نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در گفت و گو با ایلنا:
بهجای تبدیل نقدینگی به سکه، ظرفیت تولید را افزایش دهیم/درآمد صادراتی میتواند پشتوانه تعهدات ارزی باشد
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با تأکید بر ضرورت هدایت نقدینگی مردم به سمت فعالیتهای مولد اقتصادی، گفت: در شرایطی که اقتصاد ایران همزمان با تورم، رکود و کمبود منابع برای سرمایهگذاری و تولید مواجه است، سیاستگذار پولی باید علاوه بر جذب نقدینگی، مشخص کند این منابع پس از جذب در چه مسیری به کار گرفته میشوند.
جعفر قادری در گفت و گو با ایلنا با اشاره به انتشار اوراق سلف طلا بهعنوان یکی از ابزارهای مورد استفاده در سیاستهای پولی، اظهار کرد: در این روش مردم منابع ریالی خود را با قیمت روز در اختیار قرار میدهند و در سررسید، معادل آن طلا یا سکه دریافت میکنند. این سیاست ممکن است برای مدتی بخشی از نقدینگی را از بازار خارج کند، اما پرسش اصلی این است که این منابع چه کمکی به تولید، اشتغال و صادرات کشور خواهند کرد.
وی افزود: اگر نقدینگی مردم جمعآوری و چند ماه بعد به شکل سکه به آنها بازگردانده شود، بخش قابل توجهی از این دارایی ممکن است در خانهها و صندوقها نگهداری شود و در چنین شرایطی، نقدینگی صرفاً از ریال به طلا تبدیل شده است، بدون اینکه ظرفیت جدیدی در اقتصاد ایجاد شود.
نقدینگی مردم میتواند به سرمایه تولید تبدیل شود
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با طرح این پرسش که چرا ظرفیت موجود به جای طلا در خدمت تولید قرار نگیرد، گفت: میتوان اوراق ریالی قابل تبدیل به ارز را برای تأمین مالی طرحهای مشخص، مولد و بهویژه صادراتمحور طراحی کرد تا مردم منابع ریالی خود را در زمان انتشار اوراق در اختیار طرح قرار دهند و در سررسید، بر اساس انتخاب خود، اصل و سود سرمایه را دریافت کنند.
نماینده مردم شیراز و زرقان،ادامه داد: برای مثال میتوان سود ریالی این اوراق را در سطحی معقول، مانند ۲۳ درصد، تعیین کرد و دارنده اوراق در سررسید اختیار داشته باشد اصل سرمایه و سود آن را به صورت ریالی دریافت کند یا در صورت انتخاب، اصل و سود خود را بر مبنای ارزش ارزی اوراق در زمان خرید دریافت کند.
وی تصریح کرد: در این مدل، منابع مردم مستقیماً به سمت افزایش ظرفیت تولید، تکمیل طرحهای نیمهتمام، توسعه صنایع صادراتمحور و ایجاد درآمد ارزی هدایت میشود.
درآمد صادراتی میتواند پشتوانه تعهدات ارزی باشد
نماینده شیراز و زرقان در مجلس با اشاره به امکان استفاده از درآمدهای صادراتی برای ایفای تعهدات این نوع اوراق، گفت: صادرکننده میتواند متعهد شود پس از تولید و انجام صادرات، تعهدات ارزی اوراق را از محل درآمد ارزی حاصل از صادرات ایفا کند.
قادری افزود: در این صورت، پشتوانه تعهد ارزی، درآمد واقعی صادرات خواهد بود، نه منابع جدید بانک مرکزی.
وی معتقد است این ابزار میتواند در رفتار اقتصادی مردم نیز تغییر ایجاد کند و ادامه داد: فردی که امروز برای حفظ ارزش دارایی خود میان خرید سکه و نگهداری ریال مردد است، میتواند به جای خرید فیزیکی طلا، اوراقی خریداری کند که هم بازدهی ریالی معقول دارد و هم امکان حفظ ارزش سرمایه به صورت ارزی را فراهم میکند.
قادری تفاوت اصلی میان دو رویکرد را در محل مصرف منابع دانست و گفت: سلف طلا نقدینگی را جذب میکند، اما اوراق تولیدمحور میتواند نقدینگی را به سرمایه تبدیل کند.
وی افزود: اگر هدف سیاستگذار صرفاً کاهش موقت تقاضا در بازار طلا و ارز باشد، انتشار اوراق سلف طلا ممکن است بخشی از این هدف را محقق کند، اما اگر هدف، مقابله همزمان با تورم، رکود، کمبود سرمایهگذاری و ضعف ظرفیت صادراتی است، باید ابزارهایی در اولویت قرار گیرند که منابع مردم را وارد چرخه تولید کنند.
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد: سیاست پولی نباید فقط به این بیندیشد که مردم با پول خود چه داراییای بخرند، بلکه باید بررسی کند این منابع چه اثری بر اقتصاد کشور میگذارند.
ضرورت فراهمشدن امکان انتشار اوراق تولیدی و صادراتمحور
قادری با تأکید بر ضرورت طراحی ابزارهای جدید تأمین مالی، گفت: لازم است بانک مرکزی در کنار سیاستهای جذب نقدینگی از طریق اوراق سلف طلا، امکان انتشار اوراق ریالی قابل تبدیل به ارز را برای طرحهای تولیدی و صادراتمحور فراهم کند.
وی افزود: اگر میتوان مردم را با وعده دریافت سکه در آینده به خرید اوراق ترغیب کرد، چرا همین اعتماد و نقدینگی را برای ساخت کارخانه، افزایش تولید، توسعه صادرات و ایجاد درآمد ارزی به کار نگیریم؟
قادری در پایان خاطرنشان کرد: اقتصاد ایران امروز بیش از انباشت سکه در خانهها، به سرمایهگذاری در تولید و افزایش ظرفیت صادرات نیاز دارد.
