پارگی رباط صلیبی قدامی زانو؛ علائم و درمان کشیدگی و پارگی
پارگی رباط صلیبی قدامی زانو یکی از شایعترین مشکلات ورزشی است که هر ورزشکار در طول دوران حرفهای ورزش خود ممکن است با آنها دست و پنجه نرم کند. در گذشته قبل پاره شده شدن رباط صلیبی قدامی زانو به منزله پایان عمر ورزشی ورزشکاران حرفهای به شمار میرفت. اما سالها است که روشهای درمانی مناسبی ابداع شده است که به کمک آنها ظرف مدت زمان کوتاهی ورزشکاران میتوانند به کوران مسابقات برگردند.
دکتر آرش شرافت وزیری تجربیات موفق بسیاری در زمینه درمان آسیبدیدگیها رباط صلیبی دارد که در طول سالهای اخیر ورزشکاران زیادی را معالجه کرده است. در این مقاله قصد داریم درباره عارضههایی که امکان دارد برای رباط صلیبی قدامی زانو ایجاد شود، بحث و بررسی کنیم. با ما همراه باشید.
چه عواملی باعث آسیب دیدن رباط صلیبی قدامی زانو میشود؟
رباط صلیبی بافتی است که درون مفصل زانو قرار دارد و به هیچ عنوان قابل رویت نیست. کارکرد این عضو در مفصل زانو کمک به ایجاد پایداری در زانو و تسهیل فرآیند راه رفتن است. پارگی رباط صلیبی یا آسیب دیدن آن به چند دلیل عمده رخ میدهد که عبارتاند از:
- تغییر جهت ناگهانی در هنگام دویدن
- وارد شدن ضربه مستقیم به مفصل زانو
- توقف ناگهانی در حین دویدن سریع
- فرود آمدن نامناسب در هنگام جهشها
این مشکلات برای افراد عادی نیز ممکن است بروز کند اما با توجه به اینکه ورزشکاران به طور دائمی در معرض این حوادث هستند، طبیعی است که شدت آسیبدیدگی رباط صلیبی قدامی زانو در آنها بیشتر باشد. در بین ورزشکاران نیز خانمها با توجه به تفاوتهایی که در فیزیک عضلانی آنها با مردان وجود دارد، بیشتر در معرض آسیب هستند.
چگونه میتوان تشخیص داد که رباط صلیبی قدامی زانو آسیب دیده است؟
کسانی که تجربه پارگی رباط صلیبی را دارند، به خوبی میدانند که چه نشانههایی دال بر آسیب این عضو از بدن است. اما معمولا صدای ناهنجاری که در زمانی یکی از اتفاقاتی که در بالا برشمردیم از ناحیه زانو به گوش میرسد، نشانه جدی دال بر آسیب دیدن رباط صلیبی است. در عمل بعد از این اتفاق چند عارضه را به طور جدی متوجه خواهید شد:
- احساس میکنید که زانو در حال خارج شدن از بدن است.
- دامنه حرکت زانو شما کاملا محدود میشود.
- درد شدید در ناحیه زانو هنگام راه رفتن به سراغ شما میآید.
- زانو به فاصله زمانی کوتاهی متورم میشود.
هریک از این چهار نشانه را که در خود مشاهده کردید باید نسبت به بروز عارضه در رباط صلیبی قدامی زانوی خود حساس شوید و برای معالجه به نزد پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک معالج نیز بعد از معاینه و پرسوجو درباره نشانههای درد، آزمایش MRI را تجویز میکند تا شدت آسیبدیدگی رباط صلیبی را تشخیص دهد. البته در بسیاری از مواقع نیز تشخیص پارگی رباط صلیبی بدون نیاز به آزمایش صورت میپذیرد.
درمان آسیبدیدگی رباط صلیبی قدامی زانو به چند روش صورت میگیرد؟
برای درمان آسیبدیدگی رباط صلیبی قدامی زانو هم روشهای جراحی امکانپذیر است و هم روشهای بدون جراحی. انتخاب هر کدام از این روشها به دو عامل بستگی دارد:
- شدت آسیبدیدگی
- سن و سال فرد بیمار
معمولا برای افراد مسن که تحرک زیادی ندارند، پزشکان از روشهای درمان غیر جراحی استفاده میکنند. اما ورزشکارانی که میخواهند خیلی زود به میادین ورزشی برگردند، باید از طریق درمان جراحی سلامتی خود را به دست بیاورند. البته ناگفته نماند که در صورت پارگی رباط صلیبی هیچ راه درمانی به جز جراحی وجود ندارد.
درمان غیر جراحی رباط صلیبی قدامی زانو
اگر رباط صلیبی صرفا آسیب دیده باشد اما پاره نشده باشد و فرد بیمار تحرک زیادی نداشته باشد، میتوان از روشهای غیرجراحی برای درمان استفاده کرد. این روشها با وجود سادگی، زمانبر هستند. عمده روشهای درمانی به فیزیوتراپی و انجام برنامههای توانبخشی خلاصه میشود. در این روشها هدف آن است که ابتدا تورم زانو به مرور زمان کاهش پیدا کند و بعد از آن با تغییر تمرینات به سراغ توانمندسازی زانو به منظور برگشت عملکرد ابتدایی زانو میروند. در قالب این بخش با تقویت عضلات ناحیه زانو، فرد در گذر زمان میتواند سلامت خود را به طور کامل به دست بیاورد.
درمان جراحی پارگی رباط صلیبی
در صورتی پارگی رباط صلیبی باید به سراغ روش درمان جراحی برای بازسازی آن رفت. در این روش هدف آن است که بافت پاره شده رباط از مفصل زانو خارج شود و در مقابل یک بافت جایگزین درون مفصل به عنوان رباط صلیبی قرار داده شود. بافت جایگزین معمولا از تاندون کشکک یا تاندن همسترینگ پشت ران گرفته میشود. گاهی اوقات نیز ممکن است پیوند از یک فرد دیگر صورت بگیرد که اصطلاحا به این روش آلوگرافت میگویند. انتخاب روش مناسب بسته به صلاحدید پزشک متخصص ارتوپدی است.
روش درمان جراحی شاید کمی سخت و سنگین باشد اما این امکان را برای ورزشکاران فراهم میکند که ظرف مدت زمان شش ماه مجددا به تمرینات ورزشی خود را از سر بگیرند. در اصطلاح رایج علمی نیز به جراحی پارگی رباط صلیبی، آرتروسکوپی میگویند.
دکتر آرش شرافت وزیری؛ فوق تخصص جراحی زانو
دکتر آرش شرافت وزیری از سال 1388 که موفق به اخذ درجه بورد جراحی استخوان و مفاصل از دانشگاه علوم پزشکی تهران شده است تا به امروز در زمینه درمان آسیبهای زانو فعالیتهای گستردهای را انجام داده است. در طول این مدت علاوه بر شرکت در دورههای تخصصی در زمینه آسیبهای ورزشی و فیزیوتراپی، موفق به اخذ مدرک فلوشیپ فوق تخصص در زمینه تعویض مفصل زانو از کشور آلمان و اتریش نیز شده است.
تا کنون تعداد قابل توجهی از ورزشکاران حرفهای در سطح کشور کار درمان رباط صلیبی قدامی زانو خود را تحت نظر دکتر آرش شرافت وزیری انجام دادهاند و موفق شدهاند که خیلی زود به میادین حرفهای ورزش بازگردند. تجربه بسیار بالا در کنار دانش تخصصی دکتر آرش شرافت وزیری را به یکی از بهترین متخصصین زانو در سطح کشور تبدیل کرده است. مقاله دیگر دکتر شرافت وزیری در سایت ایلنا را از اینجا مطالعه کنید.
