتوانم از تجربه ایشان یاد بگیرم.»

این بازیگر همچنین همکاری با محمود موسوی، کارگردان نمایش «سندباد و فیروز» را یکی از عوامل موفقیت این تجربه دانست و گفت: موسوی سال‌ها در حوزه نمایش‌های سنتی فعالیت داشته و توانسته گروه را به خوبی در مسیر این قالب هدایت کند.

نقش زن‌پوش باید در خدمت قصه باشد

عباسی درباره جذابیت نقش‌های زن‌پوش در آثار کمدی اظهار کرد: این نوع نقش‌ها زمانی اثرگذار هستند که در خدمت قصه باشند. او با اشاره به نمونه‌هایی مانند بازی اکبر عبدی در فیلم «آدم‌برفی» گفت: در آن اثر، قرار گرفتن یک مرد در نقش زن بخشی از منطق داستان بود، اما امروز نباید صرفاً به دلیل ظاهر یا شوخی‌های سطحی، چنین انتخابی انجام شود.

وی درباره کنترل شوخی‌ها در «سندباد و فیروز» نیز گفت: نمایش‌های آیینی و سنتی قالب مشخصی دارند و شوخی‌های هر شخصیت نیز تعریف شده است. تلاش گروه این بوده که از چارچوب این نمایش‌ها خارج نشوند و شوخی‌ها در خدمت روایت و حرف اصلی اثر باقی بمانند.

«سندباد و فیروز» فراتر از یک کمدی است

این بازیگر در ادامه درباره لایه‌های شخصیت خود در نمایش گفت: نمایشنامه‌ای که دانیال نوشته، صرفاً یک اثر کمدی نیست و در کنار فضای طنز، حرف‌های اجتماعی و جدی نیز دارد. تلاش ما این بوده که این لایه‌ها در اجرای شخصیت حفظ و منتقل شود.

مشکلات سالن‌های خصوصی؛ دغدغه‌ای برای گروه‌های نمایشی

عباسی در پایان با اشاره به مشکلات سالن‌های خصوصی تئاتر گفت: یکی از دغدغه‌های همیشگی او شرایط اجرا در این سالن‌هاست؛ چراکه محدودیت امکانات، اجرای همزمان چند نمایش و مشکلاتی مانند جابه‌جایی دکور و تجهیزات، فشار زیادی به گروه‌های نمایشی وارد می‌کند.

او در پایان ابراز امیدواری کرد، شرایط سالن‌های خصوصی بهتر شود تا گروه‌ها بتوانند با امکانات مناسب‌تر اجرا داشته باشند و تماشاگران نیز تجربه باکیفیت‌تری از تئاتر ببینند.