در برنامه غیر محرمانه مطرح شد
اولین قدم حل مشکل ترافیک رسیدن به مدیریت یکپارچه شهری
در برنامه مستند غیر محرمانه به مشکلات و معضلات ترافیکی پرداخته شده است
به گزارش ایلنا در ابتدای مستند غیرمحرمانه که شب گذشته جمعه 30 بهمن پخش شد پس از اشاره محمود احمدی افزادی (مجری- کارشناس) به اینکه نشانهای از کلافگی و دلخوری در اظهارات پلیس مبنی بر هوشیار کردن خانوادهها و وجود شبکه ترافیکی ناامن دیده میشود از کلافگی پلیس به دلیل تنها گذاشتن او در معضل حل مشکلات ترافیکی و تحمیل بار زیادی بر دوش او سخن گفت.
سردار حسینی در پاسخ به این صحبت گفت: فکر نمیکنم این فضا وجود داشته باشد. اما مولفههای ایجاد یک تصادف که وسیله نقلیه، راه و انسان را شامل میشود حتما یکی از آنها دچار مشکلاتی است.
او با بیان اینکه حوزه نظم بخشی ترافیکی و اجرای مقررات برعهده ماست، تاکید کرد نظم بخشی نیاز به بسترهای مناسب دارد که گاهی ایجاد نمیشود.
تشکری، معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران با بیان اینکه صحبت از واقعیتهای جامعه و جلوگیری از کتمانهای موجود یکی از راههای رسیدن به نتیجه است، اظهار داشت: به همان اندازه که بیتوجهی به زیرساختها مشکل ساز است حذف توجه مردم به مشکلات هم بد است. سهم انسانها و تک تک شهروندان در این مشکل نباید نادیده گرفته شود، این مساله به همراه دو عامل آموزش و فرهنگ سازی و اجرای مقررات در حل معضلات ترافیکی حائز اهمیت است.
نوذرپور، نماینده شورای عالی ترافیک نیز با بیان اینکه طبق آمارهای اخذ شده در سال ۸۴ حدود ۲۴ هزار نفر در تصادفات از بین میرفتند که با مجموعه اقدامات انجام شده تعداد کشتهها در حدود ۳۳ درصد کاهش داشته است، گفت: امسال این رقم به حدود ۱۷ هزار نفر رسیده است. هرچند تعداد کشتهها کمتر شده اما مجروحین بیشتر شده و این وضعیت هم مطلوب نیست.
افزادی با بیان اینکه در اتاق فکر برنامه سردار گفت متولی آموزش نیست اما راهنمایی و رانندگی در جایی وارد آموزش شده و بیتاثیر هم نبوده است، سردار حسینی را در مورد مبحث آموزش و فرهنگ سازی مخاطب قرار داد.
حسینی نیز در پاسخ اظهار داشت: هرچند پلیس متولی آموزش نیست اما سهم خود را در این بحث پررنگ ایفا کرده به گونهای که یکی از اقدامات جدی ما در حوزه آموزش است. به این منظور حتی معاونت مستقلی در این زمینه داریم که یکی از بخشهای فعال ماست.
افزادی در ادامه به گفته یکی از مسولان پلیس که گفته بود در زمینه آموزش فقط احساس دین میکنیم، اشاره کرد و حسینی اظهار داشت: تاکید میکنم پلیس ذاتا بخش اجرای مقررات را در همه دنیا بر عهده دارد. اما بهه دلیل تکلیفی که احساس میکند، وارد بحث آموزش شده. زیرا این مبحث یکی از اقدامات جدی است که در هدایت جامعه نقش حیاتی ایفا میکند اما اینکه پلیس متولی آموزش باشد، خیر! نیست.
متولی بحث آموزش چه کسی است؟افزادی ادامه بحث را از با طرح این سوال پی گرفت که متولی بحث آموزش چه کسی است؟
نوذرپور در این زمینه اظهار داشت: پلیس در حوزه مقررات، شهرداری در حوزه زیرساختها و ناوگانهای حمل و نقل عمومی وظیفهمند است. علاوه بر این، مجموعه رسانهها علی الخصوص صدا و سیما مثل همین برنامه در زمینه فرهنگ سازی مسئولیت دارند. در کنار اینها تشکلهای مردمی نیز در حوزه آموزش میتوانند موثر باشند.
افزادی سپس به بودجه در نظر گرفته شده در خصوص آموزش قوانین راهنمایی و رانندگی و رفتارهای ترافیکی اشاره کرد و نوذرپور در پاسخ گفت: باید از نهادهای اجرایی مثل معاونت حمل و نقل و ترافیک شهرداری بپرسید. در دولت ردیف بودجه معینی در بخش بهبود عبور و مرور و بند آموزش وجود دارد. این رقم خیلی بزرگ نیست.
تشکری نیز افزود: مقدم بر سوال شما، باید گفت مسئولیت تامین زیرساختها در شهر به عهده شهرداری است. سوال اینجاست که مسئول آموزش کیست؟ شهرداری، وزارت راه و پلیس مسئولیتش مشخص است. تعمدا همه خود را در زمینه آموزش مبری میکنند. اما دستگاهی باید متولی تربیت و آموزش باشد.
او با بیان اینکه تکلیف اجتماعی خوب است، ادامه داد: وزارت آموزش و پرورش در کتابهای ۱۲ ساله دوران تحصیل چقدر به شهروند مسئول در زمینه عبور و مرور پرداخته است؟
نوذرپور اضافه کرد: بخشی در سند بهبود عبور و مرور است که دولت پذیرفته وزارت علوم، آموزش و پرورش و فرهنگ و ارشاد اسلامی باید به این حوزه به همراه صدا و سیما ورود پیدا کنند و برای برنامههای آموزشی ترافیکی شهرداری نیز صدا و سیما هزینهای دریافت نکند. یکی از بحثهای جدی ما در دولت این است که وظیفه آموزش به شهرداری و شوراها سپرده شود. هرچند در این زمینه شهرداری ورود پیدا کرده اما این ورود بر مبنای ضرورتهای اجتماعی است، قوانین باید به آنها اجازه مدیریت را بدهد.
سردار با طرح این سوال که محصول آموزش چیست؟ ادامه داد: این فرآیند باید به یادگیری بینجامد.
افزادی در این خصوص به آیین نامه اشاره کرده که پر از اشکال است و گفت مثلا راه گرفتن که ترکیبی است که امروزه باب شده، بر اساس چه قانونی است؟
حسینی نیز پاسخ داد: قبول ندارم. آیین نامه جامع و پاسخگو است. در قانون مشکل نداریم اما در شهر تهران با معادله ۶ یا ۵ به یک یعنی ۶ واحد وسیله نقلیه در مقابل یک واحد راه داریم. یک واحد راه که ظرفیت ۷۰۰ هزار وسیله نقلیه را دارد در حالیکه اکنون سه میلیون وسیله نقلیه به جز موتور داریم. بنابراین در معادلات تئوریک ما این مسائل جایی ندارد در حالیکه واقعیت است.
تشکری در این قسمت از بحث اظهار داشت: قبول ندارم. در نوروز خیابانها خلوت است اما آمار کشتهها در خلوتی کمتر از شلوغی نیست. پس ظرفیت معبر و تناسب آن با تعداد خودرو جواب حل مساله نیست. بلکه به رفتارهای غلط رانندگی مربوط است.
حسینی پاسخ داد: رفتارهای غلط در زما تراکم به گونهای خودنمایی میکند و در زمان روان بودن به شکل دیگری.
تشکری در ادامه افزود: اگر یاد گرفتهایم که نیمه شب پشت چراغ قرمز بیاستیم و به آن باور داریم، این رفتار درست نتیجه خواهد داد. ممکن است خیلی چیزها را برای آزمون آیین نامه فرا گرفته باشیم اما باور ما نباشد. فرا گرفتن یک کتاب متفاوت است از آنچه باید به عنوان یک شهروند در مورد حقوق یکدیگر؛ حق تقدم، مواجهه با بار سنگین ترافیک و... رعایت کنیم. اگر یادگیری به باور منجر نشود و فرهنگ نشود شرایط تغییر نمیکند. با اینکه قوانین را میدانیم اما چون هنوز تبدیل به باور نشده رعایت نمیکنیم.
نقش قوانین بازدارنده در کاهش آسیبهای ترافیکی
افزادی در این قسمت برنامه گفت: چطور دوربینها و جریمه که میآید قوانین رعایت میشود؟
حسینی نیز اظهار داشت: رویکرد شما از آموزش رفت به سمت اجرای مقررات. مشکل ما آموزش نیست مشکل ما تربیت است. باور را من تربیت نامگذاری میکنم. اساس تربیت ما به گونهای است که تفکر فردی قالب ذهن ماست. نمیتوانم این را بپذیرم که یک جامعه فقط روی فرهنگ ترافیکی کار کند و موفق باشد. بحث سبک زندگی و نوع نگاه و باور ما بسیار مهم است. ضرب المثلی را میتواند پیدا کنید که ما را تشویق به کار جمعی کند. اکثرا به فکر فردی اشاره میکند.
افزادی در این قسمت از ضرب المثلهای مبتنی بر تفکر جمعی یاد کرد و گفت: کتر رازنهان پایان نامهای نوشته که بر مبنای آن ثابت شده نزد ایرانیان روحیه کار گروهی وجود دارد. فکر میکنم از این ورودی به نتیجه نمیرسید.
حسینی نیز پاسخ داد: نتیجه خدمت سی ساله من میگوید که به عنوان یک کاربر ترافیک، راننده، عابر و... اگر دارای تفکر جمعی باشم به خود اجازه نمیدهیم که عملی انجام دهیم که باعث رهایی خودم و گرفتاری دیگران شود.
نوذرپور نیز بیان کرد: همه ما باید به این نکته اذعان کنیم که بخشی از مشکلات فرهنگی است. اما این قضیه تک علتی نیست. قاعدتا موضوع فرهنگ و مردم یک بخش از مساله است. باید بپذیریم دولت، شهرداری و پلیس قصورهایی دارند. به عنوان نماینده دولت میگویم که در حوزه قوانین و مقررات دولت هم کسریهایی دارد. آیین نامه راههای شهری مربوط به سال ۷۴ است و بعد از گذشت ۲۰ سال بازنگری نشده. این قصور در سند آسیبشناسی که اخیرا به تصویب رسیده وزارت راه را موظف به بازنگری در این خصوص کرده است.
در این قسمت از برنامه به قدیمی بودن کتاب آیین نامه راهنمایی و رانندگی اشاره شد و حسینی پاسخ داد: از آخرین اصلاح آیین نامه کمتر از یک دهه میگذرد که نسبت به مثالهایی که زدید خیلی زیاد نیست.
افزادی نیز افزود: زیاد است نسبت به اینکه مستقلا توان تغییر آیین نامه را دارید. آیا در آیین نامه رانندگان در چارچوب اخلاق به مدارا تشویق شدهاند؟
حسینی پاسخ داد: آیین نامه در حوزه بایدها و نبایدهاست جنس قانون اینگونه است. توصیههای اخلاقی جایش جای دیگری است.
تشکری نیز اظهار داشت: مطالبی که ابتدا صحبت کردیم، هر کدام به تنهایی جواب نمیداد. کارشناسان مورد تایید، سه عامل آموزش، مهندسی و اجرا را یاد کردهاند و این سه عنصر در کنار هم معنا پیدا میکنند.
او ادامه داد: اینکه بایدها و نبایدها را مورد اشکال قرار دادید، باید بگویم احترام و دعوت به مدارا خوب است اما وقتی مشکلی ترافیکی پیش میآید قوانین نگریسته میشود. سه عنصر فرهنگ، زیرساختها و قوانین بازدارنده (نه جریمه تنها) تاثیر جدی دارند. فرهنگ هم در سبک زندگی باید نگریسته شود. زیرساختها اعم از ایمنی چهارها، دوربینها، اتوبان و.. هیچ یک نمیتواند جای دیگری را پر کند.
نقش رفتارهای درست ترافیکی در حل مشکلات این حوزه باورهای درست باعث حل کردن بسیاری از مشکلات ترافیکی است؟حضار در این قسمت بحث و در پاسخ به این سوال گفتند: ابتدا گفتید توپ را نباید به میدان مردم انداخت اما معتقدم در زمینه ترافیک بخشی از مسئولیتها و وظایف را باید به مردم منتقل کرد و آنها را مسئول دانست. در بسیاری از کشورهای جهان مشکلات روزمره وجود دارد اماتوجیهی برای تخلف از قوانین نیست.چرا باید قدرت چانه زنی با پلیس وجود داشته باشد؟حسینی در پاسخ به این پرسش گفت: در بحث اجرای مقررات مشکلات زیادی وجود دراد زیرا روشها سنتی است. اگر روشهای ما مبتنی بر روشهای تعریف شده امروزی باشد، نظارت و کنترل هوشمند به جای حضور فیزیکی پلیس قرار میگیرند. ابزارهای نوینی وارد شوند که حس همیشه دیده شدن در جامعه در بحث ترافیکی وجود داشته باشد. در تجربه ۱۷، ۱۸ ماه کنترل با دوربین در تقاطعها تاثیر مثبتی در کاهش تصادفات داشته که باید توسعه یابد.
تشکری نیز اظهار داشت: در حال حاضر زیرساختهای فنی برای پلیس باید تدارک دیده شود. با نصب کنترل سرعت، تخلفات کمتر شده و تصادفات و مرگ و میر ناشی از آن ۶۰ درصد کاهش داشته. این یکی از آن سه پایه است که اشاره شد.
حسینی در این قسمت بحث گفت: اعمال قانون منجر به نهادینه شدن رفتارهای درست میشود.
نوذرپور نیز با بیان اینکه بحث هوشمندسازی بحثی جدی است و توسط دولت هم به شدت پیگیری میشود، گفت: سهم حمل و نقل عمومی در جابجایی عمومی چقدر شده؟ آمارهای موجود میگویند در ابتدای برنامه پنجم ۵۸ درصد سفرهای درون شهری را با ناوگانهای حمل و نقل درون شهری مهیا کردیم. اما در انتهای برنامه پنجم و هنگام برنامه ریزی برای برنامه ششم آمارها میگویند این عدد به ۴۵ درصد رسیده. این یعنی شهرداری در این زمینه کاستی داشته. در حالیکه قانون توسعه حمل و نقل و مصرف سوخت میگوید باید ۷۵ درصد این سفرها با ناوگان عمومی انجام شود. نمیگویم عدد درستی است اما قانون گفته. وقتی عرض میکنم یک عامل نباید مبنا باشد، اینجاست، بخشهای دیگر هم در این حوزه قصور داشتهاند.
تشکری نیز اظهار داشت: در طول ۱۰ سال گذشته زیرساختهای تهران شاید به اندازه عمر تهران تغییر داشته. به عنوان زیرساختها توسعه خط مترو، تجهیزات هوشمند و... را آوردهایم اما اگر زیرساختها خوب استفاده نشود و توام با فرهنگ نباشد و هر دو نیز توام با اعمال قوانین بازدارنده نباشد شرایط تغییر نمیکند.
او ادامه داد: مگر میشود گفت معبری صد درصد استاندارد وجود دارد؟ آیا مشکل بحران ترافیک تهران و ایران به خاطر نقص طراحی معبر است؟ اگر فقط همین است که باید همه بسیج شوند که خیابانها آنکارد شده شوند. آیا در تهران اگر یک معبر صد در صد استاندارد هم باشد میتوان گفت تخلفی در آن صورت نمیگیرد؟
حسینی در ادامه بحث با بیان اینکه با شهامت به سراغ ایرادات خودمان برویم، گفت: باید به گونهای عمل کنیم که اقدامات بنده به عنوان پلیس در بازدارندگی تخلفات بتواند خوب عمل کند.
یکی از ایرادات ما این است که ریسک جریمه پایین است. یعنی ۷۰ تا ۹۰ درصد رانندگان به یقین برسند که مجازات برای هر تخلفی وجود دارد و استفاده از قابلیت «آی تی اس» راه حل آن است. احساس دیده شدن و امنیت روانی برای انسانهای قانونمدار و ناامنی برای کسانی که گرایش به تخلف دارند، باید ایجاد شود.
توجه به مدیریت یکپارچه شهری
افزادی در این قسمت این سوال را مطرح کرد که زیرساختها، فرهنگ سازی یا اجرای مقررات؟ کدام یک در حل معضلات ترافیکی اولویت دارند؟
نوذرپور در پاسخ به این پرسش گفت: به عنوان نماینده دولت باید بگویم معظل ترافیک بسیار گسترده است. مطالعات جامع حمل و نقل کشور در ۱۴ شهر کشور انجام شده و در ۱۳ شهر در حال انجام است این ۲۷ شهر از مجموع هزار و اندی شهر رقم خوبی نیست که وظیفه شهرداری است و در این حوزه نقص داریم.
او ادامه داد: شورای ترافیک و وزارت کشور در حال تدوین یک آیین نامه، دستورالعمل و ارائه یک لایحه به دولت است که طی آن در حوزه شهرسازی مطالعات مربوط به آن منفک از مطالعات حمل ونقل عمل انجام نشود. به این مطلب در سندی که در دولت تدوین شده مورد توجه قرار گرفته است.
حسینی نیز در پاسخ اظهار داشت: مهندسی ترافیک یا زیرساختها، آموزش، و آخرین مرحله اجرای قوانین و مقررات بازدارنده است.
تشکری با بیان اینکه همانگونه که اگر چند دهه قبل گفتهایم این سه عامل تاثیرگذارند دلیل نمیشود که اکنون هم تنها همین سه عامل مهم باشند، توضیح داد: امروز دنیا به حمل و نقل انسان محور فکر میکند. خودرو وسیلهای برای رفاه شهروندان است. بنابراین یک اتوبوس وقتی با ۱۰۰ شهروند در حال حرکت است نسبت به یک ماشین ۱۰۰ برابر حق تقدم دارد و این عین دموکراسی است. زیرساختها به کمک کاهش خطای انسانی بیاید و فرهنگ و آموزش و قانونگذاری در مرحله بعد مورد توجه است.
نوذرپور نیز ادامه داد: دولت ما متمرکز و حجیم است بنابراین امور کمتر به مردم واگذار میشود. دولت باید بپذیرد اختیار برخی موارد مثل حوزه فرهنگ را به حوزه شهری و مدیریت فرهنگی شهرداری بسپرد. حتی بخشی از وظایف پلیس هم میتواند به شهرداری واگذار شود. مدیریت یکپارچه شهری اگر وجود نداشته باشد مدیریت درستی صورت نمیگیرد.
افزادی سپس پرسید آیا دولت با پیشنهاد شما مواجه است؟ و نوذرپور پاسخ داد: لایحه مدیریت شهری در وزارت کشور با همین نگاه تدوین شده است. حسینی نیز تایید کرد با مدیریت یکپارچه شهری موافق است.
افزادی، مجری و کارشناس حاضر در استودیو در پایان برنامه نتیجه گیری کرد: از خلال این مناظره به این مساله رسیدیم که به مدیریت یکپارچه شهری نیاز داریم تا همه اجزا به اندازه خود و به صورت هماهنگ مورد توجه قرار گیرند. زیرا زیرساختها، فرهنگ و سبک زندگی به هم گره خورده و اینگونه یک رفتار درست ترافیکی که به کاهش معضلات منجر میشود، رقم خواهد خورد.
مستند مناظره «غیر محرمانه» به تهیه کنندگی علیرضا عاصم یوسفی و اجرای محمود احمدی افزادی کاری از گروه امور اجتماعی است که پنجشنبه و جمعه هر هفته ساعت ۲۱ از شبکه دو به روی آنتن میرود و بازپخش آن شنبه ساعت ۱۲ خواهد بود.