یوحنا دانیال زاده در گفتگو با ایلنا:
انرژی خورشیدی میتواند بزرگترین صنعت درآمدزای ۲۰ سال آینده ایران باشد/ دولت رقیب بخش خصوصی در این راه شده است
یگ فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر و واردکننده پنلهای خورشیدی، معتقد است؛ ایران با وجود ظرفیت عظیم جغرافیایی و تابش خورشید، هنوز در ابتدای مسیر توسعه انرژی خورشیدی قرار دارد.
یوحنا دانیالزاده، فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر، در گفتگو با خبرنگار ایلنا اظهار کرد: حدود ۲۰ سال پیش وارد حوزه انرژی خورشیدی شدیم و پیش از آن نیز در صنایع خودروسازی و خورشیدی آلمان فعالیت داشتیم. در اروپا و شمال آفریقا نزدیک به ۱.۸ گیگاوات پروژه خورشیدی اجرا کردیم و حدود ۱۰ سال پیش نیز وارد بازار ایران شدیم.
وی افزود: نخستین نیروگاههایی که با سرمایهگذاری خارجی در ایران راهاندازی شد، نیروگاه قشم و مجموعه نیروگاههای امیرکبیر همدان بود. در کنار آن پروژههای کوچک و خانگی متعددی نیز اجرا شد که برخی از آنها در قالب طرحهای حمایتی و روستایی توسعه یافت.
دولت از صنعت انرژیهای تجدید پذیر حمایت کافی را ندارد
دانیالزاده با اشاره به واردات تجهیزات و تلاش برای راهاندازی خط تولید پنل خورشیدی در ایران گفت: ما با سرمایه شخصی یک خط تولید پنل خورشیدی وارد کشور کردیم اما این خط اکنون در انبارها خاک میخورد، زیرا هیچ نهاد و ارگانی به وعدههای حمایتی خود عمل نکرد.
وی ادامه داد: برای راهاندازی این خط تولید نیاز به سرمایه در گردش و حمایت بانکی داشتیم. با وجود وعدههای متعدد از سوی بانکها و برخی وزارتخانهها، هیچ تسهیلات موثری دریافت نکردیم.
این فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر تصریح کرد: ما یک شرکت دانشبنیان هستیم اما در عمل حمایتی از این بخش صورت نمیگیرد و بخش خصوصی همچنان با موانع متعدد روبهرو است.
ایران بهترین کشور منطقه برای سرمایهگذاری خورشیدی است
وی با تاکید بر ظرفیت بالای ایران در حوزه انرژی خورشیدی اظهار کرد: ایران یکی از بهترین کشورهای جهان برای سرمایهگذاری در حوزه انرژی خورشیدی است؛ چراکه هم به خط استوا نزدیک است، هم سرزمین پهناوری دارد و هم از بهترین شبکههای انتقال برق در منطقه برخوردار است.
دانیالزاده افزود: با وجود این ظرفیتها، همچنان به سوختهای فسیلی وابسته ماندهایم و از ظرفیت خورشید استفاده نمیکنیم. این در حالی است که کشورهای توسعهیافته طی سالهای اخیر بخش عمدهای از قدرت اقتصادی خود را از مسیر انرژیهای تجدیدپذیر به دست آوردهاند.
سود سرمایهگذاری در انرژی خورشیدی به ۳۷ درصد میرسد
این فعال اقتصادی درباره توجیه اقتصادی سرمایهگذاری در حوزه انرژی خورشیدی گفت: امروز سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی بین ۳۰ تا ۳۷ درصد سود سالانه دارد و یکی از بهترین مدلهای سرمایهگذاری در کشور محسوب میشود.
وی ادامه داد: مزیت بزرگ انرژی خورشیدی این است که حتی در صورت اختلال در شبکه برق نیز میتواند بهصورت جزیرهای فعالیت کند و برق روستاها، مراکز حیاتی و حتی زیرساختهای پدافندی را تامین کند.
دانیالزاده با انتقاد از وضعیت واردات تجهیزات خورشیدی اظهار کرد: از زمان تصمیمگیری برای ورود به این صنعت تا اتصال نهایی نیروگاه، سرمایهگذار با انبوهی از مشکلات و قوانین سلیقهای روبهرو است.
وی افزود: ثبت سفارش، تخصیص ارز، گمرک و فرآیندهای اداری به سد بزرگی برای ورود تجهیزات تبدیل شدهاند. در شرایطی که کشور نیاز جدی به توسعه زیرساخت انرژی دارد، همچنان مسیر ورود تکنولوژی با محدودیتهای فراوان همراه است.
او تاکید کرد: اگر اجازه داده شود مردم با سرمایه شخصی تجهیزات وارد کنند و رقابت سالم شکل بگیرد، قیمت تجهیزات نیز کاهش پیدا خواهد کرد.
دولت نباید وارد تجارت پنل خورشیدی شود
این فعال حوزه تجدیدپذیر با انتقاد از دخالت دولت در بازار گفت: وظیفه دولت قانونگذاری و نظارت است، نه خرید و فروش پنل خورشیدی. زمانی که دولت خود به واردکننده و فروشنده تبدیل میشود، عملا جایگاهی برای بخش خصوصی باقی نمیماند.
وی افزود: بخش خصوصی هم تخصص بیشتری دارد و هم کارآمدتر است و اگر دولت از تصدیگری فاصله بگیرد، توسعه این صنعت با سرعت بیشتری انجام خواهد شد.
دانیالزاده با اشاره به کاربردهای گسترده انرژی خورشیدی اظهار کرد: انرژی خورشیدی فقط برای تولید برق نیست و میتواند در توسعه کشاورزی، دامداری و گلخانههای مدرن نقش کلیدی ایفا کند.
وی ادامه داد: بسیاری از کشورهای پیشرفته از جمله هلند، اسپانیا و کشورهای حوزه خلیج فارس از ترکیب کشاورزی و انرژی خورشیدی استفاده میکنند و ما نیز ظرفیت اجرای چنین مدلهایی را داریم.
انرژی خورشیدی، صنعت راهبردی ۲۰ سال آینده ایران
این فعال اقتصادی در پایان تاکید کرد: انرژی خورشیدی یکی از مهمترین مسیرهای توسعه اقتصادی ایران در ۲۰ سال آینده خواهد بود و میتواند هم اشتغالزایی گسترده ایجاد کند و هم زیرساخت انرژی کشور را متحول سازد.
وی خاطرنشان کرد: دولت باید به جای ایجاد مانع، زیرساختهای قانونی و اجرایی لازم را فراهم کند تا بخش خصوصی بتواند با استفاده از دانش و سرمایه خود، این صنعت را توسعه دهد.
دانیالزاده در ادامه اظهار کرد: سالها پیش در جلسهای با حضور رهبر انقلاب، بر اهمیت آینده انرژیهای تجدیدپذیر، فناوری نانو و رمزارزها تاکید شد، اما متاسفانه در عمل توجه جدی به این حوزهها صورت نگرفت.
وی افزود: اگر همان زمان سیاستگذاری صحیحی در این سه حوزه انجام میشد، امروز ایران میتوانست در جایگاهی مشابه کشورهای توسعهیافته منطقه قرار بگیرد.
جوانان نخبه ایرانی محصول تولید میکنند، اما سهمی در بازار ندارند
دانیالزاده با اشاره به ظرفیت علمی کشور گفت: در حوزه نانو، ایران از نظر علمی و مقالات دانشگاهی رتبههای بالایی دارد، اما مشکل اینجاست که این دانش به محصول و بازار تبدیل نمیشود.
وی ادامه داد: بسیاری از نخبگان ایرانی به دلیل نبود زیرساخت مناسب مهاجرت میکنند و در کشورهای دیگر به مدیران و متخصصان بزرگ تبدیل میشوند، در حالی که ظرفیت اصلی متعلق به ایران است.
این فعال حوزه انرژیهای تجدیدپذیر با انتقاد از وابستگی اقتصاد ایران به نفت گفت: ما همچنان به منابع زیر زمینی چسبیدهایم، در حالی که میتوانیم از نور خورشید، زمین گسترده و ظرفیت جغرافیایی کشور برای تولید ثروت استفاده کنیم.
وی افزود: امروز دنیا به سمت انرژیهای پاک حرکت کرده و کشورهایی که در این مسیر سرمایهگذاری کردهاند، قدرت اقتصادی و صنعتی بیشتری به دست آوردهاند.
دولت فقط قانونگذاری کند، نه تجارت
دانیالزاده تاکید کرد: بخش خصوصی نیازی به کمک مستقیم دولت ندارد؛ بلکه فقط انتظار دارد دولت مانع ایجاد نکند و نقش واقعی خود یعنی قانونگذاری، نظارت و ایجاد زیرساخت را انجام دهد.
وی افزود: اقتصاد واقعی کشور امروز بر دوش بخش خصوصی میچرخد، اما پیچیدگیهای اداری، تعدد دستگاهها و تصمیمگیریهای سلیقهای باعث فرسایش سرمایهگذاران شده است.
وی با ذکر مثالی از وضعیت صنعت خودرو اظهار کرد: ایران زمانی یکی از بزرگترین خودروسازان منطقه بود، اما امروز به واردکننده خودروهای چینی تبدیل شده است.
این فعال اقتصادی ادامه داد: شرکتهای بزرگ خودروسازی دنیا همواره علاقهمند به حضور در بازار ایران بودند، اما ضعف در سیاستگذاری و نبود برنامهریزی بلندمدت باعث شد این فرصتها از بین برود.
ورود مستقیم ساتبا به بازار اشتباه است
دانیالزاده درباره نقش ساتبا در بازار انرژیهای تجدیدپذیر گفت: وقتی رگولاتور و نهاد ناظر خود وارد خرید و فروش تجهیزات میشود، عملا به رقیب بخش خصوصی تبدیل خواهد شد.
وی افزود: بسیاری از مشکلات فعالان این حوزه از فرآیندهای اداری، اتصال به شبکه و صدور مجوزها آغاز میشود و در عمل سرمایهگذار با بروکراسی فرسایشی روبهرو است.
این فعال حوزه انرژی با انتقاد از برخی وعدههای مطرح شده در زمینه توسعه نیروگاههای خورشیدی گفت: وقتی برای احداث هزاران مگاوات نیروگاه برنامهریزی میشود، ابتدا باید زیرساختهایی مانند فولاد، تجهیزات، شبکه انتقال و نظام تامین مالی آن مشخص شود.
وی افزود: کشوری که با کمبود برق مواجه است، نمیتواند تنها با شعار و آمار، بحران انرژی را حل کند.
انرژی خورشیدی؛ بهترین سرمایهگذاری امروز ایران
دانیالزاده با تاکید بر جذابیت اقتصادی این صنعت گفت: امروز نیروگاههای خورشیدی حدود ۳۰ درصد بازگشت سرمایه سالانه دارند و یکی از کمریسکترین مسیرهای سرمایهگذاری در کشور محسوب میشوند.
وی ادامه داد: به جای آنکه سرمایههای مردم وارد بازارهای غیرمولد شود، میتوان با ایجاد بستر مناسب، سرمایهها را به سمت تولید برق و انرژیهای تجدیدپذیر هدایت کرد.
صادرات برق میتواند جایگزین درآمد نفت شود
وی خاطرنشان کرد: تمام کشورهای همسایه ایران با کمبود انرژی مواجهاند و اگر ایران بتواند ظرفیت تولید برق خود را افزایش دهد، صادرات برق میتواند به منبع درآمد پایدار برای کشور تبدیل شود.
دانیالزاده گفت: صادرات برق نه نیاز به نفتکش دارد، نه هزینههای سنگین حملونقل و نه مشکلات فروش نفت را؛ بلکه یک مسیر پایدار و استراتژیک برای اقتصاد آینده ایران است.
دولت نباید مانع بخش خصوصی شود
این فعال اقتصادی در پایان تاکید کرد: بزرگترین کمک دولت به بخش خصوصی این است که رقیب آن نشود و موانع اداری و بروکراسی پیچیده را کاهش دهد.
وی افزود: اگر فضای فعالیت برای سرمایهگذاران واقعی فراهم شود، انرژی خورشیدی میتواند طی سالهای آینده به یکی از مهمترین موتورهای رشد اقتصاد و صنعت ایران تبدیل شود.
