جنگ ایران محاسبات اوکراین را بههم ریخت.. آیا کییف هزینه نبردی طولانی را میپردازد؟
در حالی که مذاکرات صلح تنها مسیر باقیمانده برای پایان جنگ اوکراین است، تشدید تنشها در خاورمیانه توجه جهانی را به خود جلب کرده و ممکن است مسیر دیپلماتیک کییف را کند یا حتی تهدید کند. کارشناسان هشدار میدهند که این بحران منطقهای میتواند فشار اقتصادی و سیاسی بر اوکراین و حمایت غرب از این کشور را کاهش دهد.
به گزارش ایلنا، در حالی که دیپلماسی بینالمللی در تلاش بود تا راهی برای کاهش تنش میان مسکو و کییف بیابد، تنشهای نظامی در منطقه خاورمیانه سایه سنگینی بر پرونده اوکراین انداخت.
گزارشها حاکی از احتمال تأخیر در برگزاری دور حیاتی مذاکرات است که این امر تلاشهای میانجیگری آمریکا را با یک آزمون جدی روبهرو میکند.
با وجود حفظ یک خط ارتباطی باریک تحت نظارت واشنگتن در هفتههای اخیر، تغییر تمرکز استراتژیک و توجه جهانی به جبهه خاورمیانه میتواند به مسکو فرصت دهد تا موضع خود در شرق اوکراین را تقویت کند.
در مقابل، کییف در موقعیت پیچیدهای قرار دارد، چرا که نگران است این حواسپرتی بینالمللی موجب تضعیف موضع مذاکرهایاش شود، بهویژه که این کشور بر رد هرگونه توافق شامل واگذاری سرزمینهای خود تأکید دارد، در حالی که کرملین بر تثبیت دستاوردهای کنونی خود به عنوان واقعیت اصرار میورزد
اوضاع پیچیده و پیامدهای جنگ
به گفته ناظران، تشدید تنش در خاورمیانه عامل جدیدی در معادله جنگ اوکراین ایجاد کرده است، به ویژه با مشغول شدن ایالات متحده و متحدانش به مدیریت یک بحران منطقهای پیچیده؛ موضوعی که میتواند موجب کاهش انگیزه سیاسی در پیشبرد تلاشهای میانجیگری میان مسکو و کییف شود.
این تنش جدید بر محاسبات استراتژیک دو طرف نیز تأثیر گذاشته است؛ مسکو این فرصت را برای تقویت موضع مذاکرهای خود یا به تعویق انداختن فشارهای سیاسی میبیند و کییف نگران است که این تغییر توجه بینالمللی، مسیر دیپلماتیک را کند کند.
با وجود اینکه مذاکرات تنها مسیر باقیمانده برای رسیدن به توافق است، تشدید تنشها در خاورمیانه سؤال جدیدی را مطرح میکند: آیا این بحران منطقهای میتواند مسیر صلح در اوکراین را کند یا مسدود کند؟
مسئله پیچیده سرزمینها
دکتر نبیل رشوان، تحلیلگر سیاسی و کارشناس امور روسیه، تأکید کرد که مذاکرات میان روسیه و اوکراین با وجود پیچیدگیهای روزافزون همچنان ادامه دارد و احتمالا دور بعدی در ژنو برگزار شود، هرچند شرایط منطقهای، به ویژه تشدید نظامی در خاورمیانه، اولویتهای جامعه جهانی را تغییر داده است.
رشوان در گفتوگو با «ارم نیوز» افزود: «مانع اصلی برای رسیدن به توافق نهایی همچنان پرونده سرزمینهای مورد اختلاف است، به ویژه منطقه زاپوریژیا و چند منطقه دیگر که مسکو خواستار الحاق آنها است.»
او تصریح کرد که کییف هیچ تمایلی به واگذاری این مناطق ندارد، زیرا آنها را بخشی جداییناپذیر از حاکمیت ملی خود میداند، و این موضوع کلید اختلاف واقعی در مسیر مذاکرات است.
رشوان افزود که پیشنهادهای مطرح شده از سوی اوکراین شامل ایده برگزاری همهپرسی مردمی در برخی مناطق مورد اختلاف بود و چنین طرحی میتواند به عنوان یک راهکار موقت یا انتقالی برای متوقف کردن تنش عمل کند، مشابه نمونههای بینالمللی که بعضی پروندهها تا تغییر شرایط سیاسی به تعویق افتادهاند.
در مورد تشدید اوضاع در خاورمیانه، او خاطرنشان کرد که بحران ایران باعث شد بخشی از توجه بینالمللی از جنگ روسیه و اوکراین منحرف شود، امری که در این مرحله برای کییف یک زیان سیاسی محسوب میشود.
رشوان همچنین اشاره کرد که افزایش قیمت نفت و گاز ناشی از تنشهای منطقهای میتواند فشار اقتصادی بر اروپا را افزایش دهد و این موضوع ممکن است به حمایت مالی کشورهای اروپایی از اوکراین لطمه بزند.
با وجود این پیچیدگیها، او تأکید کرد که مذاکرات متوقف نخواهند شد و افزود که اظهارات ولادیمیر مدینسکی، رئیس هیئت مذاکرهکننده روسیه، از ازسرگیری گفتگوها در ماه مارس خبر داده است، هرچند تاریخ مشخصی اعلام نشده است.
کییف، قربانی اولویتها
ایوان یواس، مشاور مرکز سیاست خارجی اوکراین، تأکید کرد که تشدید نظامی در خاورمیانه میتواند اثر منفی بر پرونده اوکراین داشته باشد و مشغول شدن جامعه جهانی به تحولات منطقه ممکن است موجب کاهش توجه بینالمللی به جنگ اوکراین شود.
او در گفتوگو با «ارم نیوز» گفت: «تمرکز قدرتهای جهانی، به ویژه آمریکا و متحدان ناتو، اکنون بیش از پیش به تحولات خاورمیانه معطوف شده است که این میتواند بر ماهیت بحثهای جاری در مؤسسات غربی درباره گامهای بعدی برای حمایت سیاسی و نظامی از کییف تأثیر بگذارد.»
وی افزود که مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین که قرار بود با حضور آمریکا در ابوظبی برگزار شود، ممکن است محل برگزاری خود را تغییر دهد و پیشنهادهایی برای انتقال آن به استانبول در نظر گرفته شده است.
یواس تأکید کرد که بزرگترین چالش تنها مکان مذاکرات نیست، بلکه توانایی جامعه بینالمللی در حفظ تمرکز بر بحران اوکراین در میان چندین نقطه تنش جهانی است.
او هشدار داد که ادامه تشدید بحران خاورمیانه برای مدت طولانی میتواند سطح حمایت نظامی و مالی از اوکراین توسط متحدان غربی را کاهش دهد، به ویژه اگر کشورهای غربی مجبور شوند منابع و توجه خود را بین چند بحران بینالمللی تقسیم کنند.
