«خانیملار آیدینخاناسی» در تبریز به صحنه می رود
نمایش «خانیملار آیدینخاناسی» (بیداریخانه نسوان) به نویسندگی حسین کیانی، کارگردانی نازیلا ایرانزاد و برگردانِ ترکیِ آیدین سردارینیا، از ۲۸ شهریورماه در مجتمع فرهنگی و هنری ۲۹ بهمن تبریز روی صحنه میرود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، نازیلا ایرانزاد بنام روز شنبه در نشست خبری این نمایش با اشاره به داستان و روند شکلگیری این اثر اظهار کرد: داستان نمایش درباره زنی است که برای تحصیل در رشته ادبیات نمایشی راهی فرانسه میشود و پس از بازگشت به ایران، انجمنی با عنوان «بیداریخانه نسوان» تأسیس میکند.
وی افزود: بخش قابل توجهی نمایش حاصل تخیل نویسنده و پرداخت دراماتیک داستان است. کارگردان نمایش «خانیملار آیدینخاناسی» با اشاره به آشنایی خود با این نمایشنامه از دهه ۸۰ گفت: از همان زمان تمایل داشتم روزی این متن را اجرا کنم. در آن مقطع، خودم نیز به عنوان بازیگر در اجرا حضور داشتم، اما از نظر شیوه اجرا و پیشبرد آن با نگاه کارگردان اجرای آن با کارگردان همسو نبودم.
ایرانزاد ادامه داد: همین تفاوت دیدگاه باعث شد این فکر در ذهنم شکل بگیرد که در فرصتی مناسب، متن را با نگاه و جهانبینی خودم روی صحنه ببرم و اجرایی منسجم و یکدست ارائه کنم.
وی با بیان اینکه دغدغههای مطرحشده در این نمایش پس از گذشت بیش از دو دهه همچنان تازگی دارند، اظهار کرد: این متن در اوایل دهه ۸۰ دغدغهمند بود و امروز نیز همچنان دغدغه است. طی این سالها شاید بسیاری از مسائل شکل و ظاهر مدرنتری پیدا کرده باشند، اما ریشه بسیاری از آنها همچنان تغییر نکرده است.
کارگردان نمایش درباره دلیل انتخاب این اثر گفت: برای من مهم است که بدانم امروز چه نیازی وجود دارد و قرار است چه چیزی را با مخاطب به اشتراک بگذاریم. تلاش میکنم آثار قبلیام را تکرار نکنم و در هر اجرا موضوعی تازه برای گفتوگو با تماشاگر انتخاب کنم.
ایرانزاد با اشاره به اینکه اجرای نمایش قرار بود زودتر انجام شود، گفت: سال گذشته احساس کردم شرایط برای اجرای این متن مناسب شده است، اما قرار بود نمایش زودتر روی صحنه برود که به دلیل شرایط جنگ به تعویق افتاد و اکنون فرصت اجرای آن فراهم شده است.
زبان ترکی؛ ابزاری برای ارتباط با مخاطب
وی درباره انتخاب زبان ترکی برای اجرای نمایش اظهار کرد: زبان برای من وسیلهای برای ارتباط بهتر و مطلوبتر با مخاطب است. در سالهای گذشته نیز زبان بیشتر برای برقراری ارتباط با تماشاگر اهمیت داشت و تمرکز اصلی بر محتوا بود.
ایرانزاد افزود: امروز به نظر میرسد مخاطب تئاتر با زبان ترکی ارتباط راحتتری برقرار میکند و به همین دلیل این زبان برای اجرای نمایش انتخاب شده است. البته ترکی بودن یک اثر الزاماً به معنای باکیفیت بودن آن نیست و کیفیت درام و میزان ارتباط اثر با مخاطب اهمیت بیشتری دارد.
وی تأکید کرد: اجرای اثر به زبان فارسی نیز میتواند امکانپذیر باشد و میان فارسی و ترکی برتری خاصی وجود ندارد؛ هر زبانی که بتواند ارتباط مؤثرتری با مخاطب برقرار کند، برای من انتخاب مناسبتری است.
زن در این نمایش قربانی نیست
کارگردان «خانیملار آیدینخاناسی» درباره نگاه اثر به شخصیتهای زن نیز گفت: صرف مطرح شدن واژههایی مانند «زن» یا «خانم» نباید این تصور را ایجاد کند که شخصیت زن حتماً باید در جایگاه قربانی قرار بگیرد تا یک نمایش بتواند به هدف خود برسد. من با چنین نگاهی موافق نیستم و نمیخواهم زن را صرفاً به عنوان یک قربانی به مخاطب معرفی کنم.
وی ادامه داد: هدف این است که تماشاگر، چه زن و چه مرد، پس از پایان نمایش از خود بپرسد «من کدام نقش این درام هستم و اگر جای او بودم، چه واکنشی نشان میدادم؟» جامعه هدف این نمایش نیز یک گروه خاص نیست و مخاطب ما همه جامعه است.
ایرانزاد درباره انتخاب بازیگران نمایش نیز اظهار کرد: هر کارگردان بر اساس اصول و نگاه خود بازیگران را انتخاب میکند و ما در این اثر از ترکیبی از پیشکسوتان، دانشجویان و هنرجویان استفاده کردهایم.
دارا علیآبادی، بازیگر نمایش، نیز درباره شخصیت خود در این اثر گفت: نقشی که من بازی میکنم «ادیب» نام دارد؛ شخصیتی که با ادبیات آشناست و در این حوزه اطلاعات دارد، اما از نظر رفتاری چندان با مفهوم ادب ارتباطی ندارد و به شدت با حضور دخترش در اجتماع مخالف است.
وی افزود: «ادیب» در افکار و رفتارهای خود تضادهای فراوانی دارد و تلاش کردم با کمک و راهنماییهای کارگردان، این شخصیت را تا حد امکان به درستی شکل دهم. اینکه در این مسیر تا چه اندازه موفق بودهام، در نهایت موضوعی است که مخاطب باید درباره آن قضاوت کند.
ایرانزاد همچنین درباره ویژگیهای اجرایی نمایش گفت: موسیقی اثر بر عهده شاهرخ پناهیفرد بوده و در کنار ایشان از نوازندگان جوان تبریز هم استفاده شده است. تلاش گروه این بوده است که اتفاقی درخور تئاتر و مخاطب رقم بخورد.
وی درباره فعالیت همزمان در عرصه بازیگری و کارگردانی نیز اظهار کرد: بازیگری به اندازه کارگردانی برایم جذاب است و این دو حرفه را در یک سطح میبینم، اما این بار ترجیح دادم تنها در جایگاه کارگردان حضور داشته باشم تا تسلط و احاطه بیشتری بر صحنه داشته باشم و بتوانم اجرا را از بیرون مشاهده کنم.
نمایش «خانیملار آیدینخاناسی» با مدت زمان ۸۵ دقیقه، از ۲۸ شهریورماه در ساعت ۱۹:۳۰ در بلکباکس استاد حمیدی مجتمع فرهنگی و هنری ۲۹ بهمن تبریز اجرا میشود و در شهریور و مهرماه میزبان علاقهمندان تئاتر خواهد بود.
