مومنی در گفتوگو با ایلنا:
اروپا تضعیف جایگاه پوتین و تغییر در محاسبات سیاسی روسیه را دنبال میکند/دلایل تشدید حملات دوطرفه مسکو و کییف
کارشناس مسائل روسیه گفت: اروپاییها تمایلی ندارند که در نتیجه مذاکرات میان روسیه و اوکراین، بخشی از خاک اوکراین به روسیه واگذار شود.
قاسم مومنی، کارشناس مسائل روسیه در تشریح ابعاد و دلایل تشدید حملات نظامی روسیه و اوکراین علیه یکدیگر در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: اگر تحولات یک ماه گذشته را بررسی کنیم، مشاهده میشود که اوکراین حملات گستردهای را علیه خاک روسیه انجام داده است. این حملات بنادر، پالایشگاهها و برخی اهداف راهبردی را تا عمق بیش از هزار کیلومتری خاک روسیه هدف قرار دادهاند. این مسئله نشان میدهد که اوکراینیها تلاش دارند جنگ را به عمق خاک روسیه بکشانند و فشار بیشتری بر ولادیمیر پوتین وارد کنند تا به سمت صلح و مذاکره حرکت کند. این رویکرد را میتوان یک تاکتیک جدید نظامی از سوی اوکراین دانست؛ تاکتیکی که بر نفوذ به عمق استراتژیک روسیه و هدف قرار دادن زیرساختهای حساس این کشور استوار است. یکی از عوامل مهمی که چنین امکانی را برای اوکراین فراهم کرده، توسعه صنایع دفاعی این کشور است. اوکراین طی سالهای اخیر توانسته بخشی از پهپادها، موشکها و تجهیزات نظامی مورد نیاز خود را بومیسازی کند. در نتیجه، دیگر مانند گذشته برای استفاده از این تسلیحات نیازمند اخذ مجوز از آمریکا یا کشورهای اروپایی نیست.
وی ادامه داد: پیش از این، محدودیتهایی از سوی برخی کشورهای غربی وجود داشت و اوکراین نمیتوانست بدون موافقت آمریکا، آلمان یا دیگر کشورهای اروپایی از تسلیحات غربی برای حمله به عمق خاک روسیه استفاده کند. اما اکنون با افزایش توانمندیهای بومی، این محدودیتها تا حد زیادی کاهش یافته و اوکراین قادر است مستقلتر عمل کند. این مسئله از اهمیت بالایی برخوردار است. عامل سوم به موضوع مذاکرات مربوط میشود. اوکراین همچنان به دنبال صلح است، اما تلاش میکند از موضع قدرت وارد مذاکره شود. رهبران اوکراین بر این باورند که باید با دستاوردهای میدانی و در شرایطی وارد گفتوگو شوند که بتوانند حداقل امتیازات را به روسیه واگذار کنند، نه حداکثر امتیازات را. به عبارت دیگر، ولودیمیر زلنسکی میخواهد با اقتدار و قدرت وارد مذاکرات شود، نه از موضع ضعف و بدون دستاورد. به همین دلیل، حملات اخیر را نیز میتوان در چارچوب تقویت موقعیت اوکراین در مذاکرات ارزیابی کرد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در همین راستا، وزیر امور خارجه لهستان اعلام کرد که اتحادیه اروپا نمیتواند نقش میانجی میان روسیه و اوکراین را ایفا کند، زیرا عملاً از کییف حمایت میکند. این اظهارات با واکنشها و اعتراضهایی همراه شد. همزمان، اتحادیه اروپا در حال بررسی و نهاییسازی بسته جدیدی از تحریمها علیه روسیه است که اساساً در موضوع مذاکرات، نگاه اتحادیه اروپا و جایگاه این اتحادیه با نگاه دونالد ترامپ تفاوتهای قابل توجهی دارد. به اعتقاد من، اروپاییها همچنان به دنبال ادامه جنگ هستند. آنها تلاش میکنند روسیه را در یک جنگ فرسایشی و بلندمدت گرفتار کنند تا هم توان اقتصادی و نظامی این کشور تضعیف شود و هم موقعیت سیاسی پوتین در جایگاه رئیسجمهور روسیه آسیب ببیند.
مومنی افزود: از سوی دیگر، برخی جریانها در تلاش هستند بخشی از الیگارشها، نخبگان و حتی برخی نیروهای ملیگرای روس را متقاعد کنند که ادامه این وضعیت و سیاستهای پوتین با منافع ملی روسیه همخوانی ندارد. واقعیت این است که تحریمهای گستردهای که طی سالهای اخیر علیه روسیه اعمال شده، آثار قابل توجهی بر اقتصاد، صنعت و معیشت مردم این کشور بر جای گذاشته است. بر همین اساس، اروپاییها از یک سو با حمایت از اوکراین تلاش میکنند جنگ را طولانیتر کرده و هزینههای بیشتری به روسیه تحمیل کنند و از سوی دیگر، زمینههایی را برای افزایش فشارهای داخلی بر کرملین فراهم آورند. هدف نهایی این رویکرد، تضعیف جایگاه پوتین و ایجاد تغییر در محاسبات سیاسی روسیه است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: به نظر میرسد اروپاییها تمایلی ندارند که در نتیجه مذاکرات میان روسیه و اوکراین، بخشی از خاک اوکراین به روسیه واگذار شود. استدلال اروپا این است که اگر چنین اتفاقی رخ دهد و جامعه بینالمللی آن را بپذیرد، ممکن است این روند در آینده به الگویی برای اقدامات مشابه روسیه در کشورهای دیگر تبدیل شود. از نگاه اروپاییها، این موضوع میتواند در کشورهایی مانند مولداوی و دیگر مناطق پیرامونی روسیه نیز تکرار شود و در نهایت امنیت اروپا را با چالشهای جدی مواجه کند. به همین دلیل، اروپاییها برخلاف دونالد ترامپ که در مقاطعی از صلح با هر هزینهای حمایت میکرد، حاضر به پذیرش چنین راهکاری نشدهاند. در نهایت نیز آن طرحها به نتیجه نرسید و جنگ همچنان ادامه پیدا کرد.
