بازه نوامبر تا ژانویه؛ پنجره احتمالی اقدام نظامی آمریکا علیه ایران/ دیپلماسی فشار آمریکا با هدف تغییر محاسبات تهران

احسان موحدیان در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، در پاسخ به این پرسش که باتوجه به اینکه ترامپ به جی‌دی ونس برای خروج آمریکا از جنگ ایران ماموریت داده  آیا پس از شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات و انتشار گزارش‌هایی درباره تلاش واشنگتن برای خروج از جنگ با ایران، می‌توان از تغییر رویکرد آمریکا و تمایل این کشور به پایان دادن به جنگ سخن گفت یا اینکه تحرکات دیپلماتیک صرفاً با هدف افزایش فشار بر تهران برای پذیرش شروط آمریکا دنبال می‌شود، اظهار کرد: به نظر من، هر دو احتمال می‌توانند درست باشند و وزن هرکدام به ماهیت مذاکرات و تحولات سیاسی مرتبط با ترامپ بستگی دارد.

وی افزود: در حال حاضر چند اتفاق به‌صورت هم‌زمان در حال وقوع است. از یک سو، شاهد اختلافات و درگیری‌های درون‌حزبی در آمریکا هستیم و از سوی دیگر، آمریکایی‌ها طبق روال گذشته، دیپلماسی فشار و مذاکره را دنبال می‌کنند. به اعتقاد من، هدف نهایی این رویکرد، منحرف کردن محاسبات دستگاه تصمیم‌گیری ایران و کشاندن کشور به یک درگیری نظامی دیگر است؛ هرچند ابعاد و شکل احتمالی چنین درگیری‌ای هنوز مشخص نیست و آمریکایی‌ها در حال بررسی آن هستند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: با توجه به حضور گسترده نظامی آمریکا در اطراف ایران، فشارهایی که واشنگتن اعمال می‌کند و حجم بالای تحرکات دیپلماتیک، بعید می‌دانم این روند بدون وقوع درگیری نظامی به پایان برسد.

ونس به دنبال خروج آبرومندانه از جنگ است، نه صلح پایدار با ایران

موحدیان با اشاره به مواضع اخیر برخی چهره‌های سیاسی آمریکا از جمله ونس پس از شکست جمهوری‌خواهان تصریح کرد: این مواضع را نمی‌توان لزوماً نشانه صلح‌طلبی یا تغییر ناگهانی رویکرد آمریکایی‌ها از سر انسان‌دوستی تلقی کرد. بخشی از این موضع‌گیری‌ها ناشی از نگرانی ونس درباره از دست رفتن اکثریت سنا و پیامدهای سیاسی شکست انتخاباتی است.

وی گفت: اگر بخواهیم درباره مواضع چهره‌هایی مانند ونس صحبت کنیم، باید توجه داشته باشیم که او از جمله افرادی بوده که در میان جریان جنگ‌طلب و تندرو، بیشترین فاصله را از رویکرد جنگی داشته و بر راه‌حل دیپلماتیک تأکید کرده است. اکنون که جنگ با هزینه‌های سنگینی همراه شده و جمهوری‌خواهان در انتخابات کنگره و سنا با شکست مواجه شده‌اند، طبیعی است که او با صراحت و شدت بیشتری بر مواضع خود تأکید کند تا بتواند آینده سیاسی‌اش را حفظ کند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: البته این اختلاف دیدگاه به معنای فروپاشی همکاری سیاسی با دولت ترامپ یا ورود به یک تقابل جدی و آشتی‌ناپذیر با رئیس‌جمهور، معاونان و وزیران او نیست.

موحدیان با بیان اینکه تمایل به جلوگیری از وقوع جنگ تا حدی واقعی است، اظهار کرد: این موضع‌گیری‌ها در عین حال ابزاری برای بازسازی موقعیت سیاسی این افراد و حزبشان پس از شکست انتخاباتی نیز محسوب می‌شود. آنها تلاش می‌کنند از این طریق برای خود فضای تنفسی سیاسی ایجاد کنند.

وی برای توضیح این موضوع به سابقه اختلاف دیدگاه در دولت‌های آمریکا اشاره کرد و گفت: این نوع اختلاف‌نظرها در ساختار سیاسی آمریکا سابقه دارد. برای مثال، در دولت جیمی کارتر نیز شاهد اختلاف دیدگاه میان مشاور امنیت ملی و وزیر امور خارجه درباره نحوه مواجهه با مسائل بین‌المللی بودیم؛ به‌گونه‌ای که برژینسکی رویکردی تندتر را دنبال می‌کرد، در حالی که وزیر امور خارجه وقت به برخوردی ملایم‌تر تمایل داشت.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به میانجیگری‌های صورت‌گرفته برای پایان دادن به جنگ گفت: تلاش‌های میانجیگرانه تاکنون دستاورد چندان قابل‌توجهی نداشته است. تحرکات پاکستان و قطر و همچنین ورود چین و روسیه به این روند، هنوز به نتیجه مثبت و ملموسی منجر نشده است.

موحدیان افزود: حتی پس از دیدار آقای رضایی با ولادیمیر پوتین نیز شاهد بودیم که طرف روسی موضوع خروج اتباع خود را مطرح کرد. این مسئله نیز نشان‌دهنده پیچیدگی شرایط و نگرانی‌های موجود درباره تحولات منطقه است.

موحدیان در ادامه با اشاره به تداوم آماده‌باش نیروهای آمریکایی برای حمله به ایران اظهار کرد: به نظر می‌رسد در شرایط کنونی، افزایش فشار بر ایران در دستور کار آمریکا قرار دارد. جی‌دی ونس و حامیان او تمایل دارند توافقی امنیتی حاصل شود که امکان خروج آبرومندانه از جنگ را برای آنها فراهم کند؛ چراکه این جنگ به بن‌بست رسیده و هزینه‌های انتخاباتی سنگینی برای جمهوری‌خواهان به همراه داشته است.

وی افزود: با این حال، نباید فراموش کنیم که دیپلماسی برای آمریکایی‌ها همچنان ابزاری برای اعمال فشار است. ونس از یک سو اعلام می‌کند که به دنبال مذاکره است، اما از سوی دیگر تأکید دارد که در صورت به نتیجه نرسیدن مذاکرات، گزینه نظامی همچنان روی میز خواهد بود. بنابراین، با توجه به شرایط بازدارندگی، هنوز نمی‌توانیم به‌طور قطعی اطمینان داشته باشیم که گزینه نظامی آمریکا از روی میز کنار رفته است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با تأکید بر ضرورت توجه به نقش رژیم صهیونیستی در تحولات منطقه تصریح کرد: اقدامات اسرائیل باعث می‌شود حتی اگر دولت ترامپ نیز به دنبال دیپلماسی باشد، احتمال تأثیرگذاری و موفقیت این مسیر کاهش پیدا کند.

موحدیان ادامه داد: تمایل ونس برای جلوگیری از وقوع جنگ جدی است، اما این به معنای آن نیست که او ناگهان به فردی صلح‌طلب تبدیل شده و به دنبال صلح پایدار و بدون قید و شرط با ایران است. او در واقع به دنبال خروج از وضعیتی است که هزینه‌های سیاسی جنگ‌طلبی آمریکا را برای جمهوری‌خواهان افزایش داده است. همچنین تلاش می‌کند موقعیت سیاسی خود را برای آینده، به‌ویژه در شرایطی که احتمال نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری را دنبال می‌کند، تقویت کند.

وی افزود: ونس می‌خواهد آمریکا را از باتلاقی خارج کند که تبعات اقتصادی و پیامدهای منفی بین‌المللی قابل‌توجهی برای این کشور داشته است. بنابراین، تحرکات او ترکیبی از تلاش برای شکل‌گیری مذاکره و پیدا کردن راهی برای خروج از وضعیت کنونی است.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل خاطرنشان کرد: در عین حال، فشارهای نظامی آمریکا در منطقه همچنان ادامه دارد تا در صورت انجام مذاکرات، این روند در شرایط مطلوب‌تری برای واشنگتن پیش برود.

موحدیان با بیان اینکه ایران نیز موضع و شروط مشخصی در این زمینه دارد، گفت: ما می‌توانیم نیت واقعی واشنگتن را در عمل مورد ارزیابی قرار دهیم. موضع ایران روشن است و شروطی دارد که باید برآورده شوند. موضع ایران نیز منطقی است؛ چراکه هر توافقی که زیر سایه تهدید، آماده‌باش نظامی و فشارهای منطقه‌ای منعقد شود، توافقی شکننده خواهد بود و دوام نخواهد داشت؛ همان‌طور که تجربه‌های گذشته نیز این موضوع را نشان داده است.

وی تأکید کرد: نباید تصور کنیم که تغییر برخی مواضع سیاسی به معنای وقوع تغییر راهبردی در سیاست آمریکا است. تا زمانی که واشنگتن تضمین‌های عینی و قابل راستی‌آزمایی ارائه نکند، باید دیپلماسی این کشور را تاکتیکی در خدمت اهداف راهبردی آمریکا ارزیابی کنیم.

این کارشناس مسائل بین‌الملل در ادامه درباره نقش چین و روسیه در تلاش‌های میانجیگرانه برای پایان دادن به جنگ اظهار کرد: ورود چین به این روند موضوع جدیدی نیست و این کشور پیش از این نیز در تحولات مربوط به میانجیگری نقش داشته است. به نظر من، پاکستان و قطر تا حدودی در این روند نقش‌آفرینی می‌کنند و در واقع می‌توان گفت که این کشورها به نوعی نقش چین را نمایندگی می‌کنند.

درخواست آمریکا از پوتین برای میانجیگری با هدف مذاکره مستقیم با ایران

موحدیان افزود: به نظر می‌رسد چین ترجیح می‌دهد با جلو انداختن کشورهایی مانند پاکستان، نقش تسهیلگر و کاتالیزور را در روند مذاکرات ایفا کند، اما در عین حال تمایلی ندارد هزینه‌های سنگین امنیتی این میانجیگری را مستقیماً بپردازد.

وی درباره نقش روسیه و ادعای روزنامه العربی الجدید مبنی بر اینکه ولادیمیر پوتین در دیدار با آقای رضایی از ایران خواسته است به‌صورت مستقیم با آمریکا مذاکره کند، گفت: روسیه نیز در این میان نقش واسطه را ایفا کرده است، اما من نمی‌دانم این ادعا تا چه اندازه صحت دارد. به یاد ندارم که اخبار منتشرشده از سوی العربی الجدید همواره از اعتبار کافی برخوردار بوده باشد و به همین دلیل، این رسانه و گزارش‌های آن را چندان جدی نمی‌گیرم.

موحدیان در ادامه با اشاره به رویکرد چین در قبال تحولات اخیر و تلاش‌های میانجیگرانه برای پایان دادن به جنگ اظهار کرد: آنچه چینی‌ها در این روند مطرح می‌کنند، ضرورت انعطاف‌پذیری و خویشتنداری ایران است. به نظر من، چین به دنبال تسهیل گفت‌وگوهاست، اما شاید نگران باشد که در شرایط کنونی، خود را به‌عنوان میانجی اصلی صلح مطرح کند؛ زیرا شکاف میان دو طرف بسیار عمیق است.

وی افزود: چین نه‌تنها فشار و نفوذ کافی برای تحمیل یک توافق به طرفین را در اختیار ندارد، بلکه تمایل چندانی هم برای پذیرش ریسک و مسئولیت یک میانجیگری مؤثر نشان نمی‌دهد. حضور نظامی این کشور در غرب آسیا همچنان محدود است و از سوی دیگر، سیاست خارجی پکن نیز به‌صورت رسمی بر اصل عدم مداخله استوار است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تصریح کرد: در چنین شرایطی، اینکه چین بتواند در فضای بی‌اعتمادی عمیق میان ایران و آمریکا، توافقی جدی ایجاد کند و اجرای آن را تضمین کند، چندان محتمل به نظر نمی‌رسد. بنابراین، فکر نمی‌کنم نقش چین در شرایط فعلی فراتر از ایجاد یک کانال ارتباطی و تسهیل روند گفت‌وگوها باشد.

موحدیان ادامه داد: سرسختی و لجاجت آمریکا و همچنین اختلافات و مشکلاتی که میان پکن و واشنگتن وجود دارد، باعث می‌شود امید چندانی به ایفای نقش تعیین‌کننده چین در این روند نداشته باشیم. البته اگر چین احساس کند شرایط برای میانجیگری مساعدتر شده یا تحولات به مرحله‌ای رسیده که منافع این کشور به‌شدت در معرض خطر قرار گرفته است، ممکن است نقش عمیق‌تری ایفا کند؛ اما در حال حاضر به نظر می‌رسد چینی‌ها شانس چندانی برای موفقیت در این زمینه قائل نیستند و ترجیح می‌دهند اعتبار خود را درگیر یک میانجیگری پرریسک نکنند.

حمایت سیاسی مسکو از تهران؛ یکی از اهداف مهم دیدار با پوتین

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دیدار ولادیمیر پوتین و محسن رضایی گفت: این دیدار، یک ملاقات جدی و مهم بود و به نظر می‌رسد فراتر از یک دیدار دیپلماتیک معمولی بوده است. بر اساس اطلاعاتی که من دریافت کرده‌ام، آمریکایی‌ها از روسیه خواسته بودند برای ترغیب ایران به مذاکره مستقیم با واشنگتن میانجیگری کند.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل افزود: آن‌طور که من شنیده‌ام، ویتکاف در سفر خود به مسکو از پوتین درخواست کرده بود برای برقراری مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا میانجیگری کند. به نظر می‌رسد واشنگتن دیگر تمایلی به ادامه میانجیگری از طریق واسطه‌ها ندارد و ترجیح می‌دهد مستقیماً با ایران وارد مذاکره شود. احتمالاً پوتین نیز این پیام را به طرف ایرانی منتقل کرده و درباره مزایای چنین مذاکراتی توضیح داده است؛ با این حال، برداشت من این است که پاسخ ایران به این درخواست منفی بوده است.

موحدیان خاطرنشان کرد: آقای رضایی نیز با اشاره به بدعهدی آمریکا پس از مذاکرات گذشته در اسلام آباد، تأکید کرده است که ایران تمایلی ندارد چنین امتیازی به واشنگتن بدهد و وارد مذاکره مستقیم شود. بنابراین، به اعتقاد من، توصیه پوتین برای مذاکره مستقیم تا حد زیادی بازتاب‌دهنده درخواست آمریکایی‌ها بوده و روسیه در این میان نقش واسطه را ایفا کرده است؛ نقشی که رفتار آن بیشتر جنبه تاکتیکی دارد و متأثر از پیام‌هایی است که طرف آمریکایی برای ایران ارسال می‌کند.

وی ادامه داد: ایران نیز در این شرایط تلاش می‌کند این پیام را منتقل کند که در برابر فشارها تسلیم نخواهد شد. البته دستور کار ایران در این دیدار صرفاً به موضوع درخواست آمریکا برای مذاکره مستقیم محدود نبوده و مسائل دیگری نیز مطرح شده است.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به انتقال پیام رهبر معظم انقلاب به رئیس‌جمهور روسیه درباره ترتیبات امنیتی پس از جنگ گفت: یکی از موضوعات مهم این دیدار، انتقال پیام رهبر معظم انقلاب به آقای پوتین درباره ترتیبات امنیتی پس از جنگ و مخالفت با دخالت کشورهای خارجی در تأمین امنیت منطقه بود. به نظر می‌رسد فارغ از اینکه آمریکایی‌ها چه اهدافی از این دیدار و میانجیگری روسیه دنبال می‌کردند، ایران نیز دستور کار و اهداف مشخص خود را داشته است.

موحدیان افزود: ایران به دنبال آن است که ترتیبات امنیتی بومی در منطقه حاکم شود و کشورهای خارج از منطقه در مسائل امنیتی آن دخالت نکنند. در این زمینه، ایران و روسیه تا حدودی در مخالفت با حضور و مداخله امنیتی آمریکا در منطقه دارای دیدگاه مشترک هستند.

وی با اشاره به دیگر محورهای مطرح‌شده در دیدار رضایی و پوتین اظهار کرد: در کنار مسائل سیاسی و امنیتی، موضوعات اقتصادی، زیرساختی و ژئوپلیتیکی نیز در این دیدار اهمیت داشته است. یکی از این موضوعات، پروژه احداث خط‌آهن رشت ـ آستارا به‌عنوان حلقه مفقوده کریدور شمال ـ جنوب است که قرار است اجرایی شود.

این کارشناس مسائل بین‌الملل ادامه داد: موضوع دیگر، انتقال گاز روسیه به ایران از طریق کشورهای همسایه، به‌ویژه جمهوری آذربایجان است. بنابراین، این دیدار صرفاً به مسائل سیاسی و امنیتی محدود نبوده و موضوعات دیپلماتیک، اقتصادی  نیز در دستور کار دو طرف قرار داشته است.

موحدیان یکی دیگر از اهداف ایران از این دیدار را جلب حمایت سیاسی روسیه در برابر آمریکا دانست و گفت: یکی از موضوعاتی که در اخبار و مواضع منتشرشده درباره این دیدار برجسته شد، حمایت سیاسی روسیه از ایران بود. برای نمونه، پوتین حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی و بمباران تأسیسات هسته‌ای ایران را محکوم کرد و این جنگ را ظالمانه دانست. همچنین بر ضرورت پایان یافتن جنگ تأکید کرد و اعلام داشت روسیه آماده است هر کمکی که از دستش برمی‌آید برای پایان دادن به این جنگ انجام دهد.

وی در پایان افزود: چنین مواضعی از سوی روسیه برای ایران از ارزش سیاسی برخوردار است و یکی از اهداف تهران از این دیدار، تقویت حمایت سیاسی مسکو در برابر اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی بوده است.

موحدیان در ادامه با اشاره به نقش چین و روسیه در تحولات اخیر اظهار کرد: هرچند مواضع و حمایت‌های سیاسی این دو کشور برای ایران اهمیت دارد، اما به نظر می‌رسد در شرایط کنونی، نه چین و نه روسیه، با وجود تلاش‌هایی که ممکن است برای کمک به حل بحران عمیق میان ایران و آمریکا انجام دهند، ظرفیت لازم برای ایفای نقش تعیین‌کننده در این روند را ندارند. مواضع دو طرف بسیار سرسختانه است و هیچ‌یک حاضر نیستند از خواسته‌های خود عقب‌نشینی کنند؛ به همین دلیل، این دو کشور نیز امکان چندانی برای اثرگذاری بر روند تحولات ندارند.

وی افزود: اگر روسیه وارد این روند شود، به نظر می‌رسد بیشتر در چارچوب انتقال درخواست‌های آمریکا عمل می‌کند. چین نیز ترجیح می‌دهد فعلاً در حاشیه بماند و از طریق کشورهای دوست خود موضوع را پیگیری کند. بنابراین، در وضعیت فعلی نباید انتظار داشت که چین و روسیه بتوانند اقدام مؤثری برای حل بحران انجام دهند و من چندان به موفقیت میانجیگری در شرایط کنونی امیدوار نیستم.

بازه نوامبر تا ژانویه؛ پنجره احتمالی اقدام نظامی آمریکا علیه ایران

این کارشناس مسائل بین‌الملل در پاسخ به پرسشی درباره احتمال وقوع دوباره جنگ میان ایران و آمریکا گفت: به نظر من احتمال وقوع جنگ بسیار بالاست. در حال حاضر، پنجره زمانی مشخصی پیش روی بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ قرار دارد و به اعتقاد من، بازه زمانی از نوامبر ۲۰۲۶ تا ژانویه ۲۰۲۷، محتمل‌ترین فرصت برای اقدام نظامی گسترده آمریکا علیه ایران است.

موحدیان ادامه داد: دموکرات‌ها در انتخابات اخیر موفق شدند هر دو مجلس کنگره آمریکا، یعنی مجلس نمایندگان و سنا را به دست بگیرند. شاید بسیاری انتظار داشتند که دموکرات‌ها در نهایت کنترل مجلس نمایندگان را به دست آورند، اما کمتر کسی پیش‌بینی می‌کرد که موفقیت آنها تا این اندازه گسترده و قاطع باشد. به همین دلیل، این چند هفته پیش رو می‌تواند از نظر احتمال اقدام نظامی اهمیت داشته باشد.

وی با اشاره به عوامل مؤثر بر احتمال تشدید درگیری‌ها اظهار کرد: یکی از عوامل این است که ترامپ ممکن است با توجه به روحیه و ویژگی‌های شخصیتی خود، برای تغییر فضای سیاسی آمریکا و حتی تحت تأثیر قرار دادن افکار عمومی و انتقام گیری از رأی‌دهندگان خود، به گزینه نظامی روی بیاورد. سوابق رفتاری ترامپ نیز نشان می‌دهد که چنین اقدامی را نمی‌توان منتفی دانست.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل افزود: از سوی دیگر، جریان‌های تندرو در دولت آمریکا فشار زیادی برای اقدام نظامی وارد می‌کنند. به‌ویژه وزیر دفاع و برخی جریان‌های مستقر در پنتاگون از این گزینه حمایت می‌کنند و معتقدند که با تضعیف بیشتر ایران می‌توانند تهران را به تسلیم وادار کنند.

موحدیان با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در منطقه گفت: انتقال سامانه‌های پدافندی به منطقه، تجدید ذخایر مهمات، آماده‌سازی جنگنده‌ها و ورود مداوم ناوهای جنگی، اقداماتی نیست که صرفاً برای نمایش یا تفریح انجام شود. این تحرکات هزینه‌های قابل‌توجهی دارد و نشان می‌دهد که آمریکا در حال آماده‌سازی برای یک اقدام احتمالی است. همچنین، طرح‌های عملیاتی مختلفی درباره هدف قرار دادن زیرساخت‌های انرژی، مراکز نظامی و تأسیسات اصلی ایران مطرح شده است و انتشار چنین طرح‌هایی نشان‌دهنده جدی بودن تهدیدهاست.

وی ادامه داد: هشدارهای امنیتی کشورهای مختلف به اتباع خود و درخواست برای خروج از ایران نیز از دیگر عواملی است که باید در کنار تحرکات نظامی آمریکا مورد توجه قرار گیرد. مجموعه این تحولات احتمال اقدام نظامی را تقویت می‌کند.

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به وجود برخی عوامل بازدارنده در برابر وقوع جنگ تصریح کرد: البته عواملی نیز وجود دارد که ممکن است بر تصمیم‌گیری آمریکا اثر بگذارد، اما به نظر من این عوامل بیشتر می‌توانند زمان اقدام را جابه‌جا کنند و نه اینکه اصل احتمال وقوع درگیری را از میان ببرند. همچنین، دیپلماسی متناقضی که در کاخ سفید مشاهده می‌شود و اختلاف‌نظرهای موجود در دولت آمریکا، لزوماً به معنای منتفی شدن گزینه نظامی نیست.

تقابل تهران و واشنگتن در بستر شکل‌گیری نظم جدید جهانی

موحدیان با تأکید بر اینکه تحولات جاری را باید در چارچوب تغییر نظم منطقه‌ای و بین‌المللی تحلیل کرد، اظهار کرد: مسئله صرفاً یک درگیری نظامی میان ایران و آمریکا نیست، بلکه ما با روند شکل‌گیری نظم جدیدی در منطقه مواجه هستیم؛ نظمی که در آن ممکن است جایگاه و نفوذ آمریکا کاهش پیدا کند و ایران، چین و روسیه از موقعیت و قدرت بیشتری برخوردار شوند. این تحول برای آمریکا بسیار مهم و پرهزینه است؛ چراکه موضوع فقط یک منازعه محدود نیست، بلکه پای منافع اقتصادی چند تریلیون دلاری، هژمونی و ترتیبات امنیتی منطقه‌ای و بین‌المللی در میان است.

وی افزود: در طول تاریخ نیز تغییر نظم مسلط جهانی معمولاً بدون درگیری و هزینه‌های سنگین اتفاق نیفتاده است. برای نمونه، زمانی که اروپا جایگاه قدرت برتر جهانی را در اختیار داشت و قرار بود این موقعیت به آمریکا منتقل شود، این جابه‌جایی نیز در بستر درگیری‌های نظامی و تحولات پس از جنگ جهانی دوم رخ داد. بحران کانال سوئز و جنگ مصر نیز از جمله رویدادهایی بود که در روند تثبیت جایگاه آمریکا و محدود شدن نقش قدرت‌های اروپایی تأثیر گذاشت.

این تحلیلگر مسائل بین‌الملل ادامه داد: بنابراین، نمی‌توان تصور کرد که آمریکا به‌سادگی از موقعیت برتر خود صرف‌نظر کند و بپذیرد که قدرت‌های دیگری جایگاه آن را در نظم جهانی و منطقه‌ای به دست بگیرند. چنین تصوری واقع‌بینانه نیست. به اعتقاد من، درگیری میان آمریکا و ایران را باید در چارچوب تحولات بزرگ‌تر و روند تغییر موازنه قدرت در جهان بررسی کرد؛ روندی که ممکن است با تنش‌ها و درگیری‌های بیشتری همراه شود.

موحدیان در پایان تأکید کرد: از این رو، مسئله اصلی از نظر من این نیست که آیا درگیری دیگری رخ خواهد داد یا خیر، بلکه مسئله این است که این درگیری در چه زمانی اتفاق می‌افتد. ما باید خود را برای چنین شرایطی آماده کنیم.