رمزگشایی از تهدید یک «متحد»؛ چرا ترامپ عمان را به بمباران تهدید کرد؟
تهدید دونالد ترامپ به بمباران عمان، کشوری که سالها از متحدان آمریکا و میانجی واشنگتن و تهران بوده، این پرسش را در مسقط مطرح کرده است که چرا یک «متحد» ناگهان به هدف تهدید نظامی کاخ سفید تبدیل شده است.
به گزارش ایلنا، تهدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، به بمباران عمان در صورت ایجاد مانع بر سر بازگشایی تنگه هرمز، موجی از شگفتی و پرسش را در این کشور به راه انداخته است؛ کشوری که دههها بهعنوان یکی از نزدیکترین شرکای واشنگتن در منطقه و میانجی میان ایران و آمریکا شناخته شده است.
روزنامه «واشنگتنپست» در گزارشی نوشت ترامپ در گفتوگو با شبکه «فاکسنیوز» تهدید کرده است: «اگر عمان سر راه ما قرار بگیرد، آن را بهشدت بمباران خواهیم کرد.»
این اظهارات برای عمانیها بهویژه از آن جهت تعجبآور است که مسقط طی دهههای گذشته سیاست خارجی خود را بر بیطرفی، گفتوگو و میانجیگری میان طرفهای متخاصم بنا کرده است.
عمان در ماههای اخیر میزبان چند دور مذاکرات ایران و آمریکا بود و بدر البوسعیدی، وزیر خارجه این کشور، نقش اصلی را در میانجیگری میان دو طرف ایفا کرد. وی پس از یکی از این مذاکرات از «پیشرفت چشمگیر» و نزدیک بودن توافق صلح سخن گفت؛ اما تنها یک روز بعد، آمریکا و رژیم صهیونیستی حملات خود علیه ایران را آغاز کردند.
اکنون عمانیها میپرسند چگونه کشوری که برای نزدیک کردن تهران و واشنگتن تلاش کرده، بهیکباره از سوی رئیسجمهور آمریکا تهدید به حمله نظامی شده است.
عبدالله بعبود، پژوهشگر عمانی، تهدید ترامپ را «شرمآور» توصیف کرد و گفت: «ما مرتکب اشتباهی نشدهایم و تلاش میکردیم به آمریکا کمک کنیم.»
عمان؛ میانجی میان ایران و آمریکا، هدف تهدید واشنگتن
اهمیت عمان تنها به نقش میانجیگری آن محدود نمیشود. این کشور در مجاورت تنگه هرمز قرار دارد؛ گذرگاهی راهبردی که ترامپ در ماههای اخیر بارها بر بازگشایی آن تأکید کرده است.
بر اساس گزارش واشنگتنپست، چارچوب اولیه توافقی که آمریکا و ایران در ژوئن امضا کردند نیز عمان را موظف کرده بود با تهران درباره آینده تنگه هرمز گفتوگو کند. با این حال، مسقط اکنون با تهدیدهای واشنگتن مواجه شده است.
تایلر پارکر، استاد علوم سیاسی دانشگاه مرسر آمریکا، معتقد است ترامپ در ماههای اخیر به این باور رسیده که عمان بیش از حد به ایران نزدیک شده است.
او گفت: «عمان همواره میانجی محتاطی بوده، اما دولت ترامپ درک این نوع سیاست خارجی را دشوار یافته است.»
یک دیپلمات سابق آمریکایی نیز سکوت و احتیاط مسقط را یکی از عوامل سوءبرداشت واشنگتن دانست و گفت عمان به اندازه کافی درباره مواضع خود اطلاعرسانی نکرده است.
در داخل عمان نیز برخی معتقدند سیاست سکوت و احتیاط همیشگی مسقط ممکن است باعث شده مواضع این کشور بهدرستی در واشنگتن درک نشود.
بعبود در اینباره گفت: «ما سروصدای رسانهای به راه نمیاندازیم، چون این روش عمانیها نیست؛ اما میدانیم که این سکوت باعث میشود دیگران ما را اشتباه درک کنند.»
روابطی فراتر از ترامپ
با وجود تهدیدهای اخیر، روابط آمریکا و عمان سابقهای طولانی دارد و مناسبات اقتصادی دو کشور همچنان گسترده است. حجم تجارت دوجانبه به حدود ۴ میلیارد دلار در سال رسیده و حتی یک پروژه گلف با برند ترامپ و سرمایهگذاری حدود ۵۰۰ میلیون دلار در عمان در حال ساخت است.
علی داوود، رئیس اتاق بازرگانی عمان، با تأکید بر روابط دیرینه دو کشور گفت: «رابطه ما عمیق، طولانی و مستحکم است و همواره متحد قدرتمندی برای آمریکا بودهایم.»
با این حال، جنگ غزه و حمایت واشنگتن از رژیم صهیونیستی نیز به شکاف میان افکار عمومی عمان و آمریکا دامن زده و موجب تحریم گسترده برخی شرکتهای آمریکایی در این کشور شده است.
با وجود همه این اختلافات، مقامهای عمانی همچنان بر تداوم روابط با واشنگتن تأکید دارند. داوود در واکنش به تهدیدهای ترامپ گفت بسیاری از عمانیها از اظهارات او ناراحت شدهاند، اما تأکید کرد: «رابطه ما قویتر از هر رئیسجمهوری است.»