مومنی در گفتوگو با ایلنا:
محور اصلی مخالفان پاشینیان را طرفداران روسیه در جامعه ارمنستان شکل میدهند/ظهور ساختار قدرت جدید در ایروان
کارشناس مسائل قفقاز گفت: ارمنستان به این جمعبندی رسیده است که تا زمانی که روسها در سیاست داخلی این کشور نفوذ و دخالت داشته باشند، امکان توسعه و گسترش روابط با جهان برای ایروان فراهم نخواهد شد.
قاسم مومنی، کارشناس مسائل قفقاز در تشریح دلایل درخواست ائتلاف مخالفان رییسجمهور ارمنستان برای ابطال نتایج انتخابات پارلمانی در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: بحثی که در هر انتخابات وجود دارد این است که معمولاً جناح یا حزب بازنده نسبت به صحت انتخابات تردیدهایی را مطرح کرده و تلاش میکند با ابطال کل انتخابات یا برخی صندوقها، شانس خود را برای ادامه رقابت، بهویژه در دور دوم، حفظ کند. این موضوع، پدیدهای طبیعی است و تقریباً در همه انتخابات مشاهده میشود؛ نمونههای آن را در آمریکا و همچنین در کشورهای منطقه نیز شاهد بودهایم. اما موضوعی که درباره ارمنستان مطرح است، به نارضایتی عمیق مردم این کشور از سیاستهای روسیه بازمیگردد. این نارضایتی ناشی از عدم حمایت روسیه از ارمنستان در جنگ قرهباغ در سال ۲۰۲۰ است؛ جنگی که در نهایت به از دست رفتن منطقه قرهباغ و تصرف آن توسط جمهوری آذربایجان انجامید. بسیاری از ارامنه، روسها را مسئول این وضعیت میدانند و معتقدند که مسکو به مردم ارمنستان خیانت کرده است.
وی ادامه داد: نخستوزیر ارمنستان در سیاست خارجی خود رویکردی را در پیش گرفت که بر این اساس، با واگذاری قرهباغ به جمهوری آذربایجان و تخلیه مناطق اشغالی که از سالهای ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ در اختیار ارمنستان قرار داشت، زمینه برقراری صلح در ارمنستان فراهم شود. هدف وی توسعه روابط با جمهوری آذربایجان و ترکیه و بهرهمندی از منافع اقتصادی ناشی از منابع نفت و گاز جمهوری آذربایجان و همچنین استفاده از نقش ترکیه در منطقه و ارتباطات میان کشورهای ترکزبان بود. به همین دلیل، سیاست پاشینیان بر پایه مدارا و همزیستی مسالمتآمیز میان ارمنستان با جمهوری آذربایجان و ترکیه استوار شده است. برای مثال، در موضوع کشتار ارامنه و مراسم یادبود ۲۴ آوریل، نیکول پاشینیان این مسئله را که یکی از موانع مهم در روابط با ترکیه به شمار میرفت، عملاً معلق کرد. در قبال جمهوری آذربایجان نیز مسئله قرهباغ را حلوفصل کرد و مرزهای جدیدی که ترسیم شد، به نوعی اختلافات با ترکیه و جمهوری آذربایجان را کاهش داد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: این اقدامات نشان میدهد که آقای پاشینیان به دنبال ایجاد ساختار جدیدی در نظام سیاسی و قدرت ارمنستان است تا این کشور را از نفوذ روسیه خارج کند. ارمنستان به این جمعبندی رسیده است که تا زمانی که روسها در سیاست داخلی این کشور نفوذ و دخالت داشته باشند، امکان توسعه و گسترش روابط با جهان برای ایروان فراهم نخواهد شد و سایه روسیه همچنان بر سر ارمنستان باقی خواهد ماند. نخستین اقدام دولت ارمنستان در این مسیر، بازپسگیری کنترل مرزهای کشور از نیروهای روس بود؛ زیرا پیشتر بخش عمده مرزهای زمینی و هوایی ارمنستان در اختیار ارتش روسیه قرار داشت. اکنون این مسئولیت به دولت و نیروهای پلیس ارمنستان واگذار شده است. همچنین، موضوع پایگاه نظامی روسیه در ارمنستان نیز به یکی از مسائل مورد بحث تبدیل شده و احتمال دارد ایروان در آینده نسبت به آن نیز واکنش نشان دهد.
وی افزود: مسئله دیگر، حضور طرفداران روسیه در جامعه ارمنستان، بهویژه در پارلمان و همچنین در ساختارهای نظامی و انتظامی است. به نظر میرسد آقای پاشینیان برنامهای تدریجی را برای تصفیه این جریانها در پیش گرفته و با استفاده از موضوع قرهباغ و عدم حمایت روسیه در جنگ با جمهوری آذربایجان، در حال کنار گذاشتن این نیروها است.این روند باعث شده که روسیه واکنش نشان دهد؛ زیرا اگر ارمنستان از حوزه نفوذ مسکو خارج شود، عملاً قفقاز جنوبی نیز از دست روسیه خواهد رفت و مسکو دیگر نخواهد توانست بر مسیرهای انتقال انرژی جمهوری آذربایجان و خطوطی که از منطقه قفقاز به سمت ترکیه عبور میکنند، تأثیرگذاری لازم را داشته باشد. لذا این مسئله از نگاه روسیه یک تهدید جدی محسوب میشود.
مومنی در پایان خاطرنشان کرد: به همین دلیل، روسیه تلاش میکند نفوذ خود را در ساختار قدرت ارمنستان حفظ کند و از طریق افراد و جریانهای نزدیک به خود در ساختار سیاسی و اجتماعی این کشور، موازنه قدرت را به گونهای تغییر دهد که خواستهها و منافعش مورد توجه قرار گیرد. این در حالیست که نمیتوان همه مخالفان را به روسیه نسبت داد؛ چراکه در هر کشوری، مخالفان انگیزهها و گرایشهای متفاوتی دارند و بخشی از مخالفان آقای پاشینیان ممکن است دلایل دیگری داشته باشند. با این حال، به نظر من هسته مرکزی این مخالفتها را جریانهای نزدیک به روسیه تشکیل میدهند. اگرچه ممکن است برخی مخالفتها ریشههای دیگری داشته باشند، اما محور اصلی مخالفان را میتوان طرفداران روسیه در جامعه ارمنستان دانست؛ جریانی که خواهان تداوم حضور و نفوذ روسیه در ساختار قدرت و سیاست ارمنستان است.
