حجتالاسلام یزدانی مقدم:
حضور مردم در صحنه، تجلی اراده الهی و حافظ کشور و خود مردم است
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به نقش بیبدیل مردم در حفظ انقلاب و نظام، حضور آنان در صحنهها را تجلی اراده و لطف الهی دانست و تأکید کرد: این حضور نه تنها موجب حفظ کشور و دفع بلایای دشمنان شد، بلکه خود مردم را نیز از گزند خطرات مصون داشت.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، حجتالاسلام والمسلمین احمدرضا یزدانی مقدم عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، صبح امروز در نشست علمی مردم در قلب میدان که در سالن کوثر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم برگزار شد، ضمن قدردانی از حضور هوشمندانه مردم، اظهار داشت: حضور مردم در میدان، پیش از هر چیز، به اذن و عنایت الهی بود؛ چرا که خداوند متعال قلوب و عقول مردم را به سوی اهمیت موقعیت حساس کنونی هدایت کرد.
یزدانی مقدم با استناد به تعبیری از رهبر شهید مبنی بر اینکه خداوند مردم را مبعوث خواهد کرد و این مردم کار را تمام خواهند کرد، توضیح داد: مبعوث کردن به معنای برانگیختن و جهت دادن است و مردم در جهت تحقق اراده الهی حرکت میکنند.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، بیان کرد: تاکنون تصور میکردم ما اسلام را حفظ کردهایم، اما دریافتم این اسلام است که ما را حفظ کرده است.
وی افزود: حضور مردم در صحنه، که برای حفظ کشور، فرهنگ و تمدن اسلامی-ایرانی صورت گرفت، موجب حفظ خود مردم نیز شد و بسیاری از بلاها و خطراتی را که از سوی دشمنان اسلام، ایران و مردم ایران طراحی شده بود، خنثی و بلااثر کرد.
یزدانی مقدم با اشاره به خنثیسازی بمبهای عمل نکرده با قدرت تخریب بالا، این امر را نشانهای از نقشههای شوم دشمنان دانست که با حضور مردم و لطف الهی ناکام ماند.
حجتالاسلام یزدانی مقدم همچنین بر اهمیت دعا و توسل تأکید کرد و گفت: مردم ما اهل دعا و توسل هستند و دعاهایشان بسیار مؤثر است.
وی با طرح این سوال که چه چیزی را دوست داریم و چه چیزی را بد میداریم؟ ، به حدیثی از امام صادق (ع) اشاره کرد که انسان با محبوب خود محشور میشود و این امر را ملاک مهمی برای سنجش درونی انسان دانست.
وی، گفت: همانطور که انسان با دوست داشتن خوبیها، خوب است، خداوند نیز بندگان خود را به واسطه همین ویژگی مورد رحمت قرار میدهد. مرحوم آیتالله فاطمی نیا همواره میفرمودند که هر کس حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) را دوست داشته باشد، عاقبت بخیر میشود، چرا که ایشان نماد تمام خوبیها هستند.
یزدانی مقدم با اشاره به آیه شریفه «رضوا فکان منهم» (و چون راضی شدند، پس از آنان بودند) بیان کرد: رضایت به عمل گروهی، موجب شمول انسان نسبت به پاداش یا کیفر آن گروه میشود. به عنوان مثال، فردی که به اعمال جنایتکاران، قاتلان و تروریستها خوشبین است و اعمالشان را تأیید میکند، در گناه آنها شریک خواهد بود و حتی ممکن است با آنها محشور شود.
وی افزود: در مقابل، کسانی که به دفاع مدافعان ایران و اسلام رضایت دارند و از حضور مردم در صحنهها خوشحال میشوند، در ثواب این اعمال شریک خواهند بود. حتی افرادی که به دلیل بیماری، کهولت سن یا مشکلات دیگر قادر به حضور فیزیکی در صحنهها نیستند، اما با تمام وجود از این حضور رضایت قلبی دارند، ثواب این حضور برایشان نوشته میشود، بلکه گاهی ثوابشان بیشتر از عاملان نیز خواهد بود؛ چرا که آنها به نعمتی که خداوند به بندگانش داده، راضی هستند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مراتب امر به معروف و نهی از منکر را برشمرد و گفت: حداقل این مرتبه، رضایت قلبی به خوبیها و ناخشنودی قلبی از بدیهاست. سپس زبان و در نهایت، فعالیت عملی برای اصلاح امور مطرح میشود. عمل قلبی بسیار تعیینکننده است.
وی با اشاره به اینکه قرآن کریم در بحث قربانی در حج میفرماید: «لَنْ یَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَٰکِنْ یَنَالُهُ التَّقْوَیٰ مِنْکُمْ» (هرگز گوشتها و خونهای آنها به خدا نمیرسد، بلکه تقوای شما به او میرسد)، توضیح داد: در واقع این اعمال بدنی برای برقراری ارتباط قلبی با خداوند است و آن چیزی که به خدا میرسد، تقوای قلبی انسان است.
یزدانی مقدم ابراز امیدواری کرد: خداوند متعال همه ما را متوجه خود، امام زمان (عج)، حضرت فاطمه زهرا (سلام الله علیها) و اهل بیت عصمت و طهارت (علیهم السلام) گرداند.
وی بر لزوم توجه به این نکته مغفول مانده که رضایت ما به فعالیتهای مردمی در صحنهها، بسیار حائز اهمیت است و فرمایش مولایمان امیرالمؤمنین (علیه السلام) در خصوص ناراحتی شدید از غارتگری که حتی موجب نشستن ایشان برای ایراد خطبه شد، نشان از سنگینی این موضوع دارد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با انتقاد از رویکردهای حذفگرایانه در انتخابات، بیان کرد: تجربه تلخی در برخی ادوار انتخابات وجود داشته که برخلاف اصل جذب حداکثری بوده است. حتی در مواردی شاهد ناراحتی رهبری معظم انقلاب از حذف برخی نیروهای ارزشی و خودی، مانند آقایان لاریجانی و مخبر بودهایم که این رویه شایسته نیست.
یزدانی مقدم در پایان تأکید کرد: صلح و جنگ، هر دو تحت هدایت و تصمیم نهایی رهبری است و ملت ایران، تابع تصمیمات معظمله خواهد بود، هرچند که افراد میتوانند نظرات خود را در چارچوب قانون بیان کنند، اما در نهایت، فصل الخطاب، نظر و قول رهبری است.
یزدانی مقدم با اشاره به توانایی برخی افراد در درک مفاهیم عمیق و بهکارگیری آنها، برخی دیگر را تنها در سطوح اولیه مفاهیم باقی مانده دانست و گفت: عدهای در ابتداییات ماندهاند و با مفاهیم اولیه آشنا نیستند، ولی برخی دیگر، یک مرتبه را متوجه شده و میتوانند آن را به کار ببندند و درک کنند و خودشان نیز در آن مطلب، ورزیدگی نشان دهند.
وی با بیان اینکه آیتالله خامنهای، رهبر انقلاب، فردی دقیقنظر بودهاند، به تحدی ایشان در خصوص اندیشه سیاسی نائینی اشاره کرد و آن را امری بسیار مهم و تعیینکننده دانست.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، حضور مردم در صحنه را امری بدیهی و اساسی در نظام اسلامی دانست و تصریح کرد: این انقلاب، این حکومت، این نظام و همه چیز این کشور مال مردم است. این مردم هستند که این کشور را به ثمر رساندهاند، این نظام را به وجود آوردهاند و این حکومت را بنا نهادهاند.
یزدانی مقدم در تشریح دیدگاه آیتالله نائینی، دو نوع حکومت تملیکیه و حکومت ولایتیه و در تبیین حکومت تملیکیه گفت: در حکومت تملکی، یکی در بالا مینشیند و همهکاره است و مظلوم هم اوست؛ اموال (مردم) از آن اوست و مانند چهارپایان و گوسفندان برایش هستند.
وی حکومت ولایتیه را اینگونه تعریف کرد: در حکومت ولایتی، حکومت از آن مردم است و کسی که در بالا قرار دارد، صرفاً یک مجری است و در مقابل مردم پاسخگو بوده و مسئولیت اداره امور را بر عهده دارد. مردم نیز بر او نظارت دارند.
این پژوهشگر مسائل دینی، به دو گونه حکومت ولایتیه اشاره کرد و گفت: یک نوع، حکومت ولایتیه امام معصوم (ع) است که نور است و زمانی دیگر، که امام معصوم (ع) در غیبت هستند، کسی که بر اساس دیدگاه نائینی (و برداشت بنده از ایشان) قائل به ولایت فقیه است.
وی همچنین به حالتی اشاره کرد که فقیه به حکومت اذن میدهد، همانطور که از نامههای بزرگان مشروطه برمیآید، آنها اذن حکومت داده بودند و این امر به حکومت مشروعیت شرعی میبخشد.
یزدانی مقدم، دسته دیگر حکومتهای ولایتی را اینگونه توصیف کرد: زمانی هست که فقیه اذن حکومت نمیدهد، یا برخی حکومتها که مسلمان نیستند، یا اگر مسلمان هستند به ولایت اعتقاد ندارند، یا اگر اعتقاد به ولایت دارند، اعتقادی به ولایت فقیه ندارند یا آن را اعمال نمیکنند. اما این حکومت را از آن مردم میدانند و حاکم را پاسخگو و تحت نظارت مردم میدانند. این نیز نوعی حکومت ولایتی است، اما نه به معنای ولایت امام معصوم (ع).
وی افزود: این نوع حکومت، دارای مشروعیت عقلی، مردمی و فلسفی-سیاسی است، اما ممکن است دارای مشروعیت فقهی و شرعی نباشد و باید بتوانیم این مفاهیم را از یکدیگر تفکیک کنیم.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و علوم اسلامی، با فرض اینکه حکومت از آن مردم است و مردم در آن تعیینکننده هستند، گفت: باید فکری بکنیم، همانطور که نائینی میگوید و رهبر شهید (شهید مطهری یا رهبری فعلی؟) اشاره فرمودند.
یزدانی مقدم به روز فتح مکه اشاره کرد و گفت: در روز فتح مکه، عدهای بودند که هیچ اثری از آنها در هیچ جنگی نبود و به هیچ وجه مشخص نیست که در صحنه جنگ کجا بودند.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به لزوم رعایت سیره پیامبر اسلام (ص) و بزرگان دین در برخورد با مخالفان و اقشار مختلف جامعه، گفت: پس از هر پیروزی، باید رویکرد رحمت و جذب حداکثری را سرلوحه کار قرار داد، چرا که این سیره، راه و رسم پیامبر (ص) و سیره عملی رهبر معظم انقلاب بوده است.
وی افزود: در مقابل شعارهایی مانند الیوم یوم الملحمه که افراطیگری را ترویج میدهد، باید شعار الیوم یوم المرحمه (امروز روز رحمت و بخشایش است) را مد نظر قرار داد. این رویکرد، زمینه را برای همراهی و همبستگی بیشتر آحاد جامعه فراهم میآورد.
این پژوهشگر علوم اسلامی با بیان اینکه جذب حداکثری سرمایه اصلی انقلاب اسلامی است، به خاطرهای از مرحوم آیتالله طالقانی و جلال آل احمد اشاره کرد و گفت: مرحوم طالقانی به آل احمد توصیه کرده بود که پلهای پشت سر خود را خراب نکند تا در صورت بازگشت، راهی برای بازگشت داشته باشد. این نشاندهنده اهمیت باز گذاشتن درها برای کسانی است که ممکن است در مقطعی دچار غفلت یا انحراف شده باشند.
یزدانی مقدم، سعهصدر را یکی از ویژگیهای اساسی بایدهای ریاست دانست و گفت: رهبر معظم انقلاب اسلامی همواره با سعهصدر مثالزدنی خود، پذیرای افراد مختلف با دیدگاههای گوناگون بودهاند و این رویه باید الگوی مسئولان و مدیران کشور باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع انتخابات اشاره کرد و اظهار داشت: انتخابات در تمام دنیا، امری مهندسیشده است، اما انتخابات ما باید با هندسهای که در چارچوب قانون اساسی و قوانین رسمی کشور تعریف شده، پیش برود.