در اختتامیه دومین جشنواره پیامبر مهربانی مطرح شد؛
آیتالله اراکی: ایراد به کنسرتها از روی دلسوزی است/فضای موسیقی باید سالم باشد
دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی با بیان اینکه ایراد به کنسرتها از روی دلسوزی است، گفت: فضای سالم باید در فقه موسیقی رعایت شود، و وقتی این فضا ایجاد شد، مطمئن باشید آن وقت کسی از کنسرتها ایراد نمیگیرد.
به گزارش ایلنا، مراسم اختتامیه دومین جشنواره بینالمللی موسیقی پیامبر مهربانی پنجشنبه ۲۵ آذرماه با حضور هنرمندان گروههای شرکتکننده و برخی از مهمانان دهمین نشست شورای عالی مجمع جهانی بیداری اسلامی در مرکز همایشهای بینالمللی شهید آوینی فرهنگسرای بهمن تهران برگزار شد.
آیتالله محسن اراکی با بیان اینکه سعی میکنم در این مجال تلاش میکنم به سه دانش اسلامی درباره موسیقی که میتواند برای همه ما قابل تعریف باشد، اشارهای داشته باشم، اظهارکرد: قصد دارم به دیدگاه اسلام درباره آواز و موسیقی بپردازم تا سرنخی باشد برای پژوهشهای علمی و اساسی در این زمینه. دانشمندان علوم اسلامی آنطور که باید در این زمینه وارد نشدند.
او با بیان اینکه اولین دانش از سه دانش اسلامی، جهانبینی موسیقی و آواز است گفت: در این عرصه حرف برای گفتن زیاد داریم؛ چرا که رابطه جهان آفرینش و معاد، مساله بسیار جدی است که میتواند در ارتباط با موسیقی مورد بررسی قرار گیرد و همانگونه که در آیهای از سوره زمر اشاره شده که پایان جهان با نفخ صور و آغاز جهان با نفخ صور همراه است که این شایسته تحلیل است و باید در این عرصه حرفهای زیادی گفته شود. در این زمینه هم منابع فراوانی داریم که قابل بررسی است.
آیتالله اراکی فلسفه آواز و موسیقی را دومین دانش اسلامی درباره موسیقی دانست و خاطرنشان کرد: این موضوع جای تحقیق و پژوهش زیادی دارد. فلسفه آواز و موسیقی در هر آواز و آهنگی، انرژیزاست کهگاه این انرژی مثبت وگاه منفی معرفی میشود. از سوی دیگر در درون آدمی همانگونه که در قرآن هم به صراحت پیرامون آن نشانههای زیادی داریم، دو استعداد صعود (مثبت) و هبوط (منفی) وجود دارد و صدا و آواز با این دو استعداد رابطه مستقیم دارد.
دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی با بیان اینکه آوازها ارتباط مستقیمی با این دو بخشی که به آن اشاره کرده، دارد اضافه کرد: بخشی از آهنگها، همانهایی است که نشاطآور است و در درون انسان، ذکر، حیات و زندگی را فعال میکند و میتوان گفت این آهنگ مثبت به قدری اثرگذار است که حتی سایر زندگان و حتی جمادات را به حرکت میاندازد.
آیتالله اراکی خاطرنشان کرد: موضوع فقه آواز و موسیقی به عنوان سومین دانش اسلامی درباره موسیقی است. قطعاً باید چنین بحثی در حوزه فقه و موسیقی جدی گرفته شود و معتقدم میتوان در این زمینه فضایی را تنظیم کرد که سر رشته آن در بحث فلسفه آواز و موسیقی است.
او با اشاره به اینکه در مراسم سال گذشته جشنواره موسیقی «پیامبر مهربانی» هم به این نکته اشاره کردم که میتوان کمیتهای از دانشمندان آواز و فقهای آشنا به فقه موسیقی را تشکیل داد، گفت: تا این افراد بتوانند با آن معیارهای فقهی را تنظیم کرده و از سوی دیگر دانشمندان هنر موسیقی با فرمولهای صحیح، تعیینکننده آواز پاک در عرصه موسیقی باشند که اگر این اتفاق بیفتد، میتوانیم شاهد رشد و تربیت سازنده یک جامعه باشیم؛ چرا که من بر این باورم شایستهترین جامعه، جامعه ماست. مطمئن باشید که شما اگر این باب جدید را در عرصه موسیقی باز کنید، در این رشته خدمت بزرگی به بشریت کردید.
دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی گفت: محتوای آواز و موسیقی یکی از اضلاع فقه موسیقی است که به لحاظ معنایی و هم محتوای گرایشهایی که در صدا و موسیقی وجود دارد، میتواند مورد بررسی قرار گیرد. از سوی دیگر توجه به معانی با تکیه بر شعر فارسی که به زعم بنده، بینظیرترین شعر جهانی است، دومین رکن در بخش فقه موسیقی است که به نظرم شایسته نیست آوازخوانهای ما سراغ اشعاری بروند که معنی متناسبی با هویت ایرانی و فرهنگ و ادبیات فاخر آن ندارد. هیچ آوازخوانی نیست که با انتخاب بهتر، محبوبتر نشود. من اگر اینها را میگویم دلم میسوزد که از این خدمت دریغ میکنند.
آیتالله اراکی با بیان اینکه فضایی که آهنگ در آنجا ایجاد میشود، عنصر سومی است که بعد از مضمون در ماجرای فقه موسیقی میتواند مورد بررسی قرار گیرد، گفت: این موضوع، موضوع بسیار مهمی است که با اجرای شکل درست آن میتوانیم شاهد محصولات معنوی ارزشمندی باشیم؛ کما اینکه در همین فضایی که حضور داریم و موسیقی در آن جریان دارد، یک محصول معنوی تولید شده است.
آیتالله اراکی در پایان گفت: اگر در برخی از کنسرتها ایراداتی گرفته میشود، از روی دلسوزی است، چون ارزشها ارزان به دست نیامده که ارزان از دست برود. ما اگر جوانان را در فضای منفی قرار بدهیم، قطعاً ارزشها را نیز پایمال کردیم. آنچه ما میگوییم از روی محبت و ادای وظیفه است و وقتی فضای سالم ایجاد شود، مطمئن باشید آن وقت کسی از کنسرتها ایراد نمیگیرد.
محمود صلاحی (رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران) نیز در این مراسم، با ارائه گزارشی درباره برگزاری این جشنواره توضیح داد: سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران قصد دارد تا تمام کشورها و گروههای هنری در سراسر دنیا که پیرامون شخصیت والای حضرت محمد (ص) کار هنری انجام دادند، در برنامههای این جشنواره شرکت کنند.
او با بیان اینکه در این دوره از جشنواره کوشیدیم تا همه جلوههای هنر برای معرفی اسلام استفاده شود، گفت: مطمئنیم و به این یقین رسیدهایم که همه هنرمندان با فوق رغبتی که ما تصور میکردیم، این نقش را ایفا کردند و در این دوره از جشنواره به مخاطبان ارائه دادند.
رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران در پایان صحبتهایش با عذرخواهی از مخاطبانی که موفق به حضور در سالن اجرا نشدند، تصریح کرد: از اینکه نتوانستیم در این شب عزیز میزبان همه عزیزان شرکتکننده در مراسم اختتامیه جشنواره موسیقی «پیامبر مهربانی» باشیم، عذرخواهی میکنم. ولی در اینجا نکتهای را متذکر میشوم؛ جایی که هنر در خدمت دین قرار میگیرد و محصول آن به بیرون عرضه میشود، قطعاً جایگاه ارزشمندی است که ما نیز باید در استمرار آن کوشش کنیم.
بابک ربوخه (مدیر امور موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران) در ادامه با ارائه گزارشی از روند برگزاری دومین دوره از برپایی جشنواره بینالمللی موسیقی «پیامبر مهربانی» اظهارکرد: تجربه اثربخش دوره اول جشنواره که خوشبختانه با استقبال بسیار خوب مخاطبان مواجه شد این انگیزه را در ستاد برگزاری جشنواره ایجاد کرد که نظر به این نیاز و استقبال مخاطبان، برگزاری دوره دوم را نیز در دستور کار قرار دهیم.
او با تاکید براینکه توجه به عناصر مهمی چون همدلی و همزبانی یکی از مواردی مدنظر جشنواره بود، ادامه داد: در شورای سیاستگذاری جشنواره نیز بر این دو محور تاکید داشتیم و امروز بسیار خوشحالیم که در آیین اختتامیه دومین جشنواره میزبان ۱۸ گروهی بودیم که نسبت به سال گذشته گروههای تکراری نبوده و آثاری را به مخاطبان ارائه دادند که از تنوع شنیداری متفاوتی برخوردار بودند.
![]()
سپس در ادامه مراسم از شاهین فرهت آهنگساز و مدرس موسیقی برای ساخت سمفونی پیامبر (ص) تقدیر شد.
فرهت بعد از دریافت لوح تقدیر خود با بیان اینکه مفتخر است در این جشنواره شرکت میکند گفت: به هر ترتیب ساخت اثری با موضوع پیامبر اکرم (ص) مسئولیت بسیار بزرگی برایم بود چراکه تا آن زمان سمفونی با موضوع حضرت محمد (ص) ساخته نشده بود و حالا بسیار خوشحالم که این افتخار نصیب من شد.
او افزود: این موسیقی کاملا در چارچوب سمفونی است اما هر «موومان» دربرگیرنده حالت و معنای خاصی است که در قسمت زندگی پیامبر، در قسمت دوم بعثت پیامبر، در قسمت سوم دوران بعد از بعثت و در قسمت چهارم پیروزی پیامبر مورد توجه قرار گرفته و امیدوارم فضای موجود که با تمام روح و حسم نوشته شده مورد توجه مخاطبان قرار گرفته باشد.
اجرای چند برنامه موسیقایی در منقبت حضرت رسول اکرم (ص) توسط هنرمندان و گروههای شرکت کننده داخلی و خارجی جشنواره موسیقی پیامبر مهربانی، اجرای دو قطعه پاپ توسط خواننده دانمارکی علی الهادی با موضوع حضرت محمد (ص) و امام زمان (عج)، تجلیل از گروههای شرکت جشنواره با اهدای لوح تقدیر و تندیس، پخش چند کلیپ تصویری از روند برگزاری جشنواره بخشهای دیگر مراسم اختتامیه دومین جشنواره بین المللی موسیقی پیامبر مهربانی را تشکیل میداد.
در این مراسم افرادی چون آیتالله محسن اراکی (دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی)، منوچهر متکی (وزیر سابق امور خارجه)، محمود صلاحی (رییس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران)، احمد نجفی (بازیگر)، رضا مهدوی (موسیقیدان)، اسماعیل تهرانی (رهبر ارکستر شهر) و شاهین فرهت (موسیقیدان) حضور داشتند. اجرای این برنامه نیز برعهده امیرحسین مدرس بود.