سیب آذربایجان غربی در آستانه برداشت و صادرات همچنان بلاتکلیف /باغداران نگران فروش دسترنج یک ساله هستند

به گزارش خبرنگار ایلنا، هر پاییز، قصه سیب در آذربایجان‌غربی با امید باغداران به فروش محصول یک‌ساله‌شان آغاز می‌شود، محصولی که پس از ماه‌ها هزینه، مراقبت و انتظار به مرحله برداشت می‌رسد، اما از همان زمان دغدغه اصلی باغدار تازه شروع می‌شود، سیب را کجا و با چه قیمتی بفروشد؟

امسال این دغدغه جدی‌تر از سال‌های گذشته است. در حالی که برداشت سیب استان در مهرماه آغاز شده و پیش‌بینی‌ها از افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی تولید حکایت دارد، بازار یکی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی این محصول، یعنی هند، با چالش جدی مواجه شده است.

سال گذشته ۲۱ هزار تن سیب از استان به خارج از کشور صادر شده است

ناظر گمرکات آذربایجان‌غربی با بیان اینکه سال گذشته در کنار شرایط ویژه کشور، بازار صادرات سیب به‌ویژه هندوستان از دست رفته است، گفت: امسال تنها ۲۱ هزار تن از سیب تولیدی سال گذشته به خارج از کشور صادر شده است.

خالد جنگجو، در گفت و گو با خبرنگار ایلنا، بالا بودن هزینه‌های حمل‌ونقل و مشکلات صادرات دریایی را از مهم‌ترین چالش‌های صادرات سیب استان عنوان کرد و افزود: با توجه به افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، پیش‌بینی می‌شود امسال نیز صادرات سیب با مشکلاتی مواجه باشد.

وی با اشاره به جایگاه هند در بازار صادراتی سیب استان، تأکید کرد: بازار هدف صادرات سیب آذربایجان‌غربی را از دست داده‌ایم و برای رفع این مشکل باید چاره‌اندیشی شود.

به دلیل شرایط کشور و مشکلات حمل و نقل دریایی، بازار صادرات سیب قرمز از دست رفت

جعفر نیکزاد، عضو کمیسیون کشاورزی اتاق ایران و رئیس اتحادیه صادرکنندگان محصولات کشاورزی آذربایجان‌غربی در گفت و گو با ایلنا با تأیید از دست رفتن بازار صادراتی هند، گفت: به دلیل شرایط کشور و مشکلات حمل‌ونقل دریایی، بزرگ‌ترین بازار صادرات سیب، به‌ویژه سیب قرمز استان، در هند با چالش مواجه شده است.

وی با بیان اینکه برداشت سیب استان از مهرماه آغاز می‌شود، اظهار کرد: برای پیش‌بینی دقیق بازار صادراتی هنوز نمی‌توان نظر قطعی داد، چراکه برداشت سیب به‌طور کامل انجام نشده است، اما بازار هندوستان را از دست داده‌ایم و برای پیدا کردن بازارهای جدید رایزنی‌هایی صورت گرفته است.

نیکزاد ادامه داد: در صورت پیدا شدن بازارهای جدید نیز در بحث لجستیک با چالش مواجه خواهیم شد، چراکه هزینه‌های حمل‌ونقل افزایش یافته و این موضوع می‌تواند صادرات را برای صادرکنندگان دشوار کند.

وی با اشاره به رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی تولید سیب استان در سال جاری، بر ضرورت برنامه‌ریزی برای بازارهای جایگزین تأکید کرد و گفت: یکی از راهکارهای رفع مشکل صادرات محصولات کشاورزی، به‌ویژه سیب، رفع کامل تعهدات ارزی است.

نیکزاد با اشاره به مشکلات صادرکنندگان محصولات کشاورزی افزود: پیچیدگی روند رفع تعهد ارزی، تخصیص ارز، ثبت سفارش و ناهماهنگی میان سامانه‌های دستگاه‌های مختلف، صادرات محصولات کشاورزی را با اختلال جدی مواجه کرده است.

وی تصریح کرد: هماهنگی میان بانک مرکزی، گمرک، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان توسعه تجارت برای حل این مشکلات ضروری است، چراکه یکی از مشکلات اصلی صادرکنندگان، مسائل مربوط به تعهد ارزی است که امکان صادرات را برای بسیاری از صادرکنندگان اصلی محدود کرده است.

عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی ارومیه افزود: بانک مرکزی پیش‌تر راهکاری ارائه کرده بود که صادرکنندگان می‌توانستند ارز حاصل از صادرات را به بانک‌ها ارائه کنند و بانک مرکزی آن را خریداری کند.

به گفته نیکزاد، پس از معرفی پنج بانک برای انجام این کار، به جای حل مشکل، اختلاف نرخ خرید ارز افزایش یافت و فاصله نرخ‌های اعلامی با نرخ روز، امکان استفاده صادرکنندگان از این روش را محدود کرد.

وی خواستار پیگیری این موضوع از سوی اتاق ایران و بازگشت بانک مرکزی به روال قبلی شد و گفت: ارز باید با نرخ توافقی و با اختلافی منطقی خریداری شود تا صادرکنندگان بتوانند تعهدات ارزی خود را ایفا کنند.

نیکزاد همچنین با اشاره به مشکلات صادرات محصولات کشاورزی به هند گفت: بخش قابل‌توجهی از صادرات محصولات هسته‌دار ایران به هند انجام می‌شد، اما شرایط موجود موجب توقف این صادرات شده است.

وی افزود: صادرکنندگانی که برای واردات موز و سایر میوه‌های استوایی ثبت سفارش کرده‌اند نیز اکنون به دلیل محدودیت‌های موجود، امکان انجام واردات را ندارند.

این فعال اقتصادی خواستار امکان ویرایش ثبت سفارش‌ها و افزایش مهلت انجام تعهدات شد تا صادرکنندگان بتوانند با توجه به شرایط جدید، فرآیند واردات خود را تکمیل کنند.

نیکزاد همچنین ناهماهنگی سامانه‌های گمرک، بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان توسعه تجارت را از دیگر مشکلات فعالان اقتصادی دانست و گفت: صادرکنندگان درگیر سامانه‌هایی هستند که گاهی با اختلال مواجه می‌شوند و اطلاعات آنها نیز به‌صورت کامل میان دستگاه‌ها تبادل نمی‌شود.

رئیس اتحادیه محصولات کشاورزی آذربایجان‌غربی تأکید کرد: نبود هماهنگی میان دستگاه‌ها باعث شده مشکلات صادرکنندگان از یک نهاد به نهاد دیگر ارجاع داده شود و اتصال سامانه‌ها و ایجاد هماهنگی کارشناسی میان دستگاه‌های متولی می‌تواند بخش مهمی از این مشکلات را برطرف کند.

برخی فرایند ها به جای حمایت از صادرات تبدیل به مانع صادرات شده است

عضو کمیسیون کشاورزی اتاق ایران با اشاره به اهمیت بخش کشاورزی در تأمین امنیت غذایی گفت: به جای حمایت از صادرات محصولات کشاورزی، برخی فرآیندها و تصمیمات در عمل به مانعی برای صادرات تبدیل شده است.

نیکزاد از بانک مرکزی، نمایندگان مجلس و هیئت‌رئیسه اتاق ایران خواست مشکلات تعهد ارزی صادرکنندگان محصولات کشاورزی را پیگیری کنند و حداقل برای این بخش، معافیت از تعهد ارزی را در نظر بگیرند.

خرید توافقی سیب برای کاهش دغدغه باغداران

 سجاد حسامی، مدیر تعاون روستایی آذربایجان‌غربی در گفت و گو با خبرنگار ایلنا، با اشاره به آغاز و تداوم فرآیند خرید سیب درختی در استان اظهار کرد: شبکه تعاون روستایی آذربایجان‌غربی با هدف حمایت از تولیدکنندگان، تنظیم بازار و کاهش دغدغه باغداران، خرید توافقی سیب درختی را در شهرستان‌های استان در دستور کار قرار داده است.

وی افزود: تاکنون بیش از ۳۶۰۰ تن سیب درختی به ارزش ۶۵ میلیارد تومان از باغداران خریداری شده و این روند با توجه به شرایط تولید و عرضه محصول ادامه خواهد داشت.

مدیر تعاون روستایی آذربایجان‌غربی تأکید کرد: هدف از خرید محصولات کشاورزی توسط شبکه تعاون روستایی، ایجاد اطمینان خاطر برای تولیدکنندگان و فراهم کردن زمینه عرضه مناسب محصولات در بازار است.

حسامی با اشاره به ظرفیت گسترده باغداری در آذربایجان‌غربی خاطرنشان کرد: فرآیند خرید، ذخیره‌سازی، سورت، بسته‌بندی، فرآوری و بازاررسانی سیب باید با همکاری صنایع تبدیلی و تکمیلی با جدیت دنبال شود تا ضمن ساماندهی بازار، ارزش افزوده بیشتری نصیب تولیدکنندگان شود.

باغداران سیب، محصول را یکباره روانه بازار نکنند

رییس جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی با اشاره به تولید بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن سیب درختی در استان، بر عرضه تدریجی محصول و استفاده از ظرفیت سردخانه‌ها برای جلوگیری از افت قیمت و زیان باغداران تأکید کرد.

محمدرضا اصغری در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا اظهار داشت: با توجه به حجم تولید سیب در استان، عرضه یکباره محصول در زمان اوج برداشت می‌تواند بازار را با مازاد عرضه و افت قیمت مواجه کند،بنابراین باغداران باید مدیریت عرضه مرحله‌ای و تدریجی را در دستور کار قرار دهند.

آذربایجان غربی در صدر تولید سیب کشور

وی افزود: آذربایجان‌غربی با تولید بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تن سیب، رتبه نخست تولید این محصول را در کشور دارد و استفاده از ظرفیت بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار تنی سردخانه‌های استان می‌تواند امکان نگهداری و عرضه متناسب محصول با نیاز بازار را فراهم کند.

اصغری کیفیت محصول امسال را مناسب ارزیابی کرد و گفت: این شرایط فرصت مناسبی برای توسعه صادرات و حضور سیب استان در بازارهای منطقه‌ای فراهم کرده است، اما تحقق این ظرفیت نیازمند برداشت در زمان مناسب، کاهش ضایعات پس از برداشت و مدیریت عرضه محصول است.

رییس جهاد کشاورزی آذربایجان‌غربی در ادامه از آمادگی شبکه تعاون روستایی برای حمایت از باغداران در صورت افت قیمت خبر داد و افزود: ۷۳ مرکز خرید سیب صنعتی در استان آماده خرید محصول هستند تا در صورت نوسان بازار، بخشی از تولید را جذب و از زیان باغداران جلوگیری کنند.

وی همچنین ظرفیت صنایع تبدیلی را یکی دیگر از ابزارهای مدیریت بازار دانست و اظهار داشت: کارخانجات کنسانتره استان از ظرفیت یک میلیون و ۹۰۰ هزار تن برخوردارند و می‌توانند با جذب سیب‌های با کیفیت پایین‌تر، ضمن کاهش ضایعات، به تکمیل زنجیره ارزش و تنظیم بازار این محصول کمک کنند.

در شرایطی که برداشت سیب آذربایجان‌غربی از مهرماه آغاز شده است نگاه باغداران و صادرکنندگان به تصمیم‌های مسئولان است، تصمیم‌هایی که باید پیش از ورود حجم عمده محصول به بازار گرفته شود تا قصه تکراری سیب فراوان، بازار محدود و باغدار نگران بار دیگر در آذربایجان‌غربی تکرار نشود.

گزارش: بیتا اختیاری