ایران از حضور در بینال ونیز انصراف داد

به گزارش خبرنگار ایلنا به نقل از آرت نیوز، بینال ونیز اعلام کرد که ایران از حضور در دوره ۲۰۲۶ این رویداد  هنری انصراف داده است. 

این اتفاق  تازه‌ترین تنش ژئوپلیتیکی پیرامون شصت‌ویکمین دوره این رویداد بین‌المللی به شمار می‌رود و  برگزارکنندگان بینال ونیز این خیر را چهارم مه اعلام کردند؛ هرچند توضیح رسمی درباره علت این تصمیم ارائه نشده است.

این انصراف در شرایطی رخ می‌دهد که منطقه خاورمیانه همچنان تحت تأثیر پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و آتش‌بسی شکننده قرار دارد.

بیانیه برگزارکنندگان بینال

برگزارکنندگان بینال در بیانیه‌ای اعلام کردند: «در ارتباط با پاویون‌های ملی شصت‌ویکمین نمایشگاه بین‌المللی هنر، به کیوریتوری مرحوم کویو کوئو، به اطلاع ما رسیده است که جمهوری اسلامی ایران در این دوره حضور نخواهد داشت.»

مسئولان بینال همچنین به درخواست رسانه‌ها برای توضیح بیشتر پاسخی ندادند.

دوره‌ای تحت تأثیر بحران‌های سیاسی

این رویداد که افتتاح عمومی آن روز شنبه  ۹ مه مصادف با نوزدهم اردیبهشت‌ماه  انجام می‌شود، امسال میزبان ۱۰۰ کشور است و کشورهایی چون تانزانیا و سیشل نیز برای نخستین‌بار به آن اضافه شده‌اند. با این حال، آفریقای جنوبی نیز پس از یک اختلاف حقوقی بر سر اثری با محوریت غزه از هنرمند گاربریل گولیت از حضور در این دوره انصراف داد؛ اتفاقی که نشان می‌دهد مسائل سیاسی و جنگی بیش از همیشه بر فضای هنر معاصر سایه انداخته‌اند.

سابقه حضور ایران در بینال ونیز

ایران پس از نزدیک به سه دهه غیبت، از سال ۲۰۰۳ دوباره به بینال ونیز بازگشته بود و تقریباً در تمام دوره‌ها حضور داشت.

پاویون ایران در دوره ۲۰۲۴ با عنوان «بنی آدم از یک گوهرند» بر مسئله حقوق زنان تمرکز داشت. مسئول پاویون ایران در دوره جدید نیز آیدین مهدی‌زاده (مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) معرفی شده بود.

استعفای داوران و تغییر شیوه اهدای جوایز

انصراف ایران تنها بحران این دوره نیست. هفته گذشته هیئت پنج‌نفره داوران بینال از داوری رویدادهای «شیر طلایی» و «شیر نقره‌ای» کناره‌گیری کردند؛ جوایزی که از مهم‌ترین افتخارات هنر معاصر جهان به شمار می‌روند.

در پی این تصمیم، برگزارکنندگان اعلام کردند جایزه‌ای تازه با عنوان «شیرهای مردمی» ایجاد می‌شود تا بازدیدکنندگان پاویون‌ها و نمایشگاه اصلی، برندگان را انتخاب کنند. مراسم اهدای جوایز نیز به‌جای ۹ مه، در ۲۲ نوامبر برگزار خواهد شد.

تنش بر سر روسیه و اسرائیل

این بحران پس از آن شدت گرفت که هیئت داوران اعلام کرد به هنرمندان کشورهایی که رهبرانشان با اتهام جنایت جنگی یا جنایت علیه بشریت در دیوان کیفری بین‌المللی روبه‌رو هستند، جایزه نخواهد داد؛ موضعی که بسیاری آن را اشاره‌ای مستقیم به روسیه و اسرائیل دانستند.

جنجال پاویون روسیه

پاویون روسیه نیز به یکی از جنجالی‌ترین موضوعات این دوره تبدیل شده است. حضور روسیه با اعتراض گسترده سیاستمداران و نهادهای فرهنگی اروپایی مواجه شد و در نهایت اعلام شد که پاویون این کشور در طول برگزاری رسمی بینال به روی عموم بسته خواهد بود و تنها در روزهای پیش‌نمایش قابل بازدید است. این تصمیم پس از آن اتخاذ شد که اتحادیه اروپا دو میلیون یورو از حمایت مالی خود از بینال را به دلیل حضور روسیه قطع کرد؛ اقدامی که حتی بودجه دوره ۲۰۲۸ را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.

سخن پایانی

به این ترتیب، بینال ونیز ۲۰۲۶ بیش از هر دوره دیگری به صحنه تلاقی هنر، سیاست و بحران‌های بین‌المللی تبدیل شده است؛ جایی که مرز میان دیپلماسی فرهنگی و منازعات جهانی روزبه‌روز کمرنگ‌تر می‌شود.

گفتنی است، این خبر تا به امروز توسط مسئولان فرهنگی کشور به شکل رسمی اعلام نشده است.