در نشست تحلیل بودجه حوزه علمیه و تبلیغ دین برای سال ۹۹ مطرح شد:
سهم فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری در بودجه فقط ۲ درصد است/ کاهش بودجه حوزههای علمیه لطمه جدی به کشور وارد کند/ هیچوقت طلاب برای نبود بودجه شورش نمیکنند
به گفته حاضران در این نشست؛ ما با جریانی در کشور مواجه بودیم که بخشهای بزرگی از عدم شفافیتها را نادیده گرفته و تنها روی بودجه مراکز دینی تمرکز میکردند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، نشست خبری "بررسی و تحلیل فرهنگ، حوزه علمیه و تبلیغ دین در بودجه ۱۳۹۹" با حضور غلامرضا محمدی (مدیرکل برنامهریزی و تحول اداری سازمان تبلیغات اسلامی)، سیداحسان خاندوزی (عضو هیئت علمی دانشکده اقتصادی دانشگاه علامه) و حجتالله عبدالمالکی (عضو هیئت علمی دانشکده اقتصادی دانشگاه امام صادق"ع") در ساختمان سازمان تبلیغات اسلامی استان تهران برگزار شد.
سیداحسان خاندوزی (عضو هیئت علمی دانشکده اقتصادی دانشگاه علامه) در ابتدای این نشست گفت: بودجه از جهتی سند دخل و خرج بوده و از جهت دیگر عملیاتیترین سند سیاستگذاری کشور به شمار میآید و از اهمیت خاصی برخوردار است. به نوعی تمام جهتگیریهای دولت در سند بودجه خودش را نشان میدهد. اینکه چه گروههایی حمایت میشوند و کدام گروهها قرار است تحت فشار قرار گیرند. حال باید دید که از دل سند بودجهای که دولت برای سال آینده ارائه داده، چه برداشتهایی را میتوانیم داشته باشیم.
وی ادامه داد: به طور کلی فرهنگ در بودجه دولت نقش کمی داشته و از میزان کل بودجه دولت سهم دو درصدی برای فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری درنظر گرفته شده که نهونیم هزار میلیارد تومان است. بودجه فرهنگ شامل موسسات آموزشی، تبلیغاتی و موارد بسیار دیگری میشود که اکنون شاید جزئیات مشخص نباشد و به همین دلیل به رقم کلی آن میپردازیم. از بین کل بودجه فرهنگی ۲۰ درصد به نهادهای مذهبی اختصاص پیدا میکند. یعنی ۲۰ درصد از دو درصد تمام بودجه دولت.
خاندوزی در ادامه بیان کرد: بهطور کلی در شرایطی که درآمد نفتی دولتها کاهش پیدا میکند؛ آنها در ابتدا به سراغ کاهش بودجه عمرانی و سرمایهگذاری رفته که به نوعی در شاخص اقتصادی کشور موثر است، بعد به سراغ کاهش بودجه پروژههای تحقیقاتی و حوزه فرهنگ میروند. با توجه به شرایط کنونی این وضعیت در سال آینده نیز ادامه داشته و ما قطعا باید منتظر مضیقههای بیشتری در حوزه فرهنگ نیز باشیم. به نوعی در شرایطی که دستمزد کارکنان سالانه ده تا ۱۵ درصد افزایش پیدا میکند، افزایش ده پانزده درصدی بودجه به معنای نگه داشتن شرایط است اما در شرایط کنونی این سازمانها با ضعف مواجه شده و به عنوان مثال نمیتواننند به مبلغان خود کمک کنند.
وی در ادامه اظهار داشت: وقتی سرجمع بودجه مراکز دینی را نگاه میکنیم، این مراکز به طور کلی با کاهش چشمگیر بودجه مواجه هستند. وقتی مجموع این اعداد را با حوزههای دیگر فرهنگی مقایسه میکنیم، با اعداد کوچکی مواجه هستیم. ما با جریانی در کشور مواجه بودیم که بخشهای بزرگی از عدم شفافیتها را نادیده گرفته و تنها روی بودجه مراکز دینی تمرکز میکردند.
خاندوزی درباره اینکه باتوجه به وضعیت موجود چه کارهایی میتوان در جهت کاهش هزینهها انجام داد، گفت: هرچقدر که بتوانیم نظارت بر خروجی که از هزینههای انجام شده در حوزههای دینی انجام میشود، داشته باشیم، اتفاق بهتری را شاهد خواهیم بود چراکه به اینترتیب میتوان نظم این نهادها را برای دیگر سازمانها بزنیم و از آنها بخواهیم که به این صورت عمل کنند. متاسفانه هیچ مسیر دقیق برنامهریزی شده برای اینکه با بودجه به نقطهای در سال ۱۴۰۰ برسیم، وجود ندارد. اینکه بپرسیم آیا به آن اثرگذاری که میخواستیم، رسیدهایم یا خیر و اگر نرسیدیم چه کاری انجام دهیم که برسیم.
حجتالله عبدالمالکی (عضو هیئت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه امام صادق"ع") نیز در این نشست گفت: بین بودجه فرهنگی و بودجه دستگاههای فرهنگی باید تمایز قائل شد چراکه بودجه دستگاههای فرهنگی ممکن است برای فرهنگ استفاده نشود. همچنین الویتبندی هزینهها موضوع دیگری است که باید مورد توجه قرار گیرد. مثلا بخشی از بودجهها برای مدارس دینی در نظر گرفته میشود اما هیچوقت طلاب برای نبود بودجه شورش نمیکنند ولی آنها جایگاه ویژهای در کشور داشته و کاهش بودجه آنها میتواند لطمه جدی به کشور وارد کند. لذا در بحث قسمتهای اجتنابپذیر و اجتنابناپذیر باید تاکید بیشتری شود و موسسات اجتنابناپذیر مشخص شوند.
وی ادامه داد: وقتی منابع تامین بودجه محدود است، اگر شما بگویید بودجه فلان قسمت را افزایش دهید، میپرسند که بودجه کجا را کم کنیم که به آن قسمت اضافه کنیم؟ اینجا درخواست اصلی میتواند روی بحث افزایش درآمدها باشد تا بتوان بودجه قسمتهای اجتنابناپذیر را افزایش داد. آیا نمیتوان در هزینههای مربوط به شرکتهای دولتی و موسسات اقتصادی که متعلق به دولت است یک درصد صرفهجویی کرد؟ یک درصد صرفهجویی معادل با ۱۴ هزار میلیارد تومان است که با آن کارهای بسیاری میتوان انجام داد. چراکه تمام بودجه فرهنگ ۹ هزار میلیارد تومان است.
عبدالمالکی در ادامه بیان کرد: بخش دیگر بحث فرار مالیاتی است که دلیل آن اجرا نشدن سامانههای شفافیت است که دولت باید شرایط آن را فراهم کند و از فرار مالیاتی جلوگیری کند که به نوعی میزان درآمد کشور را بالا میبرد. ولی سوال اینجاست که چرا این قانون عملی نمیشود؟ اگر بحث مالیات جدی گرفته شود بسیاری از مشکلات ما حل خواهد شد. موضوع دیگر درآمدهای نفتی است که در همین شرایط تحریم هم میتوان نفت بیشتری فروخت و بسیاری از مشکلات را حل کرد.
غلامرضا محمدی (مدیرکل برنامهریزی و تحول اداری سازمان تبلیغات اسلامی) نیز در این نشست گفت: جناب طیبنیا در زمانی در جلسهای گفتند که اگر کسی قانون بودجه کشوری را ورق بزند، متوجه سیاستهای کلی آن میشود و کشور ما نیز از این موضوع مستثنا نیست. یکی از امور بودجه کشور ما بخش فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری کشور بوده که دو درصد از کل لایحه بودجه است. علاوه بر این هرکدام از موارد فرهنگ، تربیت بدنی و گردشگری فصلهای مختلفی دارد.
محمدی گفت:۴۰۰ میلیارد تومان بودجه این بخش نسبت به سال گذشته کاهش پیدا کرده که بیش از ۳۰۰ میلیارد آن مختص به بخش دین و مذهب بوده که با کاهش مواجه شدند. اعتباری که به اسم سازمان تبلیغات اسلامی نوشته شده ۵۱۴ میلیارد تومان بوده که البته تماما برای سازمان نیست.
وی ادامه داد: با دیدن لایحه بودجه ۹۹ باید بگویم که نمیتوان گفت که فرق چندانی با سال ۹۸ دارد و هنوز بودجه در بخشهای مختلف از شفافیت لازم برخوردار نیست. ما به عنوان دستگاه سیاستگذار که ۱۱ نهاد مجری مرتبط داریم هیچ نقشی در طراحی بودجه ۹۹ نداشتیم. باتوجه به شناخت دولت از سازمان، بودجه سازمان تبلیغات نسبت به سال گذشته تفاوت چندانی نداشته است.
خاندوزی در بخش دیگری از این نشست درباره کاهش بودجه بخشهای مختلف در شرایط کنونی گفت: در وضعیتی که دولت با مشکل بودجه مواجه است، ما الویتبندی نکردیم که از کدام نهادها بودجه کم شود. اما به شخصه مدافع عدم کاهش بودجه نهادهای مذهبی نیستم و همانطور که بودجه بقیه نهادها کاهش پیدا کرده، بودجه نهادهای مذهبی نیز باید کاهش پیدا کند.
غلامرضا محمدی نیز در ادامه این نشست درباره اینکه چرا در شرایط کنونی کشور که بسیاری از بیماران با مشکل دارو مواجه هستند، بودجه دستودلبازانه به نهادهای مذهبی اختصاص داده میشود، اظهار داشت: از نظر ما بودجه نهادهای مذهبی دست و دلبازانه نیست. چراکه وقتی میزان بودجه را تقسیم بر جمعیت میکنیم، به ازای هر نفر چند هزار تومان تخصیص داده شده است. درباره اینکه ضرورت این بودجه چیست، باید به آرمانی برگردیم که برای آن انقلاب شده است. هدفی که انقلاب ما را متمایز میکند، اهداف فرهنگی ماست. البته نمیگویم که این اهداف محقق شده است. نظام جمهوری اسلامی برای اینکه متفاوت از نظام شاهنشاهی متفاوت باشد، باید نهادهایی هم برای آن در نظر گرفته شود که شده است.
ویدرباره گزارش عملکرد نهادهای دینی نیز توضیح داد: گزارش دادن دو نوع دارد، مردم و نهادهای نظارتی. شفافیت را با اطلاع رسانی به مردم جدا کنیم. دستگاههای نظارتی سراغ ما هم میآیند و شفافیت در این زمینه وجود دارد. اما درباره گزارش به مردم باید بگویم من هم این را نیاز خود میدانم و مردم باید سازمان تبلیغات را بیشتر بشناسند. چراکه سرمایه سازمان تبلیغات اسلامی تنها سرمایه اجتماعی و مردم است که باید آن را جدی بگیرد و البته میگیرد.