یادداشتی از مرتضی مکی:
پشتپرده حضور نظامیان فرانسه در اوکراین
کارشناس مسائل اروپا نوشت: اروپاییها همچنان میخواهند مدیریت جنگ اوکراین را در دست داشته باشند، بدون آنکه ناچار شوند هزینههای ناشی از برخورد نظامی مستقیم با روسیه را بپردازند.
مرتضی مکی، کارشناس مسائل اروپا طی یادداشتی برای ایلنا به تشریح ابعاد افشای حضور نظامیان فرانسه در اوکراین پرداخت که به شرح زیر از نظر میگذرد:
تحولات میدانی و سیاسی در اوکراین از چند جهت قابل بررسی است. از یکسو، شکافهای موجود میان آمریکا و اروپا بیش از گذشته نمایان شده و دشواریهای اروپا در پیشبرد تدابیر و سیاستهای خود در مواجهه با روسیه را آشکارتر میکند و از سوی دیگر، به نظر میرسد اروپاییها دیگر نمیخواهند مانند گذشته به جنگ نیابتی در اوکراین علیه روسیه ادامه دهند. آنها همچنین تلاش میکنند مرزبندیهای خود را با آمریکاییها شفافتر کنند.
اروپاییها علاوه بر کمکهای مالی و نظامی به اوکراین، مواضع سختتر و جدیتری نیز در قبال روسیه اتخاذ کردهاند. یکی از مصادیق این رویکرد، موضوع حضور نظامیان فرانسوی در اوکراین است که به یکی از محورهای جدید اختلاف میان روسیه و فرانسه تبدیل شده است.
باید توجه داشت که فرانسه و آلمان عملاً تعیینکنندگان اصلی سیاست خارجی و امنیتی اتحادیه اروپا هستند. تا پیش از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، این کشور نیز نقش مهمی در شکلدهی به رویکردهای امنیتی اتحادیه داشت؛ اما پس از خروج انگلیس، فرانسه و آلمان عملاً به دو محور اصلی اتحادیه اروپا در تعیین سیاستهای کلان امنیتی و خارجی تبدیل شدهاند.
البته در داخل اتحادیه اروپا نیز رویکردهای متفاوتی وجود دارد، اما در حال حاضر فرانسه و آلمان دو کشوری هستند که نقش محوری در این زمینه ایفا میکنند. این دو کشور از تأمینکنندگان اصلی کمکهای مالی و نظامی به اوکراین و همچنین از حامیان اصلی این کشور در اتحادیه اروپا برای جذب کمکهای مالی به دولت اوکراین بودهاند.
این مسئله باعث میشود که فرانسه عملاً بهصورت مستقیم در برابر روسیه قرار بگیرد و طرفین تلاش کنند مواضع خود را در قبال تحولات اوکراین صریحتر بیان کنند. در عین حال، هر دو طرف میکوشند از تبدیل این مواضع به برخورد مستقیم نظامی با روسیه جلوگیری کنند.
به همین دلیل، شاهد مواضع متفاوتی از سوی وزیر خارجه فرانسه درباره این موضوع بودیم. حتی پس از تأیید حضور نظامیان فرانسوی در اوکراین نیز اعلام شد که این نظامیان در سطح آموزشی فعالیت میکردند و در خط مقدم، در برابر نیروهای روسیه، حضور نداشتند.
این مسئله نشان میدهد که اروپاییها همچنان میخواهند مدیریت جنگ اوکراین را در دست داشته باشند، بدون آنکه ناچار شوند هزینههای ناشی از برخورد نظامی مستقیم با روسیه را بپردازند.
در کنار این مواضع، باید به نشست سران آلمان و همچنین نشست سران آمریکا، چین و روسیه در پکن نیز اشاره کرد. اروپاییها بهشدت نگران بودند که در غیاب آنها، تفاهمها و ترتیبات جدیدی شکل بگیرد که در نهایت منافع اتحادیه اروپا در اوکراین را نادیده بگیرد.
واقعیت این است که در بحران اوکراین، آمریکا تنها بازیگر اصلی نیست که بتواند بدون در نظر گرفتن مواضع دولت اوکراین و کشورهای اروپایی، درباره چگونگی پایان جنگ با روسیه و پوتین به توافق برسد. اگر با شرایط دو سال گذشته مواجه بودیم، شاید آمریکا میتوانست چنین اقدامی انجام دهد؛ اما اکنون بازیگران متعددی در تحولات اوکراین نقشآفرینی میکنند و آمریکا بدون جلب نظر، حمایت و همراهی این کشورها نمیتواند به جنگ اوکراین پایان دهد.
بنابراین، با توجه به شرایط موجود و تحولات سیاسی، از جمله نتایج انتخابات، به نظر میرسد آمریکا تا حدودی ناگزیر باشد در مواجهه با روسیه، همراهی با دولتهای اروپایی را ادامه دهد.