در گفتگو با ایلنا مطرح شد؛
خراسان جنوبی؛ از باغهای ایرانی تا روستاهای جهانی/ استانی با ۱۰ اثر جهانی و دهها مقصد کمتر شناخته شده گردشگری
خراسان جنوبی با برخورداری از مجموعهای کمنظیر از آثار تاریخی، طبیعی و روستاهای هدف گردشگری، یکی از استانهای پیشرو کشور در حوزه میراث فرهنگی و گردشگری بهشمار میرود؛ استانی که از باغهای ایرانی در دل کویر گرفته تا قناتهای شگفتانگیز، بیابان جهانی لوت و روستاهای منحصربهفرد، ظرفیتهای متنوعی برای توسعه گردشگری پایدار دارد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، سیداحمد برآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان جنوبی با تشریح آخرین وضعیت آثار ثبت جهانی، بافتهای تاریخی و روستاهای گردشگری استان، مهمترین برنامههای این دفتر در ثبت و مرمت آثار تاریخی این استان تشریح کرد.
۱۰ اثر ثبت جهانی؛ مزیت رقابتی خراسان جنوبی
به گفته برآبادی، خراسان جنوبی دارای ۱۰ اثر ثبتشده در فهرستهای جهانی است که نخستین آنها باغ و عمارت اکبریه بیرجند است؛ باغی که به همراه زنجیره اولیه باغهای ایرانی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و نمادی از نبوغ ایرانیان در زیست کویری به شمار میرود.
او افزود: در کنار باغ اکبریه، باغهای گلشن طبس، رحیمآباد، امیرآباد و باغ برگرد، بخش مهمی از گردشگری باغهای ایرانی در خراسان جنوبی را شکل میدهند؛ باغهایی که نشان میدهد چگونه در اقلیم کمآب کویر، زندگی و زیبایی خلق شده است.
از میراث طبیعی تا پهنههای تاریخی ثبت جهانی شده
مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی، قنات بلده فردوس را دومین اثر ثبت جهانی استان دانست و گفت: قنات بلده فردوس که از بههمپیوستن چندین رشته قنات شکل گرفته، یکی از کمنظیرترین نمونههای قنات ایرانی در جهان است و همچنان در باغستان فردوس جریان دارد.
برآبادی با اشاره به ثبت جهانی بیابان لوت بهعنوان نخستین اثر طبیعی ایران در یونسکو، گفت: بیابان لوت که میان استانهای خراسان جنوبی، کرمان و سیستان و بلوچستان مشترک است، در خراسان جنوبی دارای بلندترین تپههای ماسهای جهان با ارتفاع بیش از ۵۰۰ متر و گرمترین نقطه ثبتشده زمین است که خود یک جاذبه منحصربهفرد طبیعی محسوب میشود.
او ادامه داد: چهار کاروانسرای سرایان، خان، ده محمد و چهلپایه نیز از دیگر آثار ثبتشده خراسان جنوبی در فهرست میراث جهانی یونسکو هستند که بیانگر جایگاه تاریخی استان در شبکه راههای تجاری و ارتباطی ایران بودهاند.
مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی با اشاره به جایگاه روستاها در توسعه گردشگری استان گفت: روستای خراشاد بهعنوان دومین روستای جهانی صنایع دستی ایران در حوزه نساجی سنتی و توبافی ثبت شده و روستای اصفهک نیز بهعنوان دومین روستای جهانی گردشگری کشور در سال ۲۰۲۴ به ثبت رسیده است.
خراسان جنوبی بهشت روستاگردی ایران
سیداحمد برآبادی، مدیرکل میراث فرهنگی استان خراسان جنوبی با اشاره به روستاهای شاخص استان افزود: روستای چنشت در سربیشه که به روستای رنگها معروف است، با رنگهای سبز، آبی و نیلوفری در معماری، پوشش و آیینهای محلی، یکی از خاصترین جاذبههای گردشگری استان است. همچنین روستای افین در زیرکوه با بزرگترین مزارع زرشک بیدانه جهان و مسجدی کهن، کاندید ثبت جهانی است.
او روستای میقان طبس را نمونهای کمنظیر در کشور دانست و گفت: میقان تنها روستایی است که بهطور همزمان نخلستان، شالیزار برنج و باغهای مرکبات دارد؛ ترکیبی که در هیچ نقطه دیگری از کشور دیده نمیشود.
به گفته مدیرکل میراث فرهنگی استان، روستاهای نایبند و دهسلم در شهرستان نهبندان، با قرارگیری در حاشیه بیابان لوت، از مهمترین مقاصد گردشگری کویری و تاریخی خراسان جنوبی به شمار میروند.
چالش احیای بافت های تاریخی و راه های ناتمام گردشگری
برآبادی با اشاره به اقدامات انجامشده در سالهای گذشته گفت: در برخی روستاها زیرساختها ایجاد شده، کمپهای گردشگری راهاندازی شده و سرمایهگذارانی جذب شدهاند. بافتهای تاریخی نیز در بخشهایی مرمت شدهاند، اما با توجه به گستردگی استان، هنوز کارهای زیادی باقی مانده است.
او از ابلاغ تسهیلات جدید وزارت میراث فرهنگی خبر داد و افزود: امسال تسهیلات قرضالحسنه و کمبهره از محل تبصره ۱۵ برای حوزه صنایع دستی و بومگردی به استان اختصاص یافته که میتواند موتور محرکه گردشگری روستایی باشد.
مدیرکل میراث فرهنگی خراسان جنوبی با اشاره به وجود بیش از ۸۰۰ اثر تاریخی در استان گفت: بافت تاریخی بشرویه بهعنوان یکی از نخستین بافتهای ثبتشده شهری کشور، نیازمند تکمیل مرمت است. همچنین بافتهای تاریخی خور، چنشت و دیگر نقاط استان به اعتبارات مرمتی نیاز دارند تا به رونق و هویت گذشته خود بازگردند.
برآبادی در پایان تأکید کرد: در بشرویه تلاش کردیم با پرداخت تسهیلات، خانههای خالی از سکنه به اقامتگاههای گردشگری تبدیل شوند که با استقبال مردم مواجه شده است. امسال نیز این روند را ادامه میدهیم تا بافتهای تاریخی با مشارکت بخش خصوصی احیا و به فضاهای اقتصادی پایدار تبدیل شوند.