الجزیره: آمریکا به‌دنبال جنگ تمام‌عیار با ایران نیست؛ سناریوی حمله محدود برای تحمیل توافق؟
کارشناسان در گفت‌وگو با الجزیره، جنگ فراگیر آمریکا با ایران را به دلیل هزینه‌های سنگین سیاسی و اقتصادی بعید دانسته‌اند؛ با این حال، احتمال حملات محدود به تأسیسات هسته‌ای و تشدید فشار نظامی با هدف کشاندن تهران به میز مذاکره را منتفی نمی‌دانند.
به گزارش ایلنا، با وجود تفاوت دیدگاه‌ها درباره چشم‌انداز تنش میان واشنگتن و تهران، کارشناسان و تحلیلگران در یک ارزیابی مشترک، احتمال وقوع جنگی فراگیر و تمام‌عیار را بعید می‌دانند.
بر اساس گزارشی که بسترهای دیجیتال شبکه الجزیره منتشر کرده‌اند، مسیر محتمل‌تر، استفاده از فشار نظامی فزاینده و حملات محدود و حساب‌شده با هدف اعمال فشار سیاسی و تقویت موضع آمریکا در مذاکرات است؛ مسیری که در کنار محدودیت‌های داخلی و اقتصادی واشنگتن، مانع از کشیده شدن اوضاع به یک رویارویی گسترده می‌شود.
حمله‌ای کوتاه برای پایان دادن به جنگ
محجوب الزویری، کارشناس سیاست خاورمیانه، معتقد است گزینه اقدام نظامی آمریکا علیه ایران همچنان روی میز است. او تحرکات نیروهای نظامی و بازآرایی و جابه‌جایی مشترک نیروهای آمریکا و اسرائیل را نشانه تداوم این گزینه می‌داند.
الزویری احتمال می‌دهد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به یک عملیات نظامی کوتاه‌مدت روی بیاورد تا آن را به‌عنوان «صحنه پایانی جنگ» و دستاوردی ملموس به افکار عمومی عرضه کند. به گفته او، چنین عملیاتی احتمالا بر پرونده هسته‌ای متمرکز خواهد بود و ممکن است تأسیسات کوه کلنگ یا دیگر مراکز را هدف قرار دهد.
وی همچنین تأکید می‌کند هرگونه اقدام نظامی با تلاش‌های میانجی‌گرانه برای دستیابی به راه‌حل نهایی همراه خواهد بود. به گفته او، هدف از این رایزنی‌ها آن است که حمله احتمالی آمریکا محدود و حساب‌شده باشد و پاسخ ایران نیز در چارچوبی کنترل‌شده و متناسب صورت گیرد.
فشار نظامی برای کشاندن ایران به میز مذاکره
علی الساری، نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی ایران، نیز وقوع جنگی فراگیر یا دستیابی به توافقی جامع را بعید می‌داند و معتقد است محور تحرکات کنونی، افزایش فشارهای نظامی و اقتصادی برای وادار کردن تهران به مذاکره است. به باور او، احتمال دستیابی به نوعی توافق، حتی در سطحی محدود، بیشتر است.
الساری برای این ارزیابی به سه عامل اشاره می‌کند:
۱. هزینه‌های سنگین جنگ: افزایش هزینه‌های سیاسی و اقتصادی و قیمت سوخت، در کنار هزینه نظامی بالای هرگونه درگیری جدید که بر اساس گزارش‌های وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) بیش از ۴۷ میلیارد دلار برآورد شده است.
۲. اهرم بازدارندگی نظامی: آمادگی ارتش آمریکا و برخورداری آن از سناریوهای مختلف نظامی که واشنگتن از آن‌ها به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار در مذاکرات استفاده می‌کند.
۳. تداوم مسیر دیپلماتیک: افزایش تلاش‌های میانجی‌گرانه منطقه‌ای و بین‌المللی در شرایط تنش، هم‌زمان با بررسی مسیر مذاکره از سوی واشنگتن و حفظ گزینه‌های نظامی.
تداوم بن‌بست در کوتاه‌مدت
در مقابل، پائولو فون شیراخ، رئیس مؤسسه سیاست جهانی، احتمال انجام عملیات نظامی گسترده را رد می‌کند و معتقد است حمله به ایران در شرایط کنونی چندان محتمل نیست؛ زیرا ترامپ از پشتوانه سیاسی کافی برخوردار نیست و شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات اخیر نیز بر اثر مخالفت افکار عمومی آمریکا با ورود به جنگ‌ها، قدرت مانور او را محدود کرده است.
فون شیراخ محتمل‌ترین سناریو را ادامه وضعیت کنونی و تداوم بن‌بست می‌داند؛ وضعیتی که در آن محاصره ادامه می‌یابد، ایران برای جلوگیری از عبور کشتی‌ها اقدام می‌کند و در کنار آن، حملات محدودی میان طرفین ردوبدل می‌شود.
او همچنین با وجود تلاش‌های گسترده قطر و دیگر طرف‌ها برای نزدیک کردن دیدگاه‌ها، نسبت به دستیابی به پیشرفتی ملموس در مذاکرات طی آینده نزدیک ابراز بدبینی کرده است.
روزنامه ایندیپندنت نیز پیش‌تر سه سناریو برای جنگ آمریکا علیه ایران ترسیم کرده بود که از مسیر مذاکره تا کارزار گسترده بمباران و احتمال تشدید تنش تا سطح هسته‌ای را در بر می‌گرفت. به نوشته این روزنامه، تحقق هر یک از این سناریوها به محاسبات کاخ سفید، هزینه‌های رویارویی و پیامدهای آن برای فضای سیاسی داخلی آمریکا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای بستگی دارد.
