روش درست شستشوی میوهها و سبزیجات که خیلیها اشتباه انجام میدهند
هنوز خیلی از افراد تصور میکنند شستشوی دقیق میوهها و سبزیجات، کاری اضافی یا از روی وسواس است و معتقدند که میوهها و سبزیجات با یک آبکشی ساده هم تمیز میشوند.
با وجود اطلاعرسانیهای فراوان رسانهها و آسان شدن دسترسی افراد به اطلاعات پزشکی و علمی، هنوز خیلی از افراد تصور میکنند شستشوی دقیق میوهها و سبزیجات، کاری اضافی یا از روی وسواس است و معتقدند که تا این حد نباید مته به خشخاش گذاشت. چون میوه و سبزی با با یک آبکشی ساده تمیز میشوند. بعضیها حتی موقع خرید بعضی میوهها مثل توتفرنگی و توت و ... آنها را نَشُسته تست میکنند که به گفته کارشناسان، ممکن است برای سلامت خطرآفرین شود.
میوهها و سبزیها را با آب خالی میشویید؟
در سالهای اخیر، نگرانی درباره باقیمانده سموم کشاورزی و آلودگیهای میکروبی روی میوهها و سبزیجات، باعث شده موضوع شستوشوی درست مواد غذایی خام از یک توصیه ساده خانگی به یک ضرورت جدی بهداشتی تبدیل شود؛ ضرورتی که به گفته متخصصان تغذیه میتواند در پیشگیری از بسیاری از بیماریهای انگلی و عفونی نقش مهمی داشته باشد. بر اساس دادههای سازمان جهانی بهداشت، سالانه میلیونها مورد ابتلا به بیماریهای گوارشی در جهان به آلودگی مواد غذایی خام و شستوشوی ناکافی آنها نسبت داده میشود.
در همین زمینه، دکتر مریم مظاهریون، دکترای تغذیه و رژیمدرمانی و عضو انجمن علمی تغذیه ایران میگوید: یکی از سادهترین و در عین حال مؤثرترین روشها برای کاهش آلودگیهای احتمالی، استفاده از آبنمک برای شستشوی میوهها و سبزیجات است. او توضیح میدهد که هم میوهها و هم سبزیجات بهتر است قبل از مصرف، حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه در محلول آبنمک غوطهور شوند و بعد با آب سرد شسته شوند.
او میگوید: نسبت درست این محلول هم ساده است؛ به ازای هر یک لیوان آب، یک قاشق چایخوری نمک بریزید. میوه و سبزی باید کاملاً در این محلول غوطهور شوند تا فرصت کافی برای جدا شدن آلودگیها فراهم شود و بعد از ۵ دقیقه، با آب سرد شسته و آبکشی شوند.
نحوه شستشوی توتفرنگی و محصولات گلخانهای
دکتر مظاهریون درباره بعضی میوههای حساستر به شستشو مثل توتفرنگی و بسیاری از محصولات گلخانهای میگوید: توتفرنگی و بسیاری از میوههای گلخانهای از آنجا که ممکن است به کودها و باقیمانده سموم دفع آفات آلوده باشند، توصیه میشود با نمک شستوشو شوند. چون نمک میتواند باقیمانده این سموم را حل کند و از بین ببرد.
شستشوی سبزیجات جدیتر است
مظاهریون درباره روش شستشوی سبزیجات میگوید: ماجرا درباره سبزیجات جدیتر است و فرق میکند. او یادآوری میکند که سبزیها فقط مسئله سموم شیمیایی ندارند، بلکه ممکن است به انگلها هم آلوده باشند؛ انگلهایی که بعضی از آنها مثل اکینوکوکوس گرانولوزوس، عامل ایجاد بیماری «کیست هیداتید» هستند. بیماریای که گرچه در نگاه اول شاید ناآشنا به نظر برسد، اما میتواند بسیار خطرناک باشد و در اندامهایی مثل کبد، ریه و حتی مغز کیستهایی ایجاد کند.
او توضیح میدهد که این آلودگی معمولاً از طریق تماس سبزیجات با مدفوع حیوانات، بهویژه سگهای آلوده به وجود میآید و اگر شستوشو و ضدعفونی بهدرستی انجام نشود، آلودگی میتواند به بدن انسان منتقل شود.
محلول آبنمک برای شستشو کافی است؟
البته متخصصان تاکید دارند که آبنمک بهتنهایی ضدعفونیکننده قطعی برای انگلها و میکروبها نیست و حتی محلولهای ضدعفونیکنندهی کارخانهای هم اگر درست استفاده نشوند، جای شستشوی اولیه را نمیگیرند
به گفته مظاهریون هم «شستوشوی سبزیجات باید با دقت بیشتری انجام شود: ابتدا جدا کردن برگها و پاک کردن گلولای با آب، بعد قرار دادن سبزی در محلول آبنمک حدود ۵ دقیقه و در ادامه استفاده از محلولهای ضدعفونیکننده مخصوص میوه و سبزی که در داروخانهها و سوپرمارکتها وجود دارد. او تأکید میکند این محلولها هرکدام دستور مصرف مشخصی دارند و معمولاً باید بین ۱۰ تا ۱۵ دقیقه استفاده شوند و بعد از آن، شستوشوی نهایی با آب انجام شود.»
کلمپیچ و کاهوپیچ را چطور بشوییم؟
خیلی از خانوادهها سبزیجاتی مثل کلمپیچ و کاهوپیچ را سرسری میشویند. به طوری که تنها برگهای رویی آنها را میکنند و باقی آن را زیر آب خالی میگیرند و بعد مصرف میکنند اما کارشناسان میگویند این روش شستوشو کافی نیست. چراکه آلودگیها، تخم برخی انگلها و ذرات میکروبی میتوانند در لابهلای برگها - حتی لایههای درونی و بین چینخوردگی برگها - باقی بمانند و در صورت مصرف، خطر انتقال بیماریهای گوارشی و انگلی را به همراه داشته باشند. برای همین توصیه بهداشتی این است که کل کلمپیچ و کاهوپیچ جدا و شسته شود، نه فقط سطح آنها یا برگهای بیرونی آنها.
دکتر مظاهریون در این باره تاکید میکند که حتی سبزیجاتی مثل کلمپیچ و کاهوپیچ هم از این قاعده مستثنا نیستند. اینها هم حتما باید کاملا برگبرگ شوند و دقیقاً مثل بقیه سبزیها شسته و ضدعفونی شوند و صرفاً یک آبکشی ساده برای شستشوی آنها کافی نیست.
