ایلنا گزارش می دهد؛
پشمشیشه چرا هنوز از شیراز نرفته است؟/ پروژه انتقال به ۸۰ درصد رسید
معاون توسعه پشمشیشه ایران: افزایش۳ برابری هزینهها، پروژه انتقال را با چالش مواجه کرده است
انتقال کارخانه پشمشیشه ایران در شیراز پس از سالها قرار گرفتن در میان مطالبات مربوط به ساماندهی صنایع مستقر در محدوده شهری، اکنون در نقطهای قرار گرفته که ادامه یا توقف آن میتواند بر آینده یکی از پروژههای بزرگ صنعتی استان و همچنین وضعیت زیستمحیطی پیرامون کارخانه اثرگذار باشد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، کارخانه پشمشیشه در شرایطی همچنان در محدوده شهری فعالیت میکند که پروژه انتقال آن به منطقه ویژه اقتصادی شیراز به حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده، اما مجموعهای از موانع اقتصادی، تأمین تجهیزات، محدودیتهای حملونقل و مشکلات پیمانکاری، زمانبندی اجرای این طرح را با تأخیر مواجه کرده است.
با این حال اصل انتقال همچنان در دستور کار قرار دارد و اختلاف اصلی بر سر چگونگی عبور از موانع باقیمانده و رساندن پروژه به مرحله بهرهبرداری است.
در این میان، میزان سرمایهگذاری انجامشده، پیشرفت فیزیکی پروژه، وضعیت پیمانکاران و تجهیزات باقیمانده و همچنین الزامات قانونی مربوط به خروج صنایع آلاینده از شهر، چهار محور اصلی تعیینکننده برای آینده این طرح هستند؛ طرحی که تکمیل آن میتواند همزمان ابعاد اقتصادی، صنعتی، شهری و محیطزیستی داشته باشد.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران با تشریح آخرین وضعیت پروژه انتقال این کارخانه به منطقه ویژه اقتصادی شیراز، از ادامه عملیات اجرایی این طرح با وجود چالشهای ناشی از تأمین تجهیزات خارجی، محدودیتهای حملونقل، شرایط جنگی، افزایش چندبرابری هزینهها و مشکلات پیمانکاری خبر داد و گفت: تلاش مجموعه این است که با فعالسازی مجدد تمام بخشهای پروژه، تجهیزات باقیمانده تأمین و زمینه راهاندازی کارخانه جدید فراهم شود.
سعید ایزدی در گفتوگو با ایلنا، در تشریح روند اجرای پروژه انتقال کارخانه اظهار کرد: طی دو سال اخیر، تلاشهای جدی برای تعیین راهبردهای پروژه، مشخص کردن منابع مورد نیاز و ساماندهی فرآیند اجرا انجام شده و بخش قابل توجهی از اقداماتی که امکان انجام آن در داخل کشور وجود داشته، به سرانجام رسیده است.
وی افزود: برای تأمین برخی تجهیزات تخصصی نیز از ظرفیت شرکتهای خارجی استفاده شد و بخشی از تجهیزات مورد نیاز پروژه از خارج از کشور تأمین شد، اما در ادامه، شرایط بینالمللی و تحولات ناشی از جنگ، مشکلاتی را در مسیر انتقال این تجهیزات ایجاد کرد.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران با اشاره به مشکلات ایجادشده در مسیر حمل تجهیزات خارجی گفت: بخشی از تجهیزات در انبار شرکت خارجی قرار داشت و به دلیل محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای معمول حملونقل، امکان انتقال آنها به شکل متعارف و کانتینری فراهم نبود.
وی ادامه داد: با توجه به این شرایط، مسیرهای جایگزین شناسایی شد و برای انتقال تجهیزات از ظرفیت کشورهای ثالث استفاده کردیم. حتی بخشی از این تجهیزات به صورت آزمایشی از مسیر جدید منتقل شد که خوشبختانه این اقدام با موفقیت انجام گرفت.
وی اضافه کرد: برای انتقال سایر تجهیزات نیز همچنان از مسیرهای جایگزین و واسطههای موجود استفاده میکنیم و تلاش داریم با وجود ریسکهای موجود، تجهیزات مورد نیاز را به پروژه برسانیم.
این مقام مسئول با اشاره به یکی دیگر از مشکلات ایجادشده در مسیر تأمین تجهیزات گفت: در مقطعی ارتباط ما با طرف خارجی برای چند ماه قطع شد و در این مدت، بخشی از تجهیزاتی که برای پروژه ما آماده شده بود، توسط شرکت خارجی به پروژه دیگری در کشور دیگری منتقل شده بود.
وی افزود: پس از برقراری مجدد ارتباط و انجام مذاکرات، موضوع را پیگیری کردیم و توافق شد تجهیزات مورد نیاز مجدداً ساخته و برای پروژه پشم شیشه تأمین شود.
افزایش ۲ تا ۳ برابری قیمتها، یکی از موانع پروژه
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران، افزایش شدید هزینههای داخلی را یکی دیگر از چالشهای پروژه دانست و اظهار کرد: در بخش داخلی نیز طی این مدت قیمت برخی تجهیزات، خدمات و عملیات اجرایی ۲ تا ۳ برابر افزایش یافته است.
وی گفت: در چنین شرایطی با برخی پیمانکاران به توافقهای جدید رسیدهایم و آنها همچنان در حال انجام کار هستند، اما برخی پیمانکاران نیز با افزایش هزینههای سنگینی مواجه شدهاند که تأمین آن از محدوده پیشبینیهای اولیه پروژه خارج است.
وی ادامه داد: در مورد این پیمانکاران تلاش میکنیم یا به راهکار جدیدی برای ادامه همکاری برسیم و یا در صورت ضرورت، پیمانکار جایگزین انتخاب کنیم تا روند اجرای پروژه متوقف نشود.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران با اشاره به مشکلات مربوط به تعدیل قراردادهای پیمانکاری گفت: یکی از چالشهای جدی پروژه این است که افزایش واقعی هزینههای اجرای کار با میزان تعدیلهای تعیینشده فاصله قابل توجهی دارد.
وی افزود: در شرایطی که هزینههای برخی بخشها ۲ تا ۳ برابر شده است، تعدیل پیمانکاری حدود ۳۵ تا ۳۶ درصد اعلام شده و طبیعی است که این میزان پاسخگوی افزایش واقعی هزینههای پیمانکاران نباشد.
وی تأکید کرد: این مسئله فشار زیادی بر پیمانکاران وارد کرده و یکی از موضوعاتی است که برای ادامه پروژه باید مورد توجه قرار گیرد.

پروژه انتقال یک طرح چندبخشی و یکپارچه است
وی در پاسخ به پرسشی درباره میزان پیشرفت و زمان انتقال کارخانه گفت: پروژه انتقال کارخانه پشم شیشه صرفاً انتقال چند دستگاه یا یک خط تولید نیست؛ بلکه با یک پروژه کامل تولیدی مواجه هستیم که همه اجزای آن باید در کنار یکدیگر آماده و راهاندازی شوند.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران ادامه داد: نمیتوان انتظار داشت اگر یک بخش از تجهیزات آماده نشد، پروژه متوقف شود یا ارزش اقدامات انجامشده نادیده گرفته شود. برای راهاندازی کارخانه، همه اجزا باید تکمیل و هماهنگ شوند.
وی افزود: بر همین اساس، تلاش کردهایم تمام پیمانکاران را دوباره به خط اجرا بازگردانیم، فعالیتهای متوقفشده را ساماندهی کنیم و هر بخش از پروژه را متناسب با برنامه اجرایی خود به پیش ببریم.
وی تأکید کرد: نگاه مجموعه این نیست که پروژه را متوقف کند، بلکه تلاش میشود با مدیریت مشکلات موجود، بخشهای مختلف پروژه دوباره فعال شوند و کارخانه به مرحله راهاندازی برسد.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران گفت: بخش قابل توجهی از سرمایهگذاری انجام شده و طبیعی است که برای تکمیل چنین پروژهای باید همه اجزا در کنار یکدیگر قرار گیرند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود درباره محل فعلی کارخانه و موضوع خروج صنایع مزاحم و آلاینده از محدوده شهری اظهار کرد: در حال حاضر مشکل خاصی با شهرداری نداریم و موضوعات مرتبط نیز در چارچوب قوانین و مقررات در حال پیگیری است.
وی با اشاره به الزامات مربوط به خروج صنایع مزاحم از محدوده شهری افزود: شرکت طی سالهای گذشته تلاش کرده است فعالیت کارخانه به گونهای مدیریت شود که کمترین مزاحمت برای شهروندان و ساکنان اطراف ایجاد شود.
مدیریت ورود و خروج کامیونها برای جلوگیری از ایجاد مزاحمت
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران گفت: یکی از اقداماتی که سالها در کارخانه انجام شده، مدیریت دقیق ورود و خروج کالا و مواد اولیه است؛ به نحوی که هیچگاه شاهد تجمع تریلیها مقابل کارخانه و ایجاد مزاحمت جدی برای ترافیک شهری نبودهایم.
وی ادامه داد: زمان ورود مواد اولیه، بارگیری و خروج محصولات به شکل مدیریتشده انجام میشود و تلاش شده است فعالیت کارخانه برای همسایگان کمترین مزاحمت را داشته باشد.
وی افزود: کارخانه سالها تلاش کرده است یک «همسایه خوب» برای محیط پیرامونی خود باشد، هرچند توسعه شهری طی سالهای گذشته موجب شده محدودههای مسکونی و سایر کاربریها به اطراف کارخانه نزدیک شوند.
این مقام مسئول با اشاره به تغییر شرایط پیرامونی کارخانه گفت: زمانی که این مجموعه در محل فعلی مستقر شد، بخش قابل توجهی از اراضی اطراف کارخانه فاقد ساختوساز و سکونت گسترده بود، اما به مرور شهر توسعه پیدا کرد و ساختوسازها به اطراف کارخانه رسید.
وی تصریح کرد: بنابراین موضوع انتقال کارخانه را باید در شرایط امروز شهر و الزامات جدید آن بررسی کرد، نه صرفاً بر اساس شرایطی که سالها قبل وجود داشته است.
هزینه بالای ادامه فعالیت در محدوده شهری
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران با اشاره به هزینههای ناشی از فعالیت کارخانه در محدوده شهری اظهار کرد: ادامه فعالیت در داخل شهر برای شرکت هزینههای مضاعفی ایجاد میکند.
وی افزود: حتی حمل یک محموله با کامیون یا تریلی به دلیل محدودیتهای ترافیکی و الزام به رعایت زمانهای مشخص برای ورود و خروج، هزینه بیشتری به شرکت تحمیل میکند.
وی گفت: انتقال کارخانه به محل جدید میتواند بخش قابل توجهی از این محدودیتها را برطرف کند و شرایط مناسبتری برای فعالیت صنعتی فراهم آورد.

ارزش فعلی پروژه بیش از ۶ هزار میلیارد تومان است
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران با اشاره به حجم سرمایهگذاری انجامشده در پروژه گفت: ارزش پروژه با قیمتهای امروز، بیش از ۶ هزار میلیارد تومان برآورد میشود.
وی افزود: اگر امروز کسی بخواهد پروژه را از نقطه صفر آغاز کند و آن را به مرحلهای که اکنون رسیده است برساند، باید حدود ۶ تا ۷ هزار میلیارد تومان هزینه کند.
وی تأکید کرد: بنابراین از نظر اقتصادی منطقی نیست پروژهای که این میزان سرمایه برای آن هزینه شده و بخش قابل توجهی از مسیر آن طی شده است، متوقف یا رها شود.
وی ادامه داد: وقتی سرمایه قابل توجهی برای یک پروژه هزینه شده است، باید برای تکمیل بخشهای باقیمانده راهکار پیدا کرد. نمیتوان به دلیل ایجاد مشکل در یک بخش از تجهیزات یا پیمانکاری، کل پروژه را کنار گذاشت.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران گفت: سهامداران و مجموعه مدیریتی شرکت نیز به دنبال توقف پروژه نیستند و هدف، تکمیل آن و رساندن کارخانه جدید به مرحله بهرهبرداری است.
منطقه ویژه اقتصادی، مقصد نهایی کارخانه جدید
وی با اشاره به استقرار کارخانه جدید در منطقه ویژه اقتصادی شیراز اظهار کرد: انتقال کارخانه به محل جدید علاوه بر پاسخ به الزامات شهری، میتواند از نظر اقتصادی نیز مزایای قابل توجهی برای شرکت داشته باشد و هزینههای ناشی از فعالیت صنعتی در محدوده شهری را کاهش دهد.
وی افزود: با استقرار کارخانه در محل جدید، محدودیتهای مربوط به تردد خودروهای سنگین، حمل مواد اولیه و خروج محصولات و همچنین برخی هزینههای ناشی از فعالیت در محدوده شهری کاهش خواهد یافت.
معاون توسعه کارخانه پشم شیشه ایران تأکید کرد: با وجود تمام مشکلاتی که طی سالهای اخیر در مسیر پروژه ایجاد شده، اصل پروژه همچنان در دستور کار قرار دارد و تلاش مجموعه این است که تجهیزات باقیمانده تأمین، پیمانکاران فعال شوند و تمام بخشهای پروژه دوباره در مسیر اجرایی قرار گیرند.
وی خاطرنشان کرد: هدف نهایی، تکمیل پروژه انتقال و فراهم کردن شرایط لازم برای راهاندازی کارخانه جدید پشم شیشه در منطقه ویژه اقتصادی شیراز است؛ پروژهای که برای آن سرمایهگذاری قابل توجهی انجام شده و تکمیل آن از نظر اقتصادی، صنعتی و شهری اهمیت دارد.
پروژه انتقال پشمشیشه به ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز نیز با اشاره به روند انتقال صنایع آلاینده از محدوده شهری گفت: برای صنایع مشمول انتقال، پروندههای مشخص تشکیل شده و برنامه زمانبندی و فرآیند پیگیری آنها در کمیسیون در حال انجام است.
مسعود زارعی در گفتوگو با ایلنا با اشاره به ضرورت ساماندهی و انتقال صنایع آلاینده از محدوده شهری شیراز اظهار کرد: موضوع انتقال برخی کارخانهها از شهر، موضوعی جدید نیست و سالهاست در دستور کار قرار دارد، اما در دوره جدید تلاش شده این موضوع با جدیت، برنامهریزی منسجم و پیگیری مستمر دنبال شود.
وی افزود: در کمیسیون مربوط به اجرای بند ۲۰ ماده ۵۵ قانون شهرداریها، پرونده صنایع و واحدهای مشمول انتقال بهصورت جداگانه بررسی شده و برای آنها برنامه و زمانبندی مشخص در نظر گرفته شده است.
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز ادامه داد: کمیسیون تلاش کرده است موضوع انتقال این واحدها را صرفاً در حد طرح یک مسئله باقی نگذارد و روند پیشرفت پروژهها بهصورت مستمر مورد رصد و ارزیابی قرار گیرد.

پیشرفت ۸۰ درصدی پروژه انتقال پشمشیشه
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز همچنین درباره روند انتقال کارخانه پشمشیشه گفت: این پروژه نیز حدود ۸۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و اقدامات قابل توجهی برای انتقال کارخانه انجام شده است.
وی ادامه داد: بخشی از تجهیزات و دستگاههای مورد نیاز کارخانه خریداری شده، اما در فرآیند انتقال و ورود تجهیزات، بهویژه با توجه به شرایط دشوار اخیر و محدودیتهای ایجادشده در تأمین و واردات مواد اولیه و تجهیزات، مشکلاتی به وجود آمده که موجب تأخیر در روند اجرای پروژه شده است.
زارعی با اشاره به برنامههای قبلی برای انتقال پشمشیشه گفت: بر اساس برنامهریزی انجامشده، مقرر بود فرآیند انتقال تا پایان سال ۱۴۰۴ انجام شود، اما برخی موانع و شرایط خارج از اختیار پروژه باعث ایجاد تأخیر شد.
وی افزود: با وجود این شرایط، اراده و انگیزه لازم در مجموعه پشمشیشه برای تکمیل پروژه و انتقال کارخانه وجود دارد و تلاش ما نیز این است که این فرآیند متوقف نشود و با رفع موانع، انتقال کارخانه در اولین فرصت عملیاتی شود.
هیچ پروندهای از دستور کار کمیسیون خارج نمیشود
زارعی با تأکید بر اینکه کمیسیون موضوع صنایع آلاینده را بهصورت مستمر دنبال میکند، گفت: پروندههای مربوط به این صنایع در کمیسیون تشکیل شده و روند اجرای آنها بهصورت مستمر کنترل میشود. همچنین مقرر شده است بخشی از امور و پروندههای جزئیتر با هماهنگی مناطق دنبال شود تا فرآیند پیگیریها با سرعت بیشتری انجام گیرد.
وی ادامه داد: علاوه بر کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری، ظرفیتهایی مانند کارگروه رفع موانع تولید و کارگروههای مرتبط در استان نیز برای حل مشکلات این واحدها وجود دارد و در موارد لازم میتوان از ظرفیت و اختیارات آنها برای رفع موانع استفاده کرد.
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز با اشاره به دشواری شرایط اقتصادی و اجرایی کشور اظهار کرد: شرایط فعلی برای اجرای چنین پروژههایی آسان نیست؛ چراکه این واحدها باید در محل جدید، کارخانه و زیرساختهای مورد نیاز را احداث کنند و طبیعتاً انتقال تجهیزات و راهاندازی مجدد خطوط تولید نیز هزینه و پیچیدگی زیادی دارد.
زارعی افزود: با این حال، این شرایط به معنای رها شدن موضوع انتقال نیست.
کمیسیون ضمن درک مشکلات و موانع موجود، پیگیری و نظارت خود را ادامه خواهد داد و حداقل ماهانه، وضعیت این پروژهها با حضور مسئولان و دستگاههای مرتبط بررسی میشود.
وی تصریح کرد: جمعبندی ما این است که برای صنایع مشمول انتقال، راه بازگشت و بیتفاوتی نسبت به این موضوع وجود ندارد و باید اجرای برنامه انتقال با جدیت بیشتری دنبال شود.
زارعی خاطرنشان کرد: انتقال صنایع آلاینده از محدوده شهری، مطالبهای مرتبط با سلامت و کیفیت زندگی شهروندان است و شورای اسلامی شهر شیراز این موضوع را تا رسیدن به نتیجه نهایی دنبال خواهد کرد.
وی گفت: در گذشته نیز اقداماتی برای انتقال برخی صنایع انجام شده بود، اما در دوره جدید تلاش شده است این موضوع از حالت کلی و بدون زمانبندی خارج شده و با تشکیل پروندههای مشخص، تعیین برنامه و پیگیری مستمر، روند اجرایی آن دنبال شود.
رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر شیراز تأکید کرد: هدف نهایی این است که ضمن حفظ ظرفیت تولید و اشتغال، صنایع آلاینده به محلهای پیشبینیشده منتقل شوند و از آثار زیستمحیطی فعالیت آنها در محدوده شهری کاسته شود.
پشمشیشه ملزم به اجرای برنامه زمانبندی انتقال است
معاون ادارهکل حفاظت محیط زیست فارس نیز با اشاره به آخرین وضعیت انتقال کارخانه پشمشیشه از محدوده شهری شیراز گفت: این مجموعه بر اساس مصوبات و برنامه زمانبندی تعیینشده موظف به اجرای فرآیند انتقال است و موضوع در جلسه آتی کارگروه موضوع ماده ۱۴ قانون هوای پاک نیز بهصورت ویژه پیگیری خواهد شد.
قاسم نهاوندی در گفتوگو با ایلنا درباره آخرین وضعیت انتقال صنایع آلاینده از محدوده شهری شیراز، اظهار کرد: در خصوص انتقال کارخانه پشمشیشه، برنامه و تکالیف مشخصی برای این مجموعه تعیین شده و این واحد موظف است اقدامات مربوط به جابهجایی را مطابق برنامه زمانبندی انجام دهد.
وی افزود: با توجه به اهمیت موضوع، در جلسه آتی کارگروه موضوع ماده ۱۴ قانون هوای پاک، روند اجرای برنامه انتقال پشمشیشه در دستور کار قرار گرفته است تا ضمن بررسی آخرین اقدامات انجامشده، از مسئولان این مجموعه درباره میزان پیشرفت کار و اجرای برنامه زمانبندی تعهدشده مطالبه و پیگیری لازم صورت گیرد.
نهاوندی با تأکید بر جدیت محیط زیست در پیگیری این موضوع تصریح کرد: ادارهکل حفاظت محیط زیست فارس اجرای برنامه انتقال را بهصورت مستمر دنبال میکند و تلاش خواهد شد تکالیف تعیینشده در چارچوب مقررات و برنامه زمانبندی مصوب اجرا شود.
معاون ادارهکل حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به برخی موانع ایجادشده در مسیر اجرای طرح انتقال، گفت: در ماههای اخیر، شرایط اقتصادی و همچنین مسائل ناشی از جنگ، تا حدودی بر روند اجرای برنامههای مرتبط با جابهجایی تأثیر گذاشته و در روند انتقال اختلالاتی ایجاد کرده است.
وی ادامه داد: با وجود این شرایط، پیگیری موضوع متوقف نشده و در جلسه آتی کارگروه ماده ۱۴ قانون هوای پاک، آخرین وضعیت اجرای برنامه زمانبندی بررسی خواهد شد تا روند کار با جدیت بیشتری دنبال شود.
نهاوندی خاطرنشان کرد: هدف از اجرای این طرح، کاهش آثار زیستمحیطی فعالیت صنایع آلاینده در محدوده شهری و ارتقای کیفیت محیط زیست و هوای شهر است و دستگاههای مسئول نیز باید در چارچوب تکالیف قانونی، اجرای برنامههای تعیینشده را دنبال کنند.