معاون استاندار لرستان:
دانشگاه به بستری برای تربیت نیروهای مسئولیت‌پذیر و تقویت مشارکت اجتماعی تبدیل شود
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار لرستان با تأکید بر نقش دانشگاه‌ها در حل مسائل اجتماعی گفت: دانشگاه صرفاً محل آموزش، تولید مقاله و دستاوردهای پژوهشی نیست، بلکه بستری برای پرورش مهارت‌های اجتماعی، تمرین مشارکت، تقویت سرمایه اجتماعی و تربیت نیروهای مسئولیت‌پذیر است.
به گزارش ایلنا، سعید پورعلی ۱۹ آبان در نشست با هیئت‌رئیسه دانشگاه لرستان، با اشاره به ظرفیت‌های گسترده گردشگری استان اظهار کرد: لرستان از جاذبه‌های طبیعی و گردشگری فراوانی برخوردار است، اما با وجود این ظرفیت‌ها، در زمینه بهره‌گیری از آنها با چالش‌هایی مواجه هستیم که بخشی از آن به ضعف در برنامه‌ریزی و تدابیر مدیریتی بازمی‌گردد.
وی افزود: این وضعیت را می‌توان یکی از مسائل اساسی مناطق زاگرس‌نشین دانست که در قالب محرومیت، نرخ بالای بیکاری و گسترش آسیب‌های اجتماعی نمود پیدا کرده است.
معاون استاندار لرستان با بیان اینکه مسائلی همچون مهاجرت، حاشیه‌نشینی و احساس تبعیض نیز ریشه در مشکلات حل‌نشده و انباشت مسائل اجتماعی دارند، تصریح کرد: مدیران باید از مرحله توصیف مشکلات عبور کنند و با شناخت دقیق ریشه‌ها و ابعاد مختلف مسائل، برای حل آنها راهکارهای عملی و برنامه‌های مؤثر ارائه دهند.
پورعلی با تأکید بر ضرورت ارتقای کیفیت حکمرانی، یکی از راه‌های تحقق این هدف را تقویت ارتباط دانشگاه و دستگاه‌های اجرایی دانست و گفت: این ارتباط در شرایط کنونی رضایت‌بخش نیست و در برخی حوزه‌ها با ضعف‌های جدی مواجه است.
دانشگاه‌ها باید در حل مسائل اجرایی نقش‌آفرینی کنند
وی با اشاره به ضرورت تبدیل مسائل اجرایی به راهکارهای علمی اظهار کرد: دستگاه‌های اجرایی باید مشکلات و نیازهای خود را به دانشگاه‌ها منتقل کنند تا این مراکز علمی با تبدیل مسائل به موضوعات قابل بررسی، راهکارهای کاربردی و سیاستی در اختیار مدیران قرار دهند.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار لرستان افزود: دستگاه‌های اجرایی همیشه فرصت انتظار برای انجام پژوهش‌های بلندمدت یک یا دو ساله را ندارند؛ بنابراین در کنار پژوهش‌های دانشگاهی باید ظرفیت اندیشکده‌ها و گروه‌های فکری که مخاطب اصلی آنها سیاست‌گذاران و مدیران اجرایی هستند، تقویت شود.
پورعلی ادامه داد: دانش و تجربه تخصصی موجود در دانشگاه‌ها می‌تواند در بسیاری از موارد به‌سرعت به پیشنهادهای سیاستی تبدیل شود و در اختیار تصمیم‌گیران قرار گیرد.
وی همچنین بر ضرورت ایجاد تعادل میان قدرت اجتماعی و قدرت سیاسی تأکید کرد و گفت: دولت به‌تنهایی و بدون همراهی جامعه نمی‌تواند مسیر توسعه را به شکل مطلوب دنبال کند. همان‌طور که تقویت دولت و افزایش کارآمدی آن اهمیت دارد، باید برای تقویت جامعه و افزایش قدرت اجتماعی نیز برنامه‌ریزی شود.
معاون استاندار لرستان دانشگاه‌ها را از نهادهای مهم حوزه اجتماعی و حلقه واسط میان جامعه و حاکمیت دانست و افزود: دانشگاه نباید صرفاً نهادی در کنار دولت یا بخشی از ساختار اجرایی تلقی شود، بلکه می‌تواند با شناخت واقعیت‌های اجتماعی و انتقال مطالبات مردم به حوزه تصمیم‌گیری، نقش یک کنشگر واسطه را ایفا کند.
پورعلی با اشاره به جایگاه اجتماعی دانشگاهیان و محققان بیان کرد: با وجود آسیب‌هایی که به مرجعیت اجتماعی وارد شده است، یافته‌های پیمایش‌ها نشان می‌دهد دانشگاهیان و محققان همچنان از گروه‌های مورد اعتماد جامعه هستند و دانشگاه می‌تواند در کنار رسانه‌ها به تقویت گفت‌وگوی دولت و جامعه کمک کند.
وی نهادسازی و فراهم کردن زمینه حضور مؤثر دانشگاه در عرصه اجتماعی را ضروری دانست و گفت: ارتباط دانشگاه با جامعه و ایفای نقش واسطه‌ای میان مردم و نهادهای تصمیم‌گیر باید به یکی از مأموریت‌های جدی دانشگاه‌ها تبدیل شود.
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار لرستان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات و جنگ‌های اخیر اظهار کرد: به اعتقاد من، شکل‌گیری و ترویج روایت ایران ضعیف از زمینه‌های محاسبات اشتباه دشمن و تصور فراهم بودن شرایط برای ضربه زدن به کشور بود.
وی افزود: القای ناکارآمدی علم و ایجاد تردید درباره دستاوردهای کشور در حوزه‌های موشکی، هسته‌ای، پزشکی و فناوری‌های نوین، از محورهای این تصویرسازی بود. همچنین شرایط ایران در عرصه بین‌المللی، موضوع انزوای راهبردی کشور و طرح مباحثی درباره ناکارآمدی و بحران مشروعیت به گسترش این روایت کمک کرد.
پورعلی ادامه داد: بخشی از این تصویرسازی نیز بر این فرض استوار بود که تحولات ناشی از فناوری‌های ارتباطی و زیست جهانی جدید، ذهنیت نسل جوان ایران را تحت تأثیر قرار داده و موجب فاصله گرفتن جامعه از هویت و منافع ملی شده است.
وی با بیان اینکه تحولات اخیر تصویر متفاوتی از ظرفیت‌های ایران ارائه کرده است، افزود: در کنار روایت ایران ضعیف، گفتمانی مبتنی بر قدرت و توانمندی کشور، عزت ملی، وطن‌دوستی و ظرفیت نهادهای علمی شکل گرفته است.
ضرورت بازنگری در تحلیل شکاف نسلی
معاون استاندار لرستان با اشاره به ضرورت بازنگری در برخی تحلیل‌های اجتماعی درباره نسل جوان گفت: در سال‌های گذشته گاهی از گسست نسل‌ها سخن گفته‌ایم و این تصور وجود داشته که نسل پیشین و نسل جدید امکان گفت‌وگو و درک متقابل ندارند.
وی افزود: در همین چارچوب، موضوعاتی مانند دین‌گریزی جوانان، کاهش احترام به بزرگان و فاصله گرفتن از هنجارهای نسل‌های گذشته مورد توجه قرار گرفته است، اما تحولات اخیر و حضور جوانان در دفاع از کشور نشان داد که نباید با قضاوت‌های کلی و یک‌سویه درباره نسل جدید سخن گفت.
پورعلی با اشاره به برخی پژوهش‌های دانشگاهی درباره وضعیت آموزش و پرورش و غلبه آموزش غیررسمی بر آموزش رسمی اظهار کرد: گاهی این تصور مطرح می‌شد که مدرسه دیگر نقش تعیین‌کننده گذشته را در تربیت نسل جدید ندارد، اما حضور جوانان در دفاع از ملت و میهن نشان داد که آموزش و پرورش، با وجود همه نقدها، همچنان در تربیت نسل مسئولیت‌پذیر و تقویت حس تعلق ملی نقش دارد.
وی تأکید کرد: این واقعیت باید زمینه بازنگری در برخی قضاوت‌ها درباره ناکارآمدی نهادهای آموزشی را فراهم کند، چراکه بخشی از قدرت امروز ایران نیز از اعتبار نهاد علم و ظرفیت‌های آموزشی و تربیتی کشور سرچشمه می‌گیرد.
بازسازی اجتماعی زمینه‌ساز تقویت قدرت ملی است
معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار لرستان با تأکید بر اینکه تقویت روایت ایران قوی نیازمند ارتباط مؤثرتر دولت و جامعه است، گفت: برای افزایش قدرت ملی باید جامعه‌ای سازمان‌یافته و متشکل داشته باشیم و نهادهای مردم‌پایه را فرصتی برای شتاب‌بخشی به توسعه بدانیم.
وی افزود: جامعه پراکنده نمی‌تواند از ظرفیت‌های خود به شکل مطلوب استفاده کند؛ بنابراین باید امکان نمایندگی و حضور اقشار مختلف اجتماعی به رسمیت شناخته شود و زمینه مشارکت آنها در تصمیم‌سازی و فعالیت‌های اجتماعی فراهم شود.
پورعلی با بیان اینکه بازسازی اجتماعی می‌تواند به افزایش قدرت ملی منجر شود، نقش دانشگاه‌ها را در این زمینه مهم دانست و اظهار کرد: دانشگاه ظرفیت مناسبی برای تقویت تشکل‌های اجتماعی، آموزش مشارکت و فراهم کردن زمینه گفت‌وگوی میان گروه‌های مختلف دارد.
وی فعالیت‌های دانشجویی را فرصتی برای تمرین زندگی اجتماعی، کار گروهی، تیم‌سازی، هدف‌گذاری و پذیرش مسئولیت دانست و افزود: این تجربه‌ها باید در قالب تشکل‌های دانشجویی، انجمن‌های علمی، فرهنگی و صنفی تقویت شوند تا زمینه افزایش سرمایه اجتماعی و شکل‌گیری جامعه‌ای توانمند و مشارکت‌جو فراهم شود.
حل آسیب‌های اجتماعی نیازمند پژوهش‌های بومی است
رئیس دانشگاه لرستان نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری عملی از ظرفیت علوم اجتماعی در کاهش آسیب‌های اجتماعی گفت: حل مسائل و آسیب‌های اجتماعی، به‌ویژه در استان‌هایی مانند لرستان، نیازمند پژوهش‌های کاربردی و بومی، تعامل مؤثر دانشگاه با دستگاه‌های اجرایی و توجه جدی به زیرساخت‌های مراکز آموزش عالی است.
مهرداد دادستانی با اشاره به نقش دانشگاه در شکل‌گیری شخصیت اجتماعی و فرهنگی دانشجویان اظهار کرد: دانشگاه علاوه بر کارکرد آموزشی، یکی از مهم‌ترین کانون‌های جامعه‌پذیری و تجربه زندگی اجتماعی دانشجویان است و به همین دلیل توجه به سلامت اجتماعی و فرهنگی این محیط اهمیت زیادی دارد.
وی با بیان اینکه بخشی از آسیب‌های اجتماعی و مشکلات مرتبط با روابط عاطفی و پیامدهای آن، از جمله طلاق، در دوران دانشجویی شکل می‌گیرد، افزود: دانشجویان به‌عنوان نیروهای متخصص و مدیران آینده کشور باید در محیطی سالم و به دور از آسیب‌های اجتماعی رشد کنند.
رئیس دانشگاه لرستان سه محور را در کاهش آسیب‌های اجتماعی مهم دانست و گفت: نخستین موضوع، باور عملی نهادهای اجتماعی و دستگاه‌های اجرایی به ضرورت و ظرفیت علوم اجتماعی است. اگرچه در دانشگاه‌ها نشست‌ها و برنامه‌های مختلفی برای گفت‌وگو با دانشجویان برگزار می‌شود، اما گاهی استقبال چندانی از این برنامه‌ها صورت نمی‌گیرد؛ از این رو اعتقاد عملی مدیران به نقش علوم اجتماعی در شناخت و حل مسائل جامعه اهمیت بیشتری دارد.
دادستانی با تأکید بر ضرورت بومی‌سازی پژوهش‌های اجتماعی تصریح کرد: مسائل اجتماعی در مناطق مختلف کشور از نظر فرهنگی و اجتماعی تفاوت‌های قابل توجهی دارند و نمی‌توان برای همه استان‌ها نسخه واحدی ارائه کرد.
وی با اشاره به موضوع خودکشی به‌عنوان یکی از آسیب‌های اجتماعی مورد توجه گفت: شناخت عوامل و ریشه‌های این پدیده به مطالعات دقیق و متناسب با شرایط فرهنگی و اجتماعی هر منطقه نیاز دارد. بنابراین اولویت‌های پژوهشی نباید صرفاً به‌صورت متمرکز از سوی دستگاه‌های مرکزی تعیین و به استان‌ها ابلاغ شوند، بلکه دانشگاه‌ها باید متناسب با نیازهای واقعی هر منطقه، پژوهش‌های مسئله‌محور و راهکارهای علمی ارائه دهند.
رئیس دانشگاه لرستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تقویت ارتباط دانشگاه با جامعه و دستگاه‌های اجرایی افزود: طی دو سال اخیر ارتباط دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه لرستان با جامعه و نهادهای اجرایی تقویت شده و این مجموعه طرح‌های متعددی را در حوزه آسیب‌های اجتماعی دنبال می‌کند، اما همچنان تا رسیدن به ارتباطی مؤثر و پایدار فاصله داریم.
دادستانی با تأکید بر ضرورت اصلاح روابط میان دانشگاهیان و دستگاه‌های اجرایی اظهار کرد: سازمان‌ها باید در عمل پذیرای ظرفیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه‌ها باشند و از دستاوردهای علمی آنها استفاده کنند.
وی ادامه داد: دانشجویان رشته‌های علوم اجتماعی برای انجام پژوهش‌های میدانی به حضور در محیط‌های واقعی اجتماعی نیاز دارند و بسیاری از نهادها و سازمان‌ها می‌توانند بستر فعالیت‌های علمی و پژوهشی آنان باشند.
رئیس دانشگاه لرستان فراهم کردن زمینه حضور دانشجویان در دستگاه‌های اجرایی را ضروری دانست و گفت: این تعامل علاوه بر کمک به حل مسائل جامعه، می‌تواند زمینه توسعه کارآفرینی و بهره‌گیری از ظرفیت علمی دانشجویان و استادان را فراهم کند.
هشدار درباره توسعه مراکز دانشگاهی بدون زیرساخت
دادستانی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به افزایش مراکز آموزش عالی در برخی شهرهای استان، نسبت به راه‌اندازی مراکز دانشگاهی بدون تأمین زیرساخت‌های لازم هشدار داد و اظهار کرد: اگرچه ظرفیت پذیرش دانشگاه‌ها برای فرزندان استان کافی نیست و به افزایش ظرفیت دانشگاهی نیاز داریم، اما توسعه کمی مراکز آموزش عالی بدون توجه به امکانات و زیرساخت‌ها می‌تواند خود به ایجاد مسائل و آسیب‌های جدید منجر شود.
وی با اشاره به راه‌اندازی چهار مرکز وابسته به دانشگاه در شهرهای مختلف استان افزود: فعالیت مراکز دانشگاهی باید براساس مطالعات کارشناسی و متناسب با ظرفیت‌های هر منطقه انجام شود. در برخی موارد این مراکز بدون برخورداری از ساختمان مستقل، امکانات آموزشی و فرهنگی کافی و زیرساخت‌های مناسب راه‌اندازی شده‌اند و حتی برای تأمین فضای آموزشی به استفاده از چند کلاس درس سایر دستگاه‌ها بسنده شده است.
رئیس دانشگاه لرستان با اشاره به سهم پایین دانشجویان بومی در برخی از این مراکز تصریح کرد: براساس بررسی‌های انجام‌شده، در برخی مراکز سهم دانشجویان همان شهر از مجموع پذیرفته‌شدگان کمتر از پنج درصد و سهم دانشجویان بومی استان نیز کمتر از ۲۳ درصد است؛ به این معنا که حدود ۷۷ درصد دانشجویان از سایر نقاط کشور جذب شده‌اند.
دادستانی ادامه داد: استقرار تعداد زیادی دانشجو در شهرهایی که امکانات آموزشی، رفاهی و فرهنگی کافی ندارند، می‌تواند مشکلاتی را برای دانشجویان و جامعه میزبان ایجاد کند.
وی با بیان اینکه هدف از ایجاد دانشگاه در شهرهای مختلف باید توسعه فرهنگی، علمی و اجتماعی منطقه باشد، افزود: تحقق این هدف بدون تأمین زیرساخت‌های مورد نیاز امکان‌پذیر نیست.
رئیس دانشگاه لرستان تأکید کرد: اگر قرار است این مراکز به فعالیت خود ادامه دهند، لازم است دولت، سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی و دستگاه‌های نظارتی نگاه ویژه‌ای به وضعیت آنها داشته باشند و امکانات مورد نیاز را تأمین کنند.
وی با اشاره به کمبود ظرفیت پذیرش در دانشگاه‌های استان خاطرنشان کرد: از یک سو فرزندان لرستان برای ورود به دانشگاه با محدودیت ظرفیت مواجه هستند و از سوی دیگر برخی مراکز بدون امکانات کافی فعالیت می‌کنند؛ بنابراین انتظار می‌رود با برنامه‌ریزی اصولی و حمایت هدفمند، ضمن حفظ ظرفیت‌های آموزش عالی، از ایجاد مراکز فاقد زیرساخت مناسب جلوگیری شود.
بحران هویت از ریشه‌های اصلی آسیب‌های اجتماعی است
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خرم‌آباد نیز بحران هویت را از مهم‌ترین ریشه‌های آسیب‌های اجتماعی دانست و گفت: تناقض میان ارزش‌های اعلام‌شده و عملکرد برخی مدیران می‌تواند اعتماد و هویت نسل جوان را تحت تأثیر قرار دهد؛ از این رو بازنگری در نظام تربیت مدیران و انتصابات برای پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی ضرورت دارد.
محمدرضا جابر انصاری با اشاره به ابعاد مختلف وضعیت اجتماعی نسل جوان اظهار کرد: جوانان ایرانی در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان با ایثار و فداکاری نشان دادند که همچنان به ریشه‌های هویتی، سرزمین و ارزش‌های خود پایبند هستند.
وی با اشاره به شهادت ۲۹ نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی استان لرستان در حوادث و جنگ‌های اخیر افزود: این حضور و فداکاری نشان می‌دهد که نباید صرفاً به آسیب‌های اجتماعی توجه کرد، بلکه ظرفیت‌ها، نقاط قوت و دستاوردهای تربیتی جامعه نیز باید مورد توجه قرار گیرند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خرم‌آباد با بیان اینکه بحران هویت در بستر تقابل جریان‌های فکری و فرهنگی شکل می‌گیرد، اظهار کرد: بخشی از هویت نسل جوان حاصل تربیت و تفکری است که از سال ۱۳۴۲ و با آغاز نهضت امام خمینی(ره) شکل گرفت و در ادامه نسلی را پرورش داد که امروز پایبندی خود را به ارزش‌ها و کشور نشان داده است.
جابر انصاری یکی از عوامل مؤثر در شکل‌گیری بحران هویت را تناقض میان گفتار و رفتار برخی مسئولان دانست و افزود: در گفت‌وگو با دانشجویان گاهی با پرسش‌هایی مواجه می‌شویم که ریشه در همین تناقض‌ها دارد. از یک سو شاهد ایثار و فداکاری مدیران و مسئولان خدوم هستیم و از سوی دیگر برخی ناکارآمدی‌ها و رفتارهای نادرست در بخش‌هایی از مدیریت کشور می‌تواند این سرمایه اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.
وی ادامه داد: زمانی که دانشجو میان شعارهای مطرح‌شده و عملکرد برخی مدیران، از جمله در موضوعاتی مانند رانت، رفتارهای تبعیض‌آمیز و سوءاستفاده از موقعیت‌های مدیریتی، تناقض مشاهده می‌کند، پاسخگویی و اقناع نسل جوان دشوار می‌شود. هرچند این موارد به تعداد محدودی از مدیران مربوط است، اما آثار منفی آن می‌تواند به مجموعه نظام مدیریتی و اعتماد عمومی تسری پیدا کند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خرم‌آباد بازنگری در نظام تربیت مدیران و انتصابات را از راهکارهای کاهش این آسیب‌ها دانست و گفت: در انتخاب و تربیت مدیران در سطوح میانی و عالی کشور باید دقت بیشتری صورت گیرد تا افراد شایسته، متعهد و برخوردار از سلامت اخلاقی و مدیریتی مسئولیت‌ها را بر عهده بگیرند.
جابر انصاری با تأکید بر نقش عملکرد مدیران در شکل‌گیری نگرش و هویت نسل جوان افزود: بسیاری از مدیران کشور شبانه‌روز برای خدمت به مردم تلاش می‌کنند و نباید اجازه داد عملکرد تعداد محدودی از افراد، خدمات و زحمات مدیران خدوم را تحت تأثیر قرار دهد.
وی حضور میدانی مسئولان و همراهی آنان با مردم در شرایط دشوار را در تقویت اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی مؤثر دانست و اظهار کرد: برای مقابله با بحران هویت و کاهش آسیب‌های اجتماعی باید به عملکرد کارگزاران و اصلاح نظام مدیریتی نیز توجه جدی شود.
