میوهها را با مایع ظرفشویی میشویید؟ این خطر تهدیدتان میکند
شستوشوی میوه و سبزی با مایع ظرفشویی در سالهای اخیر به عادت برخی خانوادهها تبدیل شده، اما متخصصان تغذیه هشدار میدهند این روش نهتنها ضرورتی ندارد، بلکه آسییبهایی را هم به همراه خواهد داشت.
شستوشوی میوهها و سبزیجات با مایع ظرفشویی. عادت سادهای که از نگاه برخی «تمیزتر و مطمئنتر» به نظر میرسد، اما از دید متخصصان تغذیه میتواند ایمنی غذایی را دچار چالش کند و برای سلامت انسان عوارض داشته باشد.
مریم مظاهریون، دکترای تغذیه و عضو انجمن علمی تغذیه ایران در این رابطه میگوید: درباره استفاده از مایع ظرفشویی برای شستوشوی مواد غذایی دیدگاههای متفاوتی وجود دارد، اما توصیه علمی و ایمن این است که به جای آن از محلولهای ضدعفونیکننده استاندارد و مجاز مخصوص میوه و سبزی استفاده شود.
به گفته مظاهریون محصولاتی که برای تماس با مواد غذایی طراحی شدهاند، دارای دستور مصرف مشخص هستند و بر اساس استانداردهای بهداشتی تولید میشوند.
چرا مایع ظرفشویی خطرناک است؟
مسأله اصلی از نگاه متخصصان، «کاربرد متفاوت مواد شوینده خانگی» است. مایع ظرفشویی برای زدودن چربی و آلودگی از سطح ظروف طراحی شده، نه برای تماس مستقیم و طولانی با مواد خوراکی. به گفته کارشناسان، این مواد ممکن است پس از شستوشو بهطور کامل از سطح میوه و سبزی پاک نشوند و مقدار اندکی از ترکیبات شیمیایی آنها باقی بماند؛ موضوعی که در صورت تکرار مصرف، میتواند برای سلامت ما نگرانکننده شود.
از سوی دیگر، دستورالعملهای بهداشت مواد غذایی نیز معمولاً بر استفاده از آب سالم جاری، شستوشوی مکانیکی (مثل دست کشیدن یا استفاده از برس نرم برای بعضی سبزیجات) و در صورت نیاز استفاده از محلولهای مجاز تأکید دارند. هدف این توصیهها، کاهش بار میکروبی و حذف آلودگیهای احتمالی بدون افزودن مواد شیمیایی غیرضروری به زنجیره غذایی است.
با همه این اوصاف، بعضی از مصرفکنندگان همچنان تصور میکنند کف بیشتر همیشه و همه جا به معنای تمیزی بیشتر است؛ تصوری که پایه علمی ندارد.
متخصصان هشدار میدهند که تمیز شدن ظاهری همیشه به معنای ایمن شدن مواد غذایی نیست و گاهی انتخاب نادرست مواد شوینده میتواند خود به یک ریسک پنهان تبدیل شود.
۲ خطر جدی
از نگاه متخصصان، استفاده از مایع ظرفشویی برای شستوشوی میوهها و بهویژه سبزیجات میتواند با چند ریسک همراه باشد.
۱. باقی ماندن احتمالی ترکیبات شیمیایی این شوینده روی سطح مواد غذایی: موادی که برای تماس مستقیم با خوراکیها طراحی نشدهاند، در صورت مصرف مکرر یا شستوشوی ناکافی ممکن است وارد بدن شوند. اگرچه مقدار این باقیماندهها معمولاً کم است، اما تکرار تماس آنها با سیستم گوارشی میتواند از نظر بهداشتی مطلوب نباشد و در برخی افراد حساس باعث تحریکات گوارشی یا واکنشهای خفیف شود.
۲. باقی ماندن مواد شوینده روی برخی سبزیجات: برخی سبزیجات به دلیل برگدار بودن - مثل کاهو و سبزی خوردن - میتوانند مواد شوینده را بیشتر در خود نگه دارند و همین موضوع احتمال باقیماندن اثرات ناگوار آن را افزایش میدهد.
کارشناسان تأکید میکنند که حتی اگر هدف، ضدعفونی و حذف آلودگیهای میکروبی باشد، استفاده از شویندههای غیرتخصصی نه تنها ضرورت ندارد، بلکه میتواند یک ریسک اضافه به فرآیند آمادهسازی غذا وارد کند. البته این ریسکها معمولا در حد خطر حاد مثل مسمومیت شدید نیست اما بهتر است از هر کاری که سلامت ما را حتی اندکی به خطر میاندازد، اجتناب کرد.
