اسرائیل برای جنگ با لبنان آماده می‌شود؛ بیروت همچنان بلاتکلیف است
جدال درباره جایگاه لبنان در رویارویی احتمالی آمریکا و اسرائیل با ایران، دیگر تنها به این پرسش محدود نیست که حزب‌الله در چنین جنگی چه موضعی خواهد گرفت؛ بلکه مسئله مهم‌تر این است که اگر اسرائیل آغازگر حمله به لبنان باشد، مقاومت چه واکنشی باید نشان دهد؟
به گزارش ایلنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در تحلیلی نوشت: در میان مقام‌های ارشد دولت لبنان، تمرکز اصلی بر اقدام احتمالی حزب‌الله است. با این حال، جوزف عون، رئیس‌جمهور و نواف سلام، نخست‌وزیر لبنان، حتی حاضر نیستند احتمال آغاز جنگ از سوی اسرائیل را بررسی کنند؛ زیرا نمی‌خواهند موضعی اتخاذ کنند که به‌منزله تأیید مقاومت در برابر تجاوز تلقی شود. این رویکرد پرسش دیگری را پیش می‌کشد: آیا دولت لبنان راهبرد مشخصی برای مقابله با ادامه اشغال اراضی این کشور و آزادسازی مناطق اشغالی دارد؟
اسرائیل و آمریکا چندان اعتنایی به بحث‌های داخلی لبنان ندارند و این کشور را بخشی از معادلات رویارویی منطقه‌ای می‌دانند. تل‌آویو و واشنگتن بر این باورند که ایران در مذاکرات، همواره بر ضرورت تضمین پایان جنگ اسرائیل علیه لبنان و تعیین جدول زمانی برای عقب‌نشینی نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی تأکید می‌کند. تهران این خواسته را هم‌سنگ شروط خود برای پایان جنگ علیه ایران و رفع محاصره می‌داند. از همین رو، طرف مقابل نیز جبهه لبنان را بخشی از میدان مذاکرات تلقی می‌کند.
در همین حال، گزارش‌هایی منتشر شده که نشان می‌دهد طرح ایران برای پایان جنگ در همه جبهه‌ها، سوریه و غزه را نیز دربرمی‌گیرد؛ هرچند برخی معتقدند در صورت موافقت آمریکا با پایان جنگ در سراسر منطقه، این موضوع نیز محقق خواهد شد.
از سوی دیگر، برخی میانجی‌هایی که پیام‌ها و مطالبات تهران و واشنگتن را منتقل می‌کنند، از مقام‌های ایرانی پرسیده‌اند که آیا در صورت ازسرگیری جنگ، نیروهای محور مقاومت در لبنان، عراق و یمن نیز وارد درگیری خواهند شد یا خیر. پاسخ مقام‌های ایرانی برخلاف انتظار برخی، صریح بوده است: «ما برای دفاع از خود به هیچ‌کس نیاز نداریم، اما مسئول تصمیم و رفتار طرف‌هایی نیستیم که احساس کنند هدف حمله قرار گرفته‌اند یا حاکمیتشان نقض شده است.» به گفته منابع ایرانی، این موضع تمام منطقه را دربرمی‌گیرد و به سه کشور یادشده محدود نیست.
در سوی دیگر، بحث‌های مربوط به تشکیل دولت جدید در اسرائیل، تاکنون به‌طور مفصل به پرونده لبنان نپرداخته است. با این حال، این مسئله به معنای کم‌اهمیت بودن لبنان نیست؛ بلکه چالش اصلی رهبران اسرائیل، نحوه تعامل با رویکرد جدید دولت آمریکا در منطقه و میزان آزادی عمل تل‌آویو در لبنان و دیگر جبهه‌هاست.
با وجود این، جبهه لبنان بار دیگر در کانون آمادگی‌های نظامی اسرائیل برای احتمال تجاوز جدید به ایران قرار گرفته است. افزایش گزارش‌های رسانه‌های اسرائیلی درباره تدوین طرح‌های تهاجمی علیه حزب‌الله، هم‌زمان با تحرکات نظامی در مرزهای شمالی، نشان می‌دهد تل‌آویو احتمال گسترش درگیری را در محاسبات نظامی خود جدی گرفته است.
روزنامه «یدیعوت آحارونوت» گزارش داد ارتش اسرائیل با در نظر گرفتن احتمال ورود حزب‌الله به هرگونه رویارویی نظامی آینده، طرحی تهاجمی علیه این جنبش تدوین کرده است. انتشار این خبر از آن جهت اهمیت دارد که هم‌زمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره طرح مشترک آمریکا و اسرائیل برای هدف قرار دادن تأسیسات هسته‌ای و موشکی و زیرساخت‌های نظامی ایران صورت گرفته است.
تحرکات اسرائیل در جبهه شمالی نیز از باز نگه‌داشتن گزینه نظامی، افزایش عملیات شناسایی و رصد تحرکات حزب‌الله و تقویت آمادگی نیروهای مستقر در منطقه حکایت دارد.
وب‌سایت «واللا» به نقل از یک مقام ارشد امنیتی اسرائیل گزارش داد حزب‌الله با افزایش تنش و درگیری با نیروهای اسرائیلی مستقر در امتداد «خط زرد»، درصدد ارسال پیامی مرتبط با ایران است. این در حالی است که نهادهای نظامی اسرائیل احتمال ازسرگیری رویارویی با تهران را زیر نظر دارند. بر اساس این گزارش، ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، نیز برای بررسی آمادگی نیروها و سناریوهای احتمالی از جبهه شمالی بازدید کرده است.
این گزارش می‌افزاید ارزیابی نهادهای امنیتی اسرائیل نشان می‌دهد حزب‌الله با وجود تلاش برای بازسازی توان نظامی خود، هنوز نتوانسته است تمام ظرفیت‌هایی را که در درگیری‌های گذشته آسیب دیده‌اند، احیا کند.
خطر این تحولات برای لبنان تنها به حمله احتمالی به مواضع نظامی و زیرساخت‌های حزب‌الله محدود نمی‌شود، بلکه احتمال گسترش عملیات زمینی و تحمیل واقعیت‌های جدید میدانی در جنوب این کشور را نیز دربرمی‌گیرد. اسرائیل میان استقرار ارتش لبنان و خلع سلاح حزب‌الله ارتباط برقرار می‌کند و با استناد به آنچه کندی روند رسیدگی به این پرونده در برخی مناطق می‌خواند، مواضع خود را توجیه می‌کند.
محاسبات اسرائیل نیز به مناطق مرزی محدود نیست. بر اساس اطلاعات منتشرشده، در صورت گسترش درگیری‌های منطقه‌ای، احتمال توسعه دامنه عملیات به مناطق عمیق‌تر جنوب لبنان، از جمله اقلیم التفاح و اطراف رودخانه اولی، وجود دارد. تشدید محدودیت‌های دریایی نیز از دیگر سناریوهای مطرح‌شده است.
در مقابل، دولت لبنان در برابر این تحولات با سردرگمی روبه‌روست. تلاش نبیه بری، رئیس پارلمان، برای برگزاری گفت‌وگو میان جوزف عون و حزب‌الله همچنان به دلیل اختلافات داخلی درباره نقش این جنبش و نحوه مواجهه با اسرائیل به نتیجه نرسیده است. در همین حال، دولت لبنان همچنان بر رویکردی که نویسنده آن را شکست‌طلبانه توصیف می‌کند، پافشاری دارد و از تصمیم‌های پیشین خود درباره سلاح حزب‌الله عقب‌نشینی نکرده است.
در خصوص تأثیر تحولات سیاسی داخلی اسرائیل بر جبهه لبنان نیز وب‌سایت «وای‌نت» به نقل از مقام‌های اسرائیلی گزارش داد ازسرگیری درگیری‌های نظامی می‌تواند معادلات سیاسی داخلی این رژیم را تغییر دهد. این ارزیابی در شرایطی مطرح می‌شود که بنیامین نتانیاهو برای تأمین اکثریت پارلمانی با دشواری روبه‌روست و احتمال انتقال قدرت به مخالفان به رهبری گادی آیزنکوت مطرح شده است. با این حال، تغییر دولت در اسرائیل به‌خودی‌خود تضمینی برای توقف عملیات نظامی یا کاهش فشار بر بیروت نیست و تحقق چنین امری به تغییر موضع تل‌آویو درباره توافق‌های امنیتی و آینده اشغال لبنان بستگی دارد.
آینده یونیفل و نگرانی از خلأ امنیتی در جنوب لبنان
پرونده نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفل) نیز به این معادلات اضافه شده است. مأموریت این نیروها طبق قطعنامه ۲۷۹۰ در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ (۱۰ دی ۱۴۰۵) پایان می‌یابد و قرار است روند کاهش نیروها و خروج آن‌ها در سال ۲۰۲۷ آغاز شود.
این تحول پرسش‌هایی درباره مسئولیت نظارت، گزارش‌دهی و هماهنگی در امتداد خط آبی پس از خروج یونیفل ایجاد کرده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، فرانسه و ایتالیا همچنان برای دستیابی به ترتیباتی بین‌المللی تلاش می‌کنند که ضمن تداوم حمایت از ارتش لبنان، مانع ایجاد خلأ امنیتی در جنوب این کشور شود. با این حال، پیشبرد این تلاش‌ها به توافق بر سر اختیارات، وظایف و پشتوانه سیاسی و حقوقی سازوکار جایگزین و همچنین مواضع واشنگتن و تل‌آویو بستگی دارد.
