در نشست «کتابخانه، فراتر از دیدن» مطرح شد؛
توسعه خدمات دسترس‌پذیر کتابخانه‌ای با بهره‌گیری از تجربه افراد نابینا دنبال می‌شود
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در نشست «کتابخانه، فراتر از دیدن؛ از روایت زندگی تا دسترسی برابر به اطلاعات»، با تأکید بر حق افراد نابینا برای دسترسی به فرصت‌های برابر مطالعاتی و فرهنگی، گفت: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تلاش کرده با به‌کارگیری کتابداران متخصص در بخش‌های نابینایان، متناسب‌سازی فضاها و فراهم‌کردن امکانات مورد نیاز، خدمات مناسب‌تری به این گروه از اعضا ارائه دهد.
به گزارش ایلنا به نقل از اداره‌کل روابط عمومی و امور بین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، نشست «کتابخانه، فراتر از دیدن؛ از روایت زندگی تا دسترسی برابر به اطلاعات» پیش از ظهر دوشنبه ۲۷ مهرماه، به‌مناسبت روز عصای سفید، با حضور آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، جمعی از مدیران ارشد نهاد، بهروز افروز؛ دبیر محفل ادبی غزل سپید و با سخنرانی احمد به‌پژوه؛ استاد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی دانشگاه تهران، به دبیر همایون شاهمرادی، در سالن جلسات کتابخانه مرکزی پارک شهر تهران، برگزار شد.
محور اصلی این نشست که با همکاری موسسه حمایت از بیماران چشمی (آر-پی) برگزار شد، بررسی تجربه‌های زیسته افراد نابینا، چالش‌های دسترسی به اطلاعات و راهکارهای بهبود خدمات کتابخانه‌های عمومی بود.
تأکید بر توسعه خدمات دسترس‌پذیر برای نابینایان
آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، در این نشست با تأکید بر حق افراد نابینا برای دسترسی به فرصت‌های برابر مطالعاتی و فرهنگی، اظهار کرد: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور تلاش کرده است با به‌کارگیری کتابداران متخصص در بخش‌های نابینایان، متناسب‌سازی فضاها و فراهم‌کردن امکانات مورد نیاز، خدمات مناسب‌تری به این گروه از اعضا ارائه دهد.
وی با اشاره به اهمیت دسترس‌پذیری خدمات و زیرساخت‌های کتابخانه‌ای افزود: دسترسی‌پذیرسازی بسترها و پلتفرم‌های ارائه خدمات از جمله موضوعاتی است که با بهره‌گیری از ظرفیت و تجربه خود افراد نابینا دنبال می‌شود.
نظربلند همچنین بر تداوم مسیر توسعه خدمات و فراهم‌کردن امکان بهره‌مندی همه شهروندان از خدمات کتابخانه‌ای تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد که نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور بتواند خدمت‌رسانی شایسته‌تری به افراد با نیازهای ویژه داشته باشد.
تقویت زیرساخت‌های تخصصی و گسترش همکاری‌ها برای ارتقای خدمات به نابینایان
روح الله منوچهری؛ معاون برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات نهاد نیز در این نشست، با اشاره به فعالیت حدود هفت هزار نیروی انسانی در مجموعه نهاد و حضور ۴۸ نیروی نابینا، بر ضرورت جذب نیروهای متخصص، آموزش مستمر کتابداران و تقویت مهارت‌های مورد نیاز برای ارائه خدمات به افراد نابینا تأکید کرد.
وی همچنین افزایش منابع اطلاعاتی دسترس‌پذیر و بررسی امکان ارتباط میان نرم‌افزارهای کتابخانه‌ای را از جمله زمینه‌های قابل پیگیری دانست و بر ضرورت همکاری میان کتابخانه‌ها، شهرداری‌ها و سایر مراکز فعال برای تسهیل دسترسی افراد نابینا به خدمات و منابع اطلاعاتی تأکید کرد.
دسترس‌پذیری کتابخانه‌ها، زمینه‌ساز حضور برابر نابینایان در عرصه فرهنگ و آموزش
در ادامه، احمد به‌پژوه؛ استاد روان‌شناسی دانشگاه تهران، با طرح مجموعه‌ای از پرسش‌ها درباره وضعیت خدمات کتابخانه‌ای، بر ضرورت بازنگری در نگرش‌ها، زیرساخت‌ها و شیوه‌های خدمت‌رسانی به افراد نابینا تأکید کرد.
وی گفت: مناسب‌سازی ساختمان‌ها، فضاها، تجهیزات و منابع اطلاعاتی کتابخانه‌ها و آشنایی مدیران، کارکنان و کتابداران با نیازها و توانمندی‌های افراد نابینا ضروری است و مشارکت مستقیم این افراد در ارزیابی و بهبود خدمات در کتابخانه‌ها نقش مهمی دارد.
به‌پژوه همچنین با اشاره به نقش کتابخانه‌های عمومی در فرهنگ‌سازی، آموزش و انتقال میراث فرهنگی، پیشنهادهایی از جمله توسعه منابع گویا و الکترونیکی، استفاده از علائم راهنمای لمسی و صوتی، تقویت همکاری میان کتابخانه‌های عمومی، دانشگاهی و مدارس و گسترش امانت بین‌کتابخانه‌ای را مطرح کرد.
استاد دانشگاه تهران، با تأکید بر اینکه افراد نابینا باید از فرصت‌های برابر در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی برخوردار باشند، خواستار همکاری نهادهای دولتی، انجمن‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد برای توسعه خدمات و حمایت از زندگی مستقل این افراد شد.
غزل سپید؛ تجربه‌ای برای توانمندسازی هنرمندان نابینا
در بخش دیگری از نشست، بهروز افروز؛ دبیر محفل ادبی غزل سپید، به تشریح فعالیت‌های این انجمن پرداخت و گفت: این مجموعه با حمایت نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و همکاری مجموعه کتابخانه‌های استان تهران، از سال ۱۴۰۰ فعالیت رسمی خود را آغاز کرده است.
وی با اشاره به برگزاری بیش از ۳۰۰ نشست در طول فعالیت انجمن، هدف اصلی آن را ارتقای کیفیت آثار شاعران، رفع اشکالات فنی شعر، تشویق به نوآوری و معرفی توانمندی‌های هنری اعضا عنوان کرد.
دبیر محفل ادبی غزل سپید، همچنین خواستار حمایت گسترده‌تر نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور از این مجموعه و توجه به ظرفیت‌های ملی و بین‌المللی آن شد.
وی بر ضرورت نگاه بلندمدت به خدمات کتابخانه‌ای ویژه نابینایان، توسعه همکاری با شهرداری‌ها برای بهبود دسترسی به کتابخانه‌ها و توجه به تنوع علایق و نیازهای فرهنگی مخاطبان تأکید کرد.
روایت تجربه شخصی از دنیای درونی افراد نابینا
شبنم لوعلیان؛ یکی از اعضای مؤسسه آرپی نیز در این نشست، با معرفی تجربه خود در حوزه نویسندگی، به توضیح رویکرد کتابش با عنوان «فصل خاکستری من» در پرداختن به مسائل روحی، روانی و عاطفی افراد دارای معلولیت پرداخت.
وی با بیان اینکه در کنار محدودیت‌های اجتماعی و کمبود امکانات، شناخت دنیای درونی و نیازهای عاطفی افراد نیز اهمیت دارد، ابراز امیدواری کرد اثرش بتواند دریچه‌ای برای شناخت بهتر تجربه‌های کمتر گفته‌شده این افراد باشد و زمینه همدلی بیشتر میان افراد دارای معلولیت و سایر شهروندان را فراهم کند.
حاضران در این نشست با طرح تجربه‌ها و پیشنهادهای خود، بر ضرورت تبدیل گفت‌وگوها و دیدگاه‌های کارشناسی به برنامه‌های اجرایی و تقویت همکاری میان نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مراکز دانشگاهی، انجمن‌ها و سازمان‌های مرتبط تأکید کردند.
