ابهام و انتظار؛ سرنوشت لبنان در توافق جدید ایران و آمریکا چیست؟
با وجود تاکید تهران بر گنجانده شدن پرونده لبنان در تفاهمنامه اخیر با آمریکا، مواضع متناقض واشنگتن و تلآویو درباره خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان و توقف عملیات نظامی، ابهامهای جدی درباره سرنوشت این جبهه ایجاد کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، پرونده لبنان به یکی از مهمترین ابهامهای توافق تازه ایران و آمریکا تبدیل شده است. در حالی که مقامهای ایرانی از توقف دائمی درگیریها در تمامی جبههها، از جمله لبنان، سخن میگویند، آمریکا و اسرائیل هنوز موضع روشنی درباره نحوه اجرای این بخش از توافق ارائه نکردهاند.
از زمان اعلام تفاهمنامه میان تهران و واشنگتن، پرسش اصلی این بوده است که آیا این توافق به پایان جنگ در لبنان و خروج نیروهای اسرائیلی از مناطق اشغالی جنوب این کشور منجر خواهد شد یا خیر.
مخالفت تلآویو با هرگونه عقبنشینی
مواضع مقامهای اسرائیلی نشان میدهد تلآویو تمایلی به پذیرش محدودیتهای جدید در لبنان ندارد. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل تأکید کرده است که ارتش این رژیم در آنچه «منطقه امنیتی» میخواند باقی خواهد ماند و اجازه استقرار دوباره نیروهای مقاومت در نزدیکی مرزهای فلسطین اشغالی را نخواهد داد.
یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل، نیز مخالفت خود را با هرگونه خروج از جنوب لبنان اعلام کرده و ایتمار بنگویر، وزیر امنیت داخلی این رژیم، تصریح کرده است که توافق میان ایران و آمریکا الزامآور برای اسرائیل نخواهد بود.
رسانههای اسرائیلی همچنین از نارضایتی گسترده محافل سیاسی و امنیتی این رژیم نسبت به توافق خبر دادهاند. برخی گزارشها حاکی است مقامهای اسرائیلی هنوز به متن کامل تفاهمنامه دسترسی ندارند و در تلاشاند از جزئیات آن مطلع شوند.
با وجود اعلام آتشبس، حملات اسرائیل به برخی مناطق جنوب لبنان نیز ادامه یافته است؛ موضوعی که تردیدها درباره پایبندی تلآویو به هرگونه توافق منطقهای را افزایش داده است.
واشنگتن؛ سکوت درباره جزئیات لبنان
در سوی دیگر، دولت آمریکا نیز تاکنون موضع شفافی درباره جایگاه لبنان در توافق ارائه نکرده است. دونالد ترامپ اعلام کرده موضوع لبنان در مراحل بعدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و برای حل آن باید با اسرائیل گفتوگو شود.
همزمان، برخی مقامهای آمریکایی به رسانهها گفتهاند که خروج اسرائیل از جنوب لبنان شرط اصلی توافق با ایران نبوده و تلآویو همچنان حق اقدام نظامی در برابر آنچه تهدیدات امنیتی میداند را برای خود محفوظ میداند.
کاخ سفید وعده داده است متن کامل تفاهمنامه طی روزهای آینده منتشر شود؛ موضوعی که میتواند بخشی از ابهامهای موجود درباره پرونده لبنان را برطرف کند.
تهران: لبنان بخشی از توافق است
در مقابل، ایران تأکید دارد که مساله لبنان بهطور صریح در متن تفاهمنامه گنجانده شده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در تماس با مقامهای لبنانی بر ضرورت احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان و توقف کامل حملات اسرائیل تأکید کرده است.
رسانههای ایرانی نیز گزارش دادهاند که در مراحل پایانی مذاکرات، بندهایی درباره احترام به حاکمیت لبنان، حفظ تمامیت ارضی این کشور و پایان دائمی جنگ در تمامی جبههها به متن تفاهمنامه افزوده شده است.
مقامهای ایرانی همچنین آمریکا را مسئول تضمین اجرای تعهدات مرتبط با لبنان دانسته و هشدار دادهاند هرگونه نقض توافق میتواند روند فعلی را با چالش مواجه کند.
استقبال بیروت و تأکید مقاومت بر حقوق لبنان
در لبنان، مقامهای رسمی از توافق استقبال کردهاند. ژوزف عون، رئیسجمهور لبنان، ابراز امیدواری کرده است که تفاهم تهران و واشنگتن به تقویت ثبات و امنیت در منطقه و پایان حملات علیه لبنان منجر شود.
نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، نیز از گنجانده شدن موضوع توقف تجاوزات اسرائیل در چارچوب تفاهمنامه استقبال کرده و آن را گامی در جهت حفظ حاکمیت لبنان دانسته است.
حزبالله لبنان نیز با استقبال از توافق، از نقش ایران در پیگیری پرونده لبنان در مذاکرات قدردانی کرده است. این جنبش در عین حال تأکید کرده که تا زمان خروج کامل نیروهای اسرائیلی و تحقق حقوق لبنان، از حق مشروع خود برای دفاع از کشور عقبنشینی نخواهد کرد.
آزمون دشوار توافق
اگرچه تهران و بیروت از گنجانده شدن پرونده لبنان در توافق سخن میگویند، اما مواضع محتاطانه آمریکا و مخالفت آشکار اسرائیل نشان میدهد این جبهه همچنان یکی از پیچیدهترین بخشهای تفاهم جدید خواهد بود.
در شرایطی که ایران پایان جنگ در لبنان را بخشی از توافق میداند و تلآویو همچنان بر حفظ آزادی عمل نظامی خود اصرار دارد، به نظر میرسد پرونده لبنان به یکی از مهمترین آزمونهای تفاهم تهران و واشنگتن تبدیل شده باشد؛ آزمونی که موفقیت یا شکست آن میتواند بر سرنوشت کل توافق سایه بیندازد.
