اعلمی فریمان: حمایت آمریکا از اقدام نظامی در ونزوئلا/ پیروزی راستگراها در شیلی/ همگرایی پاناما با ترامپ/ آرایش سیاسی واشنگتن علیه کوبا

هادی اعلمی فریمان، کارشناس مسائل آمریکای لاتین در تشریح مهمترین تحولات آمریکای لاتین در سال ۲۰۲۵ در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: سال گذشته میلادی از منظر ورود و بازگشت دونالد ترامپ به قدرت، موضوعات منطقه‌ای در آمریکای لاتین به شکلی متفاوت تغییر کرد، زیرا استراتژی‌های دولت بایدن دگرگون شد. واقعیت این است که دولت بایدن توجه زیادی به این منطقه نداشت، اما ورود ترامپ موجب تغییرات عمده‌ای در سیاست‌های آمریکا شد. ترامپ با دستور اجرایی‌ که در ژانویه ۲۰۲۵ صادر کرد، سیاست‌های مهاجرتی را تغییر داد. این فرمان که به استرداد مهاجران به کشورهای مبدأ اشاره داشت، منجر به تحولی در استراتژی‌های امنیتی و دیپلماتیک شد. وزارت خارجه آمریکا نیز توجه خود را به این مسأله معطوف کرد و مارکو روبیو به همراه هیأت‌های وزارت خارجه برای مذاکره با کشورهای مختلف، از جمله السالوادور و گواتمالا، به این کشورها سفر کردند تا توافق‌هایی در خصوص بازگشت مهاجرین حاصل شود. کشورهای دیگر همچون برزیل و آرژانتین نیز در این زمینه وارد مذاکره شدند و برخی، مانند السالوادور، موافقت کردند تا زندانیان را پذیرفته و مراکز نگهداری را احداث کنند.

وی ادامه داد: این تحولات بخشی از استراتژی ترامپ بود که بر تغییرات بنیادین در سیاست‌های منطقه‌ای تأکید داشت. در ادامه، ترامپ به تدریج به دکترین مونرو بازگشت، که این بار به وضوح به آمریکا اجازه می‌دهد تا به عنوان بازیگر اصلی در منطقه عمل کند و در این راستا، تمرکز خاصی بر دو هدف داشت که اولین هدف، مقابله با نفوذ چین و روسیه در منطقه، و هدف دوم، تقویت استراتژی‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران بود. در خصوص ونزوئلا، ترامپ نه تنها به حمایت از اپوزیسیون پرداخت بلکه ماچادو را به رسمیت شناخت و از اقدامات نظامی علیه دولت مادورو حمایت کرد. همچنین، سازمان سیا گزارش‌هایی مبنی بر حمله به تاسیسات کلیدی در کارائیب منتشر کرد که این موضوع به شدت در رسانه‌ها و محافل سیاست‌گذاری‌ آمریکا بازتاب داشت.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در مورد پاناما و کوبا، تحولات کمی متفاوت بود. پاناما تصمیم گرفت سیاست‌های آمریکا را دنبال کند و حضور چینی‌ها در این کشور را محدود نماید. در این میان، مارکو روبیو به عنوان معمار سیاست‌های تغییر رژیم در منطقه شناخته شد و به ویژه در کوبا نیز اقداماتی در این راستا آغاز شد. دولت ترامپ معتقد بود که براندازی رژیم کوبا راحت‌تر از ونزوئلا خواهد بود، به ویژه با توجه به مشکلات اقتصادی شدید کوبا.

وی افزود: در آرژانتین، ترامپ از خاویر میلی، رئیس‌جمهور راست‌گرای جدید، حمایت کرده و به این کشور کمک‌های اقتصادی ارائه داد. میلی که ابتدا سیاست‌هایی نظیر کاهش وزراتخانه‌ها و افزایش قدرت خرید را پی گرفت، با حمایت‌های ترامپ توانست برخی از چالش‌های اقتصادی کشور را مدیریت کند. اما در شیلی، گابریل بوریک که با شعار تغییر اقتصادی به ریاست‌جمهوری رسید، با مشکلاتی مواجه شد، از جمله بی‌توجهی به مشکلات اقتصادی و نابرابری‌های موجود در کشور. در نهایت، او نتواست حمایت کافی برای تغییرات قانونی در خصوص بومیان را جلب کند، که موجب شکست در رفراندوم تغییر قانون اساسی شد. در نهایت، وضعیت شیلی به گونه‌ای پیش رفت که رأی‌دهندگان به سوی راست‌گرایانی مانند خوزه کاست که دیدگاه‌های نازیستی داشتند، تمایل نشان دادند. سیاست‌های اقتصادی و مهاجرتی از جمله مسائلی بودند که موجب توجه مردم به این کاندیداها شد. در این میان، بحث‌های سیاسی و فکری در سطح کشور شدت یافت و جدل‌هایی در خصوص توسعه اقتصادی و اجتماعی به وجود آمد.

اعلمی فریمان در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، به نظر می‌رسد که در سال ۲۰۲۵، منطقه به سمت گرایش‌های راست‌گرایانه‌ای که حامی سیاست‌های ترامپ هستند، متمایل شده است. با توجه به تحولات اقتصادی، سیاسی و اجتماعی در کشورهای آمریکای لاتین، می‌توان پیش‌بینی کرد که سیاست‌های آمریکا در نیم‌کره به سمت تمرکز بیشتر بر منطقه پیش خواهد رفت. در چشم‌انداز ۲۰۲۶، با توجه به فشارهای اقتصادی و سیاسی، احتمال تغییرات در کشورهای چون ونزوئلا و کوبا وجود دارد. البته مقاومت‌های داخلی و همبستگی‌های منطقه‌ای می‌تواند نقشی اساسی در پیشبرد یا توقف این تحولات ایفا کند.