جنگ سرد رسانهای ریاض و ابوظبی؛ کاریکاتور سعودی آتش اختلافات را شعلهورتر کرد
در حالی که تلاشهای دیپلماتیک دوحه و قاهره برای کاهش تنش میان عربستان سعودی و اماراتادامه دارد، انتشار کاریکاتوری تند در رسانهای نزدیک به ریاض نشان میدهد شکاف میان دو شریک سنتی خلیجفارس نهتنها ترمیم نشده، بلکه وارد مرحلهای آشکار از تقابل رسانهای شده است.
به گزارش ایلنا به نقل از رایالیوم، در حالی که گمانهزنیها درباره وساطت قطر و مصر پس از سفر شیخ تمیم بن حمد آل ثانی و پیش از او عبدالفتاح السیسی به امارات مطرح شده بود، به نظر میرسد این تحرکات تأثیری بر کاهش حملات رسانهای عربستان علیه ابوظبی نداشته است؛ حملاتی که حتی با وجود توصیه لیندسی گراهام، سناتور آمریکایی، برای توقف آن و توصیف این تنشها به عنوان «بیهوده»، همچنان ادامه دارد.
در تازهترین تحول، روزنامه «ایندپندنت عربی» نزدیک به عربستان، با انتشار کاریکاتوری انتقادی علیه امارات، سطح تازهای از تشدید رسانهای را رقم زد. در این کاریکاتور، شخصیتی با لباس سنتی اماراتی در حالی تصویر شده که از تیرهایی با عناوینی چون «الفاشر»، «اپستین»، «یمن»، «سومالی» و «الجزایر» میگریزد؛ موضوعاتی که ریاض، ابوظبی را به ایفای نقش منفی در آنها متهم میکند. انتشار این کاریکاتور با استقبال برخی فعالان سعودی مواجه شد و سردبیر روزنامه نیز آن را «بهتر از هزار مقاله» توصیف کرد؛ امری که نشان میدهد این رویکرد رسانهای بدون چراغ سبز سطوح عالی تصمیمگیری در عربستان نبوده است.
در مقابل، امارات تاکنون از واکنش رسمی رسانهای گسترده خودداری کرده است؛ هرچند عبدالخالق عبدالله، استاد دانشگاه و چهره نزدیک به حاکمیت امارات، با انتشار پیامی در شبکه «ایکس» به شکلی تند به «وهابیت» تاخت و نوشت این جریان در حال بازتولید خود در عرصه رسانهای و سیاسی است و «وهابی در جوهره، وهابی میماند حتی اگر ظاهرش تغییر کند». او بازگشت وهابیت و همپیمانی آن با «جریانهای تاریک» را به معنای بازگشت افراطگرایی و هرجومرج دانست.
این موضعگیری در حالی مطرح میشود که عربستان در سالهای اخیر، بهویژه پس از قدرتگیری محمد بن سلمان، شاهد کاهش نفوذ نهاد دینی سنتی و حرکت به سوی نوعی ملیگرایی مدرن بوده و برخی آن را فاصلهگیری تدریجی از وهابیت سنتی تلقی میکنند.
در پرونده یمن نیز تنشها ادامه دارد. عبدالخالق عبدالله تأکید کرده حل بحران یمن در دست عیدروس الزبیدی، رئیس شورای انتقالی جنوب است؛ موضعی که نشاندهنده حمایت ابوظبی از بازگشت فعال این جریان به صحنه سیاسی است. همزمان گزارشهایی از اعزام نیروهای کمکی سعودی به استان شبوه پس از درگیریهای خونین با هواداران شورای انتقالی منتشر شده و شبکه «اسکای نیوز عربی» نزدیک به امارات، تجمعی گسترده در الضالع را با عنوان «میلیونی ثبات و ایستادگی» پوشش داده است.
در بعد منطقهای، نبیل بن یعقوب الحمر، مشاور پادشاه بحرین در امور رسانه، گزارشها درباره میانجیگری منامه با هماهنگی مصر را رد و تأکید کرد سفرهای مقامات بحرینی در چارچوب برنامههای از پیش تعیینشده و برای تقویت روابط دوجانبه انجام میشود. با این حال، منابعی به خبرگزاری فرانسه گفتهاند از اواخر دسامبر گذشته تاکنون تماس دیپلماتیک سطح بالا میان ریاض و ابوظبی برقرار نشده است.
در همین چارچوب، تعویق سفر رجب طیب اردوغان به امارات نیز حاشیهساز شد. آنکارا ابتدا دلیل تعویق را وضعیت جسمانی محمد بن زاید اعلام کرد، اما پس از واکنشها، بخش مربوط به سلامت رئیس امارات را حذف و صرفا به تعویق سفر اشاره کرد. خبرگزاری رسمی امارات نیز از تماس تلفنی میان این دو رهبر خبر داد.
با نزدیک شدن به ماه رمضان، برخی ناظران احتمال دادهاند اختلافات حتی بر اعلام آغاز ماه نیز سایه بیفکند؛ بهگونهای که بر اساس اعلام کارشناسان نجوم در امارات، هلال ماه در ۱۷ فوریه رؤیتپذیر نیست و پنجشنبه نخستین روز رمضان خواهد بود، در حالی که در عربستان بر مبنای تقویم امالقری، احتمال اعلام چهارشنبه به عنوان آغاز ماه وجود دارد. پرسش اینجاست که آیا اختلاف میان «برادران» به تقویم رمضان نیز کشیده خواهد شد؟
