آسیبشناسی رئیس دفتر تبلیغات اسلامی از علل اغتشاشات و راهکارهای برون رفت از آن
حجت الاسلام والمسلمین واعظی، با آسیبشناسی علل اغتشاشات اخیر، راهکارهایی را در جهت برون رفت از آن ارائه کرد.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین احمد واعظی در مراسم تودیع و معارفه رئیس موسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه خواهران این دفتر و در جمع طلاب خواهر این موسسه، با بیان اینکه انقلاب اسلامی و پیروزی انقلاب اسلامی سرآغاز یک چالش و یک تضاد گفتمانی بین اسلام و استکبار جهانی شد، تصریح کرد: از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی، جبهه استکبار جهانی که در واقع برآمده و شکل گرفته در چارچوب گفتمان مدرنیته غربی بود، در مقابل این انقلاب ایستاد و این تقابل همچنان ادامه دارد.
وی با بیان اینکه در این صحنه تقابل، انقلاب اسلامی توفیقات متعددی داشته است، گفت: انقلاب اسلامی، ضرباتی را به پیکره تدابیر، نقشهها و طراحیهای جهان استکبار درمنطقه وارد کرده است، و در دفاع از کیان کشور، انقلاب اسلامی و مردم کشور و منطقه اقدامات موثری را داشته است. البته این تقابل یک تقابل یک طرفه نیست که دائماً پیروزی و توفیق از آن ما باشد و طرف مقابل هم توفیقاتی دارد.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی ادامه داد: یکی از توفیقاتی که نظام استکبار پیدا کرد که در حوادث اخیر هم ما میبینیم در بحث جنگ روانی و جنگ نرم و جنگ رسانهای است.
امپراطوری رسانهای غرب در تصویرسازی غلط
امپراطوری رسانهای غرب به دو امر توجه جدی دارد: یکی تصویرسازی و یکی روایتگری و تلاش میکند از یک سو تصویر سیاه و مخدوش از نظام اسلامی و حرکتهای جمهوری اسلامی و از سوی دیگر روایتهایی نادرست و بلکه جعلی را از حوادث مختلف داشته باشد.
حجت الاسلام والمسلمین واعظی گفت: البته واقعاً جمهوری اسلامی و محور مقاومت در همین سالهای اخیر به جبهه استکبار ضربات اساسی زد و بسیاری از توطئهها و نقشه آنها را منهدم کرد.
وی با اشاره به روایت یکی از افسران عالی رتبه CIA در خصوص علت ترور حاج قاسم سلیمانی گفت: حرفش این بود که نقشههای اساسی ما در منطقه، یکی پس از دیگری توسط جمهوری اسلامی به ویژه سپاه قدس و علیالخصوص مدیریت سپاه قدس که سردار سلیمانی بود با شکست روبرو میشد و چارهای جز به شهادت رساندن ایشان نداشتیم و و این کار غیرقانونی بود و میهمان یک کشور دیگر را ترور کردیم و علی رغم اینکه اطمینان داشتیم که انتقام ایران حتمی است؛ اما حاضر به این اقدام تروریستی شدیم تا شکستها و ضربات سنگین تحمیل شده بر خویش را تا حدّی جبران کنیم.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی با بیان اینکه در این حوادث اخیر شما دیدید که این امپراطوری رسانهای چگونه هماهنگ، روایتگری را نسبت به صحنه به عهده داشت و تصویرسازی را به نحو خیلی پیروزمندانهای انجام داد، ۹۰۰ میلیون توییت و پست و تولید رسانهای در شبکههای اجتماعی و فضای مجازی در عرض دو هفته ایجاد کردند که این نشان از طراحی و هماهنگی رسانهای آن هاست.
وی اظهارداشت: در چنین اتفاقاتی که در صحنه میافتد، بین دو امر باید تفکیک کنیم: اول اینکه در کوتاه مدت مخصوصاً آن هیجانات اجتماعی که توأم با اغتشاش و خرابکاری و بر هم زدن امنیت عمومی میشود، وظیفه عاجل مسئله مدیریت بحران و برقراری امنیت و جلوگیری از اغتشاش است.
راه حلهای برون رفت
وظیفه دوم یعنی کاری که اتفاقاً بعد از اغتشاشات و بعد از این تلاطمهای اجتماعی ضرورت دارد به آن پرداخته شود چند امر است:
اول) درست دیدن صحنه و شناخت و تحلیل واقع بینانه مسائل و ریشهها و آسیبها است.
وی گفت: در شناخت واقعیت اجتماعی ما نباید ایدئولوژیک آن را تفسیر کنیم و همینطور نباید از دریچه احساسات و عواطف و از دریچه آمال و آرزوها و انتظارات واقع را تفسیر کنیم؛ بلکه واقع را همان گونه که هست باید دید.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی خاطرنشان کرد: شرط اول در هر گونه پیشرفت، هر گونه مدیریت و هر گونه غلبه بر ناملایمات، درست خواندن و درست دیدن صحنه و به عبارتی شناخت درست مسئله است.
دوم) همانگونه که رهبری معظم انقلاب اشاره فرمودند، اغتشاش با اعتراض فرق میکند، کسانی که مدیریت شده، سازمان یافته، هدفمند به قصد براندازی وارد صحنه میشوند با کسانی که تحت تأثیر قرار میگیرند و به نوعی با هیجانات و احساسات همدلی و همکاری میکنند فرق میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین واعظی با بیان اینکه گروه دوم مسئله ماست گفت: این که چرا جوان پانزده ساله، شانزده ساله، هفدهساله به این شکل به صحنه میآید، هیجانی با آن گروه اغتشاشگر همراه میشود، ولو ورودش به قصد اغتشاش نبوده اما چرا همدلی و همراهی پیدا میکند، یک مسئله و یک پدیده اجتماعی است که باید تحلیل شود.
این که چرا بخشهایی از جامعه در حل برخی معضلات اجتماعی همراهی نمیکنند و اندکی بیتفاوت هستند، باید تحلیل شود و ما باید با تیز بینی و درنظر گرفتن واقعیتهای میدان، مسائلمان را تحلیل کنیم.
سوم) از مسائل کلیدی ما مسئله شکاف بین نسلی است. تفاوت نسلها یک امر طبیعی است. همه ما نیز با پدر و مادرمان افق فکری و شخصیتیمان متفاوت است و این نسل جدید را باید شناخت، و باید ویژگیهایش را درک کرد.
وی با بیان اینکه نقاط قوت و ضعف این نسل را باید درک کرد عنوان داشت: ویژگیهای شخصیتی، شرایط اجتماعی، شرایط فرهنگی جامعه نوشونده است و درک عمیق و درستی از جوان و نوجوان حاضر و نسل جدید لازم است تا بدانیم چگونه میتوان برای نسل جدید تصویرسازی کرد، چگونه میتوان برای نسل جدید اقناع نسبت به گفتمان انقلاب اسلامی و نسبت به اهداف بلند نظام داشت.
حجتالاسلام والمسلمین واعظی تاکید کرد: اگر برای جوان و نوجوان درونیسازی اتفاق بیافتد و ذهنیت جوان و نوجوان ما با بنیانهای ارزشی اسلام و با گفتمان انقلاب اسلامی غنی بشود بیمه خواهد شد و خودش بازویی توانمند برای ارتقای جامعه اسلامی میشود.
چهام) یک مسئله دیگر ما مسئله اقتصاد و چالشهای مربوط به آن است و از جمله مسائل مهم این حوزه چنانکه رهبری معظم انقلاب یک بار در سخنانشان اشاره کردند مسئله عدالت است. عدالت اقتصادی و به طور کل عدالت اجتماعی را میتوان یک نقطه ضعف در وضعیت فعلی عنوان کرد.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی گفت: نابرابری اقتصادی، به این معنا که عدهای خیلی ثروتمند و خیلی بهرمند و عده زیادی دیگر با فقر و با ضعف و فقر اقتصادی دست و پنجه نرم میکنند، به هیچ وجه زیبنده انقلاب اسلامی نیست.
وی بیان داشت: یکی از مسائل عاجلی که باید دولتمردان و نظام ما به شکل جدی به سمت آن حرکت کند، سر و سامان دادن به شرکتهای دولتی و شرکتهای خصولتی و افزایش نظارت و حسابرسی بر این شرکتهاست.
حجتالاسلام والمسلمین واعظی با بیان اینکه مبارزه با مافیای مفسدان اقتصادی ضرورتی غیر قابل انکار است گفت: نمیتوان معتقد بود که فساد به شکل سازمان یافته وبه صورتی که از درون نظام پمپاژ میشود، وجود دارد؛ اما در لایهها و رگههایی از نهادها مواردی از فساد و رانتخواری مشهود است و این که در اقتصاد ما نابرابری وجود دارد و آوردههای ما به درستی توزیع نمیشود، مسئلهای جدی است.
وی اضافه کرد: براندازان و طرّاحان اغتشاشات سعی دارند که بر موج این نارضایتیها سوار شوند و اعتراض و نارضایتی را بدل به خشونت و هرج و مرج کنند. روشن است که ریشه و عمق این نارضایتی ها، مشکلات و نارضایتیهای اقتصادی مانند بیکاری، به تأخیر افتادن امر ازدواج و فقر است و همه اینها بر میگردد به مسئلهعدم توزیع عادلانه مواهب و امکانات در جامعه.
پنجم) مسئله بعدی گسست میان دولت و ملت و کاهش بیاعتمادی به دستگاههای دولتی است. آنچه در دهه شصت و در شرایط جنگی که دنیا مقابل نظام و مردم ما ایستاده بود و شهرهای ما بمباران میشد و جوانان ما در جبهه شهید میشدند، اما در همان حال مردم همبستگی داشتند، اعتماد مردم به اجزای حاکمیت، یک دل و یک زبان بودن مردم با حاکمیت و اجزای نظام بود که این مایه حفظ کشور و مقاومت کشور با یک جهان دشمنی بود.
با روند برخی مشکلات و تهاجم نرم دشمن، آرام آرام در عرصههایی این اعتماد کم شده و اعتمادسوزی شده است. اکنون این اعتمادسوزی باید تبدیل به اعتمادسازی شود، بخشی از این اعتمادسازی وقتی اتفاق میافتد که بخشهای مختلف حاکمیت در مردمگرایی و حل مسائل معیشتی مردم، حل مسائل اداری مردم، رونق بخشیدن به کسب و کار و… توجه بیشتر داشته باشد. کارآمدی اجزای نظام باید افزایش یابد و در کنار آن، جبهه انقلاب در کار رسانهای و تبلیغی و خنثیسازی جنگ رسانهای و جنگ نرم دشمن موفقتر عمل کند.
ششم) مسئله بعدی مسئله فضای مجازی است.
در گذشته «کسی بودن» اختصاص به عدهای خاص مانند ملوک و رجال سیاسی، شاعر، نویسنده، دانشمند و عالم و مانند اینها داشت اما فضای مجازی شرایطی را فراهم آورد که هر کس با هر سطحی از دانش، تجربه و سرمایه نظری و عملی احساس میکند کسی است و ورود خودش را دارد. و در آن فضا منیت و فردیت خودش را به ظهور میرساند؛ حال در این فضا مهم نیست اخلاق باشد یا نباشد، ارزش باشد یا نباشد، کاری که فضای مجازی میکند مخل نظام خانواده باشد یا نباشد، مخل اخلاقیت فردی باشد یا نباشد، فقط مهم است آنجا کسی باشند و به هر دری میزنند و در هر چیزی مداخله میکند تا خودش را بیشتر جلوهگر سازد و کسی بودن خود را بروز و ظهور دهد از اینرو در شکستن حریم اخلاق و ارزشها و تعلّقات وطنی و میهنی نیز از هم سبقت میگیرند تا جایی که گاه مشاهده میشود که وطنفروشی و بیگانهپرستی هم قبح خود را از دست میدهد.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی گفت: اگر این فضا مدیریت و کنترل و نظارت نشود، چشم باز میکنیم و با یک فاجعه روبرو میشویم.
هفتم) مسئله دیگر ما که خیلی مهم است مسئله انسجام ملی و افزایش حس تعلق به وطن، حس تعلق به نظام و حس تعلق به منافع ملی است.
حجت الاسلام والمسلمین واعظی افزود: یکی از محکمترین عناصری که این انسجام ملی را ایجاد میکند، مسئله زمینهسازی برای مشارکت مردم در امور، چه سیاسی، چه اقتصادی، چه فرهنگی و چه اجتماعی است که مردم جدی گرفته بشوند و حضور داشته باشند و مشارکت کنند.
وی با بیان اینکه یکی از اصلیترین تأکیدات مقام معظم رهبری افزایش مشارکت و حضور مردم بود گفت: این شاه بیت ایشان در همه انتخاباتها هست. خوب این ایجاب میکند که دستگاههای متولی انتخابات و متولی حضور سیاسی مردم انسداد سیاسی ایجاد نکنند.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی اظهارداشت: وقتی دستگاه مرتبط به امر انتخابات و مشارکت مردم با تنگ نظری بخشهایی و لایههای جناحهایی را حذف کنند، این عملاً آن حس تعلق را کاهش میدهد، زمینه انسجام ملی را کاهش میدهد و این چیزهایی است که باید به آن توجه داشت.
وی بیان داشت: نباید در جامعه تک سلیقگی حاکم باشد و باید سلایق مختلف در چارچوب وفاداری به قانون اساسی و ارکان گفتمانی انقلاب اسلامی به رسمیت شناخته شوند و تضارب افکار باشد و این مسئله بسیار مهمی است. از طرف دیگر باید فضا و ضوابطی برای ساختارمندی اعتراضات قانونی، حفظ چارچوبهای نظم مدنی، بسط فرهنگ گفتگو و تحمل آراء و سلایق مختلف ایجاد شود.
هشتم)توجه به قدرتمندی و بالندگی نظام است.
این که حضرت آقا در صحبتشان فرمودند تمام منشأ این مسائل و اغتشاشات قدرتمند شدن و بالندگی انقلاب اسلامی است مرا به یاد این مطلب انداخت که در سال ۲۰۰۳ و زمانی که اوج پرونده هستهای ایران بود و فقط توانایی هستهای ما محدود بود، و تقریبا ما در آغازین گامهای فناوری هستهای بودیم، معاون وقت امور خاورمیانه و آسیای وزیر خارجه امریکا، ریچارد آرمیتاژ بود. در مصاحبهای از او پرسیدند: ما که میدانیم ایران به لحاظ هستهای دارد گامهای اول را بر میدارد، فرسنگها با بمب اتم فاصله دارد، چرا شما این حجم حساسیت نشان میدهید؟ ایران را تحریم میکنید و تحت فشار قرار میدهید؟ او را به عنوان محور شرارت میدانید؟ او گفت: ایرانی که من میبینم اگر رها بشود، و ما تحت فشارش قرار ندهیم، چند سال دیگر قدرتی میشود که دیگر هیچ کاری با آن نمیشود کرد.
ظرفیت تمدنی انقلاب اسلامی
نکته بعدی در این باب توجه به این مسأله است که اگر جبهه استکبار همه مسئلهاش توانمندی و قدرت ماست، بخاطر ظرفیت تمدنی گفتمان انقلاب اسلامی میباشد. دشمنی جبهه استکبار با ما، در وجه نرم، از اول در وجه گفتمانی است، به دلیل اینکه انقلاب اسلامی ایران ظرفیت تمدنسازی اسلامی دارد، یعنی اگر انقلاب موفق بشود، اگر نظام اسلامی موفق بشود، اگر یک قدرت ممتازی بشود الگو، شده و محور بالندگی تازهای میشود که جهان اسلام در یک فرایند تمدنی قرار بگیرد. البته زمان بر هست، کما اینکه تمدن معاصر غربی هم یک شبه و یک روزه و یک سالگی حاصل نشد، حاصل دویست تاسیصد سال تلاش بود که این مدنیت معاصر غربی ایجاد شد.
حجتالاسلام والمسلمین واعظی خاطرنشان کرد: این حوادث گرچه تلخ و ناگوار بود اما باید چشمان ما، حوزه، دانشگاه و مسئولین مختلف نظام در عرصههای مختلف را بیدار کند که پس از فراغت از ایجاد آرامش و امنیت و مقابله با اغتشاشگران بیندیشند که چگونه کاری کنیم که زمینههای این مشکلات به کلی دور بشود و مناشئ نارضایتی برطرف شود.
وی افزود: البته هیچ گاه و هیچ گاه تا انقلاب اسلامی هست و تا نظام اسلامی هست دشمنی استکبار تمام نمیشود و هیچ وقت آنها آرام نمینشینند. نباید در خواب غفلت فرو برویم که دشمنی تمام شد زیرا دشمنی نو به نو میشود و ما باید هوشیار شویم و جبهه خودمان را منسجم و متشکل کنیم.
حوزههای علمیه و مسیر پیش رو
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی ادامه داد: به نظر من غیر از وظایف ذاتی که نهاد حوزه به لحاظ آموزش و پژوهش و تبلیغ برعهده دارد در رابطه با امر اجتماعی و رابطه با نظام و مردم سه کارکرد اصلی دارد: اول باید ناصح امین برای نظام باشد و دوم آشنای با ناملایمات، رنجها و دردها و غمخوار مردم و هادی و راهنمای جامعه باشد.
وی عنوان کرد: در مسئله انعکاس، ابراز، نمود و جلوهگری این ناملایمات باید حوزه هادی باشد و مسیر درست، طبیعی و منتهی به نتیجه موثر و مثبت را در این مسئله به نحوی دنبال کند که جامعه احساس کند حوزه با درک درست آلام و رنجهای مردم، راه درست رفع این آلام را نیز دنبال میکند. و نباید فراموش کرد که این پیوند بین مردم و روحانیت یک پیوند چند صدساله است و در تاریخ روحانیت شیعه و همواره در طول تاریخ، از برجستگیهای اساسی روحانیت شیعه کنار مردم بودن، غمخوار مردم بودن و تلاش در جهت کاهش آلام مردم بوده است.
رئیس دفتر تبلیغات اسلامی گفت: سومین کارکرد این است که حوزه پشتوانه فکری و نظری برای حل مشکلات نظام باشد و بخشهای پژوهشی حوزه، نخبگان حوزه باید تلاش کنند تا با مسئلهشناسی دقیق، راه حلهای متناسب با شرایط را برای حل مسائل فکری و فرهنگی نظام و جامعه ارائه دهند.