سقوط «مرد دستنیافتنی»؛ تاجر نزدیک به پوتین بازداشت شد
بازداشت ایلیا ترابر، از بانفوذترین تاجران روسیه و چهرهای که سالها بهدلیل نزدیکی به ولادیمیر پوتین از او بهعنوان «مرد مصون از پیگرد» یاد میشد، موجی از گمانهزنیها را درباره تحولات درون حلقههای قدرت روسیه برانگیخته است.
به گزارش ایلنا، رسانههای روسی و اروپایی از بازداشت ایلیا ترابر، تاجر سرشناس روس و از چهرههای نزدیک به رئیسجمهور این کشور، در شهر سنپترزبورگ خبر دادند؛ رخدادی که از نگاه بسیاری از ناظران میتواند نشانهای از تغییر موازنهها در میان نخبگان سیاسی و اقتصادی روسیه باشد.
روزنامه بلژیکی «لا لیبر» در گزارشی نوشت که خبر بازداشت ترابر بازتاب گستردهای در محافل سیاسی و اقتصادی روسیه داشته است؛ چراکه او طی دهههای گذشته یکی از نمادهای نفوذ اقتصادی در سنپترزبورگ و از چهرههای مرتبط با حلقه نزدیکان ولادیمیر پوتین محسوب میشد.
بر اساس این گزارش، ترابر به همراه شریک تجاری خود، ولادیمیر دانیلنکو، بازداشت شده و هر دو در ارتباط با پرونده قتل الکساندر پتروف، تاجر و نماینده سابق پارلمان روسیه، تحت تحقیق قرار دارند. پتروف در سال ۲۰۲۰ در مقابل منزلش هدف گلوله یک تکتیرانداز قرار گرفت و کشته شد.
خبرگزاری «آربیسی» روسیه نیز گزارش داده است که قرار است ترابر برای ادامه تحقیقات و ادای توضیحات به کمیته مرکزی تحقیقات روسیه به مسکو منتقل شود. این پرونده سالها بدون نتیجه باقی مانده بود، اما اخیرا پس از دستیابی به اطلاعات جدید، دوباره در دستور کار قرار گرفته است.
ترابر که حدود ۷۵ سال سن دارد، یکی از چهرههای شناختهشده اقتصاد روسیه در حوزه نفت، بنادر و زیرساختهای انرژی به شمار میرود. او فعالیت اقتصادی خود را پس از ترک ارتش و حزب کمونیست در دهه ۱۹۸۰ آغاز کرد و بهتدریج توانست امپراتوری گستردهای در شمالغرب روسیه ایجاد کند.
فعالیتهای اقتصادی او از تجارت آثار هنری و راهاندازی کسبوکارهای کوچک آغاز شد، اما در میانه دهه ۱۹۹۰ با دریافت انحصار تأمین سوخت فرودگاه پولکوو، وارد مرحله تازهای شد. در ادامه نیز کنترل بخشی از مهمترین پایانههای نفتی روسیه در اوستلوگا و پریمورسک و همچنین سهام شرکتهای بزرگ زیرساختی را در اختیار گرفت.
با این حال، نام ترابر همواره با اتهاماتی درباره ارتباط با شبکههای جنایی سازمانیافته در سنپترزبورگ همراه بوده است. برخی گزارشها او را به داشتن روابط نزدیک با گروه تامبوف، یکی از شناختهشدهترین باندهای تبهکاری روسیه، متهم کردهاند؛ گروهی که در دهه ۱۹۹۰ نفوذ گستردهای در بنادر و تجارت این شهر داشت.
رسانههای مستقل روسیه نیز بارها از نقش و نفوذ گسترده ترابر در ساختار اقتصادی و سیاسی سنپترزبورگ سخن گفتهاند. شبکه مستقل «دوژد» پیشتر او را «تنها چهره دنیای زیرزمینی که پوتین آشکارا از دوستی با او سخن گفته است» توصیف کرده بود.
یک منبع آگاه نیز به روزنامه «لا لیبر» گفته است: «در تمام این سالها پیدا کردن حتی یک مأمور پلیس که حاضر باشد ترابر را بازداشت کند، تقریبا غیرممکن بود؛ او عملا فراتر از قانون قرار داشت.»
تحلیلگران معتقدند اهمیت این بازداشت تنها به شخص ترابر محدود نمیشود. از نگاه آنان، سقوط یکی از قدرتمندترین و بانفوذترین چهرههای اقتصادی نزدیک به کرملین میتواند نشانهای از جابهجاییهای مهم در ساختار قدرت روسیه و آغاز فصل تازهای از رقابت در میان نخبگان سنتی سنپترزبورگ باشد.
