«انار» روایت انتظاری است که از یک خاطره واقعی شکل گرفت/ اکران فیلم کوتاه باید ادامه‌دار باشد

مهرداد جلالی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره شکل‌گیری ایده فیلم کوتاه «انار» که در  «قرار دوم» انجمن سینمای جوانان ایران اکران شده است، گفت: داستان این فیلم از یک خاطره شخصی که حدود ۱۰ سال پیش برایم اتفاق افتاد، الهام گرفته است. پدرم در حال احداث باغی بود و بخشی از آن را به درختان انار اختصاص داده بود. من از یک مرکز معتبر نهال‌های انار خریدم، اما وقتی به باغ برگشتم دیدم پدرم شاخه‌های خشک انار را در زمین کاشته است. با تعجب از او پرسیدم این‌ها چیست و او با اطمینان گفت همین‌ها درخت انار هستند و رشد خواهند کرد.

وی ادامه داد: پدرم پیشنهاد کرد هرکدام درخت‌های خودمان را بکاریم و منتظر نتیجه بمانیم. حدود یک سال با اشتیاق منتظر بودم تا ببینم کدام درخت‌ها رشد می‌کنند. برخلاف تصور من، تقریباً تمام درخت‌هایی که پدرم کاشته بود سبز شدند و بخش زیادی از نهال‌هایی که خودم خریده بودم از بین رفتند. همین تجربه، جرقه شکل‌گیری ایده «انار» شد؛ داستان کودکی که در انتظار بار دادن یک درخت انار است تا شاید با بازگشت مادرش، رؤیای او نیز به حقیقت بپیوندد.

جلالی درباره انتخاب نام فیلم نیز توضیح داد: انار در فرهنگ ایرانی نمادهای متعددی دارد؛ از برکت و زندگی گرفته تا پیوند با مفهوم بهشت. برای من اما انار بیش از هر چیز نشانه‌ای از مادر بود و به همین دلیل این نام را برای فیلم انتخاب کردم.

این فیلمساز در ادامه با اشاره به اکران بسته فیلم‌های کوتاه «قرار» عنوان کرد: مهم‌ترین ویژگی این طرح، استقلال آن است. همین استقلال باعث می‌شود فیلمساز بتواند اثرش را بدون ملاحظات و محدودیت‌های رایج روی پرده سینما ببیند. این اتفاق برای من بسیار ارزشمند بود، زیرا فیلم کوتاه برخلاف فیلم بلند معمولاً فرصت اکران عمومی و تکرار نمایش روی پرده بزرگ را پیدا نمی‌کند.

وی افزود: اکران فیلم کوتاه در سالن سینما، شأن و جایگاه متفاوتی به اثر می‌بخشد و مخاطب نیز آن را در شرایطی استاندارد تماشا می‌کند. این تجربه برای فیلمسازان شهرستانی نیز اهمیت دوچندان دارد؛ چراکه امکان دیده شدن آثارشان در شهرهای مختلف فراهم می‌شود و مخاطبان بیشتری با سینمای کوتاه آشنا خواهند شد.

کارگردان «انار» با اشاره به تجربه شخصی خود از اکران فیلم‌های کوتاه در سال‌های گذشته گفت: سال‌های ۹۴ و ۹۵، زمانی که تازه وارد فضای حرفه‌ای سینما شده بودم، اکران مجموعه‌ای از فیلم‌های کوتاه در گروه «هنر و تجربه» برای من انگیزه بزرگی ایجاد کرد. آن تجربه نشان داد که فیلم کوتاه می‌تواند فراتر از جشنواره‌ها دیده شود و مخاطب عمومی نیز برای تماشای آن به سینما بیاید. امیدوارم «قرار» نیز به یک جریان مستمر تبدیل شود و به یک دوره کوتاه‌مدت محدود نماند؛ زیرا استمرار این مسیر انگیزه فیلمسازان را برای تحمل سختی‌های تولید فیلم کوتاه افزایش خواهد داد.

جلالی درباره تأثیر چنین اکران‌هایی بر کیفیت آثار نیز گفت: هرچه برخورد با فیلم کوتاه حرفه‌ای‌تر باشد، فیلمسازان نیز با انگیزه بیشتری برای ارتقای کیفیت آثارشان تلاش خواهند کرد. البته منظورم افزایش هزینه‌های تولید نیست؛ چه‌بسا فیلم‌هایی با بودجه اندک ساخته می‌شوند که از نظر داستان و تأثیرگذاری بسیار موفق‌تر از آثار پرهزینه هستند. اگر در انتخاب آثار، کیفیت بیش از هر چیز ملاک قرار گیرد، بدون تردید سطح فیلم‌های کوتاه نیز ارتقا پیدا خواهد کرد.

وی درباره جذب مخاطب عام به سینمای کوتاه نیز اظهار کرد: به نظرم فیلم کوتاه امروز بیش از گذشته جایگاه خود را پیدا کرده است. از طرفی، مخاطبان به دلیل گسترش تماشای ویدئوهای کوتاه، ارتباط راحت‌تری با این مدیوم برقرار می‌کنند. تجربه نمایش «انار» نیز نشان داد بسیاری از افرادی که پیش از این ارتباطی با فیلم کوتاه نداشتند، پس از تماشای فیلم بازخوردهای مثبتی ارائه کردند.

این کارگردان با اشاره به یکی از چالش‌های اصلی سینمای کوتاه گفت: متأسفانه بسیاری از مخاطبان هنوز فیلم کوتاه را با فیلم بلند مقایسه می‌کنند، در حالی که این دو مدیوم زبان و کارکرد متفاوتی دارند. هرچه تعداد اکران‌ها بیشتر و مستمرتر باشد، مخاطب نیز با ویژگی‌های فیلم کوتاه آشنا می‌شود و آن را به‌عنوان یک قالب مستقل می‌پذیرد.

جلالی مهم‌ترین دغدغه خود را استمرار اکران «قرار» عنوان کرد و گفت: اگر این اکران‌ها مانند تجربه موفق «هنر و تجربه» به‌صورت منظم ادامه پیدا کند، مخاطب خود را خواهد یافت. هر جریان فرهنگی برای اثرگذاری به تداوم نیاز دارد و سینمای کوتاه نیز از این قاعده مستثنا نیست.

گفتنی است اکران فیلم‌های کوتاه «انار»، «آدمک»، «به صدای زمین گوش کن» و «متولد تهران» در «قرار دوم» انجمن سینمای جوانان ایران و پخش توسط موسسه سینمایی بهمن سبز در جریان است.