معرفی رشته‌های کارشناسی رسمی دادگستری

این نکته را باید یادآور شد که پروسه ثبت‌نام و آزمون‌های دادگستری بدین شکل نیست که رشته‌های اعلام شده همه‌ساله یکسان باشد و هر شخصی بتواند در رشته موردعلاقه خود آزمون دهد و مدرک بگیرد؛ بلکه دستگاه‌های قضائی باتوجه‌به نیاز در آن سال برخی رشته‌ها را در دفترچه آزمون همان سال معرفی می‌کنند و افراد تنها در همان رشته‌های اعلام شده حق انتخاب و آزمون دارند.

این تصور که تمامی رشته‌های رسمی دادگستری با رشته‌های دانشگاهی مطابقت دارد کاملاً اشتباه است و از این معادله مستثنی است. چرا که رشته‌های دادگستری تماماً از سمت دستگاه‌های قضائی معرفی می‌شوند البته درست است که در برخی موارد شباهت‌هایی وجود دارد؛ اما صرفاً به کل رشته‌ها اطلاق نمی‌شود. همچنین تنها افرادی می‌توانند در رشته‌های معرفی شده دادگستری آزمون بدهند که مشخص شود با آن رشته و رشته قبلی آن‌ها مطابقت تحصیلی وجود دارد و هر شخص با هر مدرک تحصیلی نمی‌تواند در تمامی رشته‌ها آزمون بدهد.

در اینجا باید عنوان کرد که هر فرد برای انتخاب بهترین رشته باید به سوابق تحصیلی خود، نیاز دادگستری‌ها و محکمه‌های قضائی به رشته انتخابی، بازار کار فعال، تطابق با روحیه و شخصیت خود توجه نماید تا در آینده بتواند یک کارشناس رسمی دادگستری حرفه‌ای شود. 

معرفی رشته‌های اصلی کارشناسی رسمی دادگستری

در زیر به معرفی رشته‌های کارشناسی رسمی دادگستری که هرکدام دارای زیرشاخه‌هایی نیز هستند، می‌پردازیم، البته باید گفت که هرکدام از این رشته‌ها دارای زیرشاخه‌هایی هستند.

⚫  مهندسی آب

⚫ ارزیابی اموال منقول

⚫ امور دارویی، غذایی و پزشکی

⚫ امور مالی

⚫ امور وسایل نقلیه

⚫ راه و ساختمان و نقشه‌کشی

⚫ فن و صنعت

⚫ امور هنری

⚫ منابع طبیعی، آبخیزداری و کشاورزی

⚫ امور خدمات عمومی و اداری

⚫ حوادث و ایمنی

⚫ امور ورزشی

⚫ امور معادن

⚫ امور ثبتی و مالیات

معرفی زیرشاخه‌های رشته‌های کارشناسی رسمی دادگستری

در این بخش به معرفی رشته‌های کارشناسی رسمی دادگستری که در زیرشاخه‌ها نیز قرار گرفته‌اند به شکل اجمالی می‌پردازیم تا به‌عنوان تسهیل در انتخاب برای افراد مثمرثمر باشد.

رشته اسلحه ‌شناسی و مهمات

در بخش اسلحه‌ شناسی و شناختن مهمات مورداستفاده، افراد پس از اینکه کارشناسی رسمی را گرفتند به جزئیات این مسائل احاطه پیدا می‌کنند که از آن جمله: زمان تخمین زده شده جهت تیراندازی و مشخص‌کردن شماره‌هایی که بر روی انواع سلاح‌ها مخدوش شده است. همچنین می‌توانند گلوله‌ای که در مسئله جنایی تیراندازی شده است را از روی پوکه و یا باقی‌مانده ذرات سرب و باروت بر روی اجساد و البسه آنالیز مواد تشخیص دهند و انتساب آن به فرد مظنون را نیز مشخص نمایند. صحنه‌هایی که در آن‌ها جرم اتفاق افتاده است را با انفجارهای سبک می‌توانند بازسازی کنند. انواع قتل‌ها را باتوجه‌به موضوع که می‌تواند خودکشی نیز باشد را تشخیص می‌دهند. همچنین در زمینه سلاح‌های شکاری نیز قابلیت تشخیص دارند و قوانین مربوط به استفاده از سلاح از سوی نیروهای نظامی را به کل به آن واقف هستند.

رشته امنیت عمومی

در بخش امنیت عمومی و رشته‌های زیرشاخه آن باید یک کارشناس به اظهارنظرهای مهم، دقیق و کارشناسانه و همچنین ارائه مشاوره‌هایی کارشناسی شده بپردازد. اظهارنظر در خصوص انطباق و یا عدم انطباق شرایط با درجه‌های امنیتی و تشخیص محتواهای اسناد طبقه‌بندی‌شده در سطوح سری و محرمانه، نقش افراد، نهادها و ارکان دولتی در برابر جرائم قضائی و امنیتی، ارجاع پرونده‌های نظارتی بر اساس درون‌مایه امنیتی، رتبه‌بندی‌ صلاحیت‌های امنیتی و در پایان، ‌دادن انواع مشاوره‌های امنیتی به افراد حقیقی، حقوقی، دولتی و در آخر غیردولتی از جمله وظایف آن‌هاست.

رشته بانک ‌ها و امور مرتبط با آن‌ها

در این بخش نیز کارشناسان به ارائه نظرهای مهم کارشناسانه و مشاوره‌های بانکی می‌پردازند. از این‌سو ارائه نظر کارشناسی در ارتباط با تمامی امور بانکی مانند انواع وثیقه‌ها، انتقالات مهم بانکی، ضمانت‌نامه‌ها و اعتبارنامه‌ها تا سقف‌های مجاز بر اساس واحدهای ریالی و ارزی، اختلافات افراد و ارکان در خصوص قراردادهای مالی، بانکی و انواع واریزها و برداشت‌ها و سودهایی که با گرفتن وام‌های تسهیلاتی ایجاد شده است. اختلافاتی که بین نهادهای مالی با بانک مرکزی پیش‌آمده است و در پایان ارائه مشاوره‌های مهم و کارساز جهت اکثر فعالیت‌های مالی چه ارزی و چه ریالی به افراد و نهادهای مربوطه نیز جزو وظایف این کارشناسان محسوب می‌شود.

رشته امور آب و فاضلاب

در این رشته، کارشناس مربوطه به بررسی و ارزیابی موضوعات پیش‌آمده در این زمینه می‌پردازد. از جمله این اعتبارسنجی‌ها و ارزیابی‌ها می‌توان به بحث کیفی شیمیایی آب و فاضلاب، تأسیسات منابع آب مانند سد، بند و انواع شبکه‌های آبرسانی، حوادثی که بر اثر اتفاقات نابهنگام که در این سیستم از طریق کانال و شبکه‌های آبرسانی ایجاد می‌شود، اختلافات میان کارفرما و پیمان کارها در موارد مهندسی‌های آب و فاضلاب، بحث کیفی دستگاه‌هایی که در انواع حفاری‌ها مربوط به شبکه‌های آبرسانی مشغول به فعالیت هستند، اشاره نمود. این کارشناسان به تشخیص حریم آب‌های قنات، چاه‌ها و هر نوع منابع زیرزمینی و حق آب‌های افراد و زمین‌ها نیز می‌پردازند. همچنین یکی از وظایف محوله آن‌ها تعیین‌کردن حریم و بستر آب‌های سطوح زمین است.

رشته روزنامه ‌نگاری و خبرنگاری

کارشناسان باید بتوانند به بررسی پرونده‌هایی که از سوی خبرگزاری‌های آنلاین، روزنامه‌های کاغذی، هفته‌نامه‌های محلی، شبکه‌های رادیو و تلویزیون ارائه می‌شود، بپردازند. همچنین رسیدگی به تخلفات بارز در حیطه خبرنگاری، روزنامه‌نگاری و صلاحیت‌های آن‌ها و اخبار منتشر شده که با جرائم همراه هستند نیز در این دسته گنجانده می‌شود. بررسی انواع مالکیت‌های مادی و معنوی در این رشته که به‌تمامی آثار خبری منعطف است را نیز شامل می‌شود.  

در پایان باید اشاره کرد رشته‌هایی که معرفی شد، کارشناس مربوط به خود را دارند تا در زمینه تخلفات و جرائمی که پیش می‌آید، این کارشناسان اظهارنظر ‌نمایند و به این دلیل که بتوانند نظرات کارشناسانه دقیق بدهند به تحصیل در رشته‌های مربوطه می‌پردازند تا کارشناسی رسمی دادگستری آن رشته را کسب نمایند.

منبع: گروه کارشناسان رسمی مفروز