راهی ساده برای کنترل فشار خون در شرایط پر استرس

مصرف نوشیدنی های حاوی کافئین می تواند در کوتاه مدت باعث افزایش جزئی فشار خون شود. وقتی مصرف کافئین را قطع می کنید، این افزایش موقتی فشار خون نیز از بین می رود. با این حال، تاثیر بلندمدت حذف کافئین بر فشار خون می تواند پیچیده باشد و به عواملی مانند میزان تحمل شما نسبت به کافئین، فشار خون پایه، منبع کافئین و سایر شرایط فردی بستگی دارد.

حذف کافئین می تواند افزایش موقتی فشار خون را هم حذف کند

کافئین به دلیل اثرات محرک خود می تواند فشار خون را افزایش دهد. از این رو، ممکن است تصور کنید اگر قهوه (یا هر منبع دیگری از کافئین) ننوشید، افزایش فشار خون مرتبط با آن نیز رخ نخواهد داد.

اما واقعیت کمی پیچیده تر است.

کافئین معمولا باعث افزایش خفیف و موقتی فشار خون می شود که می تواند بین 1.5 تا 9.5 ساعت پس از مصرف ادامه داشته باشد. با این حال، واکنش بدن به کافئین به عوامل فردی بستگی دارد، از جمله:

• میزان مصرف منظم کافئین

• فشار خون اولیه شما

• وزن بدن

• مصرف قرص های ضدبارداری خوراکی

• سیگار کشیدن

• ارتفاع محل زندگی

• بارداری

از این رو، تاثیر حذف کافئین بر فشار خون نیز به همین عوامل وابسته است و نمی توان گفت قطع کافئین برای همه افراد نتیجه یکسانی خواهد داشت.

افرادی که به طور منظم قهوه می نوشند ممکن است کمتر تحت تاثیر قرار بگیرند

مصرف منظم قهوه می تواند باعث ایجاد تحمل نسبت به کافئین شود. این تحمل شامل تاثیر آن بر فشار خون نیز می شود؛ یعنی قهوه در افرادی که به طور منظم آن را مصرف می کنند، کمتر باعث افزایش فشار خون می شود نسبت به آنهایی که عادت به مصرف کافئین ندارند.

در مطالعه ای روی 77 فرد سالم که اسپرسو مصرف کردند، فشار خون سیستولیک در افرادی که معمولا قهوه نمی نوشیدند افزایش یافت. اما در مصرف کنندگان همیشگی قهوه، فشار خون تغییری نکرد.

هنوز مشخص نیست که این موضوع به دلیل ایجاد تحمل نسبت به کافئین است یا اینکه کافئین در طول زمان سطح کلی فشار خون آن ها را افزایش داده است. سال هاست که کارشناسان در این مورد بحث می کنند که آیا کافئین فقط در کوتاه مدت فشار خون را بالا می برد یا می تواند اثرات بلندمدت نیز داشته باشد.

آیا این به این معناست که اگر به طور منظم قهوه می نوشید، قطع آن تاثیری بر فشار خون شما نخواهد داشت؟ در حال حاضر، تحقیقات کافی برای پاسخ قطعی به این پرسش وجود ندارد.

اگر فشار خون بسیار بالا دارید، کاهش کافئین را در نظر بگیرید

اگر دچار فشار خون بسیار بالا (پرفشاری خون) هستید، ممکن است کاهش یا حذف کافئین برای شما مفید باشد.

مطالعه ای بزرگ عادات سلامت 18609 نفر را طی حدود 19 سال بررسی کرد. نتایج نشان داد در میان افرادی که مبتلا به پرفشاری خون درجه 2 و 3 بودند، آنهایی که روزانه دو فنجان یا بیشتر قهوه می نوشیدند، بیش از دو برابر بیشتر در معرض مرگ ناشی از سکته مغزی، حمله قلبی یا سایر بیماری های قلبی عروقی قرار داشتند، نسبت به افرادی که یک فنجان یا کمتر قهوه در روز مصرف می کردند.

تعریف درجات فشار خون بالا:

درجه ۲: فشار خون 160–179 روی 100–109 میلی متر جیوه

درجه ۳: فشار خون برابر یا بالاتر از 180 روی 110 میلی متر جیوه

از آنجایی که سکته مغزی و حمله قلبی با فشار خون بالا مرتبط هستند، ممکن است کافئین مصرف شده باعث افزایش خطرناک فشار خون در این افراد شده باشد.

با این حال، در همین مطالعه مشخص شد که مصرف چای سبز – حتی با وجود داشتن کافئین (هرچند کمتر از قهوه) - با افزایش خطر مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی مرتبط نبود، حتی در افراد با فشار خون بالا.

این یافته نشان می دهد که افزون بر مقدار کافئین و سطح اولیه فشار خون، نوع منبع کافئین نیز ممکن است بر نحوه واکنش فشار خون تاثیر بگذارد.

ترک کافئین و فشار خون

قطع ناگهانی مصرف کافئین می تواند باعث بروز علائم ترک شود، زیرا بدن در حال سازگاری است. این علائم معمولا بین 12 تا 24 ساعت پس از آخرین مصرف قهوه (یا منبع دیگر کافئین) آغاز می شوند و می توانند شامل موارد زیر باشند:

• خستگی

• سردرد

• تحریک پذیری

• کاهش انگیزه

• دشواری در تمرکز

• نوسانات خلقی

• احساس کمتر اجتماعی بودن

• حالت تهوع

• درد عضلانی

• علائم شبیه آنفلوانزا

الگوی مشخصی از افزایش یا کاهش فشار خون در دوران ترک کافئین گزارش نشده است. با این حال، اگر سابقه فشار خون بالا دارید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید؛ زیرا برخی از این علائم، مانند سردرد و خستگی، با علائم پرفشاری خون هم پوشانی دارند.

کاهش تدریجی مصرف کافئین، به جای قطع ناگهانی آن، می تواند احتمال بروز علائم ترک را کمتر کند. مصرف مسکن های بدون نسخه، استراحت کافی و نوشیدن آب فراوان نیز می تواند به کاهش این علائم کمک کند.

نکات کلیدی

• حذف کافئین می تواند به شما کمک کند از افزایش فشار خون موقتی ناشی از مصرف آن جلوگیری کنید.

• افرادی که به طور منظم کافئین مصرف می کنند و مصرف آن را قطع می کنند، ممکن است فشار خون پایین تری داشته باشند؛ با این حال، نتایج متناقض است و مطالعات موجود قدیمی یا کیفیت پایین دارند.

• نیاز به تحقیقات بیشتر وجود دارد تا مشخص شود کاهش مصرف کافئین چگونه می تواند بر فشار خون در گروه های مختلف افراد تاثیر بگذارد.