در کنفرانس صنعت گلخانه در شیراز مطرح شد؛
توسعه گلخانهها دیگر انتخاب لوکس نیست؛ یک ضرورت است/محدودیتها نباید حرکت تولید را متوقف کند
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور با تأکید بر ضرورت توسعه گلخانهها در شرایط محدودیت منابع آبی و تغییرات اقلیمی گفت: افزایش سطح گلخانهها بهتنهایی نشانه موفقیت نیست و باید به سمت ایجاد کسبوکارهای گلخانهای پایدار، اقتصادی و سودآور حرکت کنیم.
به گزارش خبرنگار ایلنا، احمد مختاری امروز ۲۸ مرداد در کنفرانس فعالان صنعت گلخانه در شیراز اظهار کرد: توسعه گلخانههای کشور دیگر یک انتخاب لوکس یا صرفاً نمادی از کشاورزی مدرن نیست، بلکه با توجه به محدودیت منابع آبی، تغییرات اقلیمی، افزایش هزینههای تولید، محدودیت زمین مناسب و ضرورت افزایش بهرهوری، یک ضرورت محسوب میشود.
وی افزود: ناچاریم به سمت کشاورزی دقیقتر، پایدارتر و اقتصادیتر حرکت کنیم، اما افزایش سطح گلخانه بهتنهایی به معنای موفقیت نیست؛ اگر هزاران هکتار گلخانه احداث شود اما سرمایهگذار به سود اقتصادی نرسد، سازه متناسب با اقلیم طراحی نشود، سیستمهای سرمایشی، گرمایشی و تهویه به درستی انتخاب نشوند یا محصول بدون شناخت بازار هدف انتخاب شود، با یک صنعت پایدار مواجه نخواهیم بود.
ضرورت تغییر نگاه از ساخت گلخانه به کسبوکار گلخانهای
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور ادامه داد: امروز باید نگاه خود را از ساخت گلخانه به سمت ایجاد یک کسبوکار گلخانهای پایدار و موفق تغییر دهیم و این دو موضوع تفاوت زیادی با یکدیگر دارند.
مختاری گفت: سرمایهگذاری که وارد این حوزه میشود، باید پیش از آغاز عملیات اجرایی بداند چه محصولی تولید خواهد کرد، بازار هدف او کجاست، میزان سرمایه در گردش مورد نیاز چقدر است و دوره بازگشت سرمایه چه مدت خواهد بود.
وی با بیان اینکه مسئولیت موفقیت یک پروژه گلخانهای میان بخشهای مختلف تقسیم شده است، تصریح کرد: مسئولیت دولت تنها صدور مجوز، مسئولیت شرکت گلخانهساز فقط فروش سازه، مسئولیت مهندس صرفاً تهیه نقشه و مسئولیت سرمایهگذار نیز فقط تأمین سرمایه نیست؛ یک پروژه موفق زمانی شکل میگیرد که تمام این حلقهها در کنار یکدیگر قرار گیرند.
مختاری یکی از دغدغههای جدی انجمن ملی گلخانهسازان کشور را کیفیت اجرای پروژهها و صیانت از سرمایه سرمایهگذاران عنوان کرد و گفت: گاهی سرمایهگذار در ابتدای کار برای کاهش چند درصد از هزینه احداث، به سمت طراحی یا اجرای ارزانتر میرود، اما همین صرفهجویی ممکن است در سالهای بعد هزینههای چندبرابری به او تحمیل کند.
وی افزود: گلخانه یک سازه ساده نیست و باید در برابر بار برف، بار باد، بار محصول، شرایط اقلیمی و الزامات مربوط به تهویه، بهصورت دقیق مطالعه، تحلیل و مقاومتسنجی شود و سپس عملیات ساخت آغاز شود.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور تأکید کرد: رقابت در این صنعت باید بر مبنای کیفیت، فناوری، خدمات و بهرهوری باشد، نه صرفاً کاهش قیمت.
فرآیند سرمایهگذاری باید کوتاه و شفاف شود
مختاری همچنین با اشاره به هزینههای بالای زمین، سازه، تجهیزات، انرژی و سرمایه در گردش گفت: طولانی شدن فرآیندهای اداری و تعدد دستگاههای تصمیمگیر میتواند زمان اجرای پروژهها را بهشدت افزایش دهد.
وی از وزارت جهاد کشاورزی و سازمان نظام مهندسی درخواست کرد مسیر سرمایهگذاری در صنعت گلخانه را کوتاهتر، شفافتر و قابل پیشبینیتر کنند و افزود: سرمایهگذار نباید ماهها برای دریافت مجوز، انشعابات، تسهیلات یا یک استعلام ساده، میان دستگاههای مختلف در رفتوآمد باشد.
شرکتهای گلخانهساز باید در کنار سرمایهگذار بمانند
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور با تأکید بر مسئولیت بخش خصوصی گفت: شرکتهای فعال در این صنعت باید از فروش صرف فاصله بگیرند و در تمام مراحل از مطالعه و طراحی تا اجرا، راهاندازی، آموزش و بهرهبرداری در کنار سرمایهگذار باشند.
مختاری ادامه داد: اعتبار این صنعت زمانی حفظ میشود که سرمایهگذار چند سال پس از احداث گلخانه خود نیز از تصمیمی که گرفته رضایت داشته باشد.
وی بازار را یکی دیگر از موضوعات مهم صنعت گلخانه دانست و گفت: نمیتوان صرفاً تولید را افزایش داد و سپس به فکر بازار فروش بود. از همان روزی که یک پروژه گلخانهای طراحی میشود، باید بازار داخلی، صادرات، بستهبندی و استانداردهای محصول مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.
مختاری افزود: آینده صنعت گلخانه ایران تنها در افزایش تولید نیست، بلکه در تولید باکیفیت، بهرهوری بالا و حضور قدرتمند در بازارهای صادراتی رقم خواهد خورد.
وی با اشاره به ظرفیتهای ایران گفت: کشورمان از نظر موقعیت جغرافیایی، تنوع اقلیمی، نیروی انسانی متخصص و دسترسی به بازارهای منطقه، ظرفیت بزرگی دارد و میتواند یکی از بازیگران مهم تولیدات گیاهی در منطقه باشد، اما تحقق این هدف با تصمیمگیریهای جزیرهای امکانپذیر نیست.
سرمایهگذاران پیش از احداث گلخانه، بازار و طرح اقتصادی را بررسی کنند
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور خطاب به متقاضیان و سرمایهگذاران این حوزه گفت: گلخانه میتواند سرمایهگذاری بسیار خوبی باشد، اما به شرط آنکه درست آغاز شود. پیش از دریافت قیمت سازه، مطالعه کنید و قبل از انتخاب پیمانکار، به یک مشاور توانمند نیاز دارید.
مختاری توصیه کرد: سوابق پروژههای اجراشده پیمانکاران بررسی شود، پیش از انتخاب محصول بازار آن شناخته شود و قبل از هرگونه هزینهکرد، یک طرح اقتصادی واقعی تهیه شود.
وی خاطرنشان کرد: در پروژه گلخانهای، ارزانترین پیشنهاد لزوماً اقتصادیترین پیشنهاد نیست؛ تصمیم درست در ابتدای پروژه میتواند سالها برای سرمایهگذار درآمد ایجاد کند، در حالی که یک تصمیم اشتباه ممکن است سالها هزینه به دنبال داشته باشد.
مختاری با تأکید بر آمادگی انجمن ملی گلخانهسازان کشور برای همکاری با سرمایهگذاران، بهرهبرداران و دستگاههای اجرایی گفت: آینده این صنعت بسیار امیدوارکننده است، به شرط آنکه به جای تمرکز صرف بر تعداد هکتارهای جدید، درباره تعداد گلخانههای موفق و سودآور صحبت کنیم.
وی افزود: زمانی میتوان گفت توسعه گلخانه در کشور موفق بوده است که سرمایهگذار موفق باشد، تولیدکننده به سود برسد، منابع آب کشور بهتر مدیریت شود و محصولات ایرانی با افتخار در بازارهای منطقه و جهان حضور پیدا کنند.
رئیس هیئتمدیره انجمن ملی گلخانهسازان کشور خاطرنشان کرد: این آینده دستیافتنی است؛ مشروط بر اینکه دولت تسهیلگر، بخش خصوصی مسئولیتپذیر باشد، مهندسی و استانداردها جدی گرفته شود و همه فعالان به جای منافع کوتاهمدت، به آینده این صنعت توجه کنند.
توسعه صنعت گلخانه بدون توجه به فرهنگ و ادبیات آن کامل نیست
نماینده ولیفقیه در استان فارس نیز در این مراسم با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد فرهنگی و هنری صنعت گلخانه گفت: در کنار توسعه اقتصادی این صنعت، باید به تولید ادبیات، هنر و فرهنگ مرتبط با گلخانه و همه عرصههای فعالیت اقتصادی توجه داشته باشیم و این فعالیتها را متناسب با فرهنگ ایرانی پیش ببریم.
آیتالله لطفالله دژکام ادامه داد:امیدواریم اجتماع فعالان صنعت گلخانه به پیشرفت، آبادانی و عزت هرچه بیشتر ایران و مردم عزیزمان منجر شود.
نماینده ولیفقیه در استان فارس با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره صنعت گلخانه گفت: از ساخت گلخانه تا تولید، توزیع، مصرف و صادرات باید مورد توجه قرار گیرد. در هر مرحله ظرفیتهایی وجود دارد و در کنار آن، نواقصی نیز هست که باید جبران شود.
وی افزود: کار دنیا هیچوقت تمام نمیشود. ممکن است بهترین کارها را انجام دهیم و تصور کنیم دولت، مسئولان و خودمان کار را به خوبی پیش بردهایم، اما با آغاز هر کار خوب، دهها نیاز جدید خود را نشان میدهد و دوباره باید برای رفع آنها تلاش کنیم.
دژکام با اشاره به سرمایهگذاریهای انجامشده در این حوزه گفت: وقتی مثلاً ۲۰ هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری انجام میشود، نباید تصور کنیم که کار تمام شده است؛ از فردای آغاز کار، نیازهای جدیدی ایجاد میشود و اگر طرحی بخواهد موفق شود، امکانات و الزامات دیگری نیز نیاز خواهد داشت.
وی تأکید کرد: مهم این است که با تلاشهای خود، زندگی عزتمندانه و همراه با رفاه برای مردم ایجاد کنیم.
محدودیتها نباید حرکت تولید را متوقف کند
امامجمعه شیراز با اشاره به مشکلات ناشی از محدودیتها و جنگ اظهار کرد: محدودیتهای سال گذشته و امسال که جنگ نیز به آن اضافه شد، مشکلات را بیشتر کرده است و اساساً هدف دشمنان نیز این بود که شرایطی ایجاد کنند تا نتوانیم مسیر خود را ادامه دهیم.
وی ادامه داد: با وجود همه این فشارها، ایران از ظرفیتهای بزرگی برخوردار است؛ اقتصاد ایران بزرگ، جغرافیای ایران بزرگ و همت مردم ایران نیز بزرگ است و نمیتوان با ایجاد محدودیت، حرکت این کشور را متوقف کرد.
وی افزود: از دل همین محرومیتها و محدودیتهاست که چهرههای موفق شکل میگیرند و موفقیت آنها تنها برای خودشان نیست؛ بلکه دیگران نیز به برکت آنان نان میخورند و زندگی میکنند.
نماینده ولیفقیه در استان فارس با بیان اینکه توسعه صنعت گلخانه نباید صرفاً اقتصادی دیده شود، گفت: در کنار ساخت گلخانه تا صادرات، باید به ادبیات، هنر و فرهنگ گلخانه نیز بپردازیم.
وی افزود: در بررسی فضای مجازی دیدم در برخی بسترها بیشتر محتوای آموزشی درباره گلخانه وجود دارد، اما در شبکههای اجتماعی دیگر، درباره زیبایی و جذابیت گلخانه محتوای زیادی تولید میشود. آنها ادبیات تولید میکنند و ما مصرف میکنیم؛ سپس میپرسیم فرهنگ ایرانی کجا رفت و میگوییم در حاشیه قرار گرفته است.
دژکام تأکید کرد: باید برای تولید ادبیات، هنر و فرهنگ در صنعت گلخانه و سایر عرصههای اقتصادی متناسب با فرهنگ خودمان تلاش کنیم و ایرانی حرف بزنیم.
وی با اشاره به سابقه فرهنگی ایران گفت: سهروردی زمانی که شروع به نوشتن کرد، تأکید داشت که ایرانیان در برابر یونان حرف داشتهاند که گم شده است. این یک حوزه فعالیت وسیع است که شاید متولی مشخصی نداشته باشد، اما باید برای آن کاری انجام دهیم.
تولید باید با فرهنگ، معنویت و سلامت مردم همراه باشد
امامجمعه شیراز با اشاره به توسعه گلخانهها گفت: وقتی سطح گلخانهها از ۶۰۰ هکتار به هزار و ۲۰۰ هکتار برسد، نباید فقط بگوییم محصولات به روسیه یا امارات صادر میشوند؛ باید ببینیم با چه هنر و ادبیاتی این محصولات را معرفی و عرضه میکنیم.
وی با اشاره به خرمای جنوب فارس افزود: بهترین انواع خرمای جنوب فارس را دیدهام که وقتی وارد بازار امارات میشود، صرفاً برای خوراک دام معامله میشود؛ در حالی که محصولی با این کیفیت میتواند ارزش بسیار بیشتری داشته باشد. این نشان میدهد ادبیات و فرهنگ عرضه محصول را نباید دستکم گرفت.
دژکام همچنین بر پیوند معنوی تولید با خداوند تأکید کرد و گفت: ما ایرانیها نگاه معنوی به زندگی داریم و حتی خوردن و آشامیدن نیز برای ما میتواند جنبه معنوی داشته باشد. نباید ارتباط معنوی خودمان با خداوند را در فعالیت اقتصادی فراموش کنیم.
وی یکی دیگر از محورهای فرهنگی تولید را «مهرورزی» دانست و گفت: اگر انسانها را دوست داریم، باید محصول سالم تولید کنیم. اگر در تولید محصولات گلخانهای در مصرف کود و سم زیادهروی شود و محصول ناسالم به بازار برسد، این مسئله با انساندوستی سازگار نیست.
نماینده ولیفقیه در استان فارس با تأکید بر ضرورت رعایت اعتدال در تولید و مصرف گفت: خداوند در آیه ۱۴۱ سوره انعام میفرماید «وَلَا تُسْرِفُوا»؛ بنابراین باید در تولید، مصرف نهادهها، توزیع و مصرف نهایی، فرهنگ مصرف بهینه و اعتدال را رعایت کنیم.
وی افزود: حتی در کمک به دیگران نیز دین ما اعتدال را توصیه کرده است؛ انسان نباید همه دارایی خود را ببخشد و خانوادهاش را بدون نیازهای ضروری رها کند.
دژکام با اشاره به خاطرهای از یک دامدار گفت: نباید آنقدر غرق کار اقتصادی شویم که خانواده را فراموش کنیم. نباید به بهانه تولید و حتی با نام خدمت، زن و بچه را رها کنیم؛ بلکه باید حق هر کسی را در جای خودش ادا کنیم.
وی خاطرنشان کرد: این نیز بخشی از فرهنگ تولید است و در کنار رشد صنعت گلخانه و آبادانی کشور، باید به رشد ادبیات، هنر و فرهنگ این صنعت نیز توجه داشته باشیم.
توسعه گلخانهها باید بر پایه دانش و برنامهریزی برای دوران پساجنگ باشد
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس نیز با تأکید بر ضرورت عبور از فضای بلاتکلیفی اقتصادی، گفت: برنامهریزی برای دوران پساجنگ، حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان و تقویت ارتباط میان بخش تولید، دانشگاه و دستگاههای اجرایی باید در اولویت قرار گیرد.
احد بهجت حقیقی اظهار کرد: استان فارس به واسطه تنوع اقلیمی و گستردگی جغرافیایی، یکی از مهمترین قطبهای تولید کشاورزی کشور است و ظرفیتهای قابل توجهی در این بخش دارد.
وی با اشاره به تولید حدود ۱۳ میلیون تن محصولات کشاورزی در فارس افزود: این استان از نظر میزان تولیدات کشاورزی، رتبه دوم کشور را به خود اختصاص داده و فعالان بخش کشاورزی و خانواده بزرگ جهاد کشاورزی استان، تلاش میکنند نقش خود را در تأمین امنیت غذایی کشور به بهترین شکل ایفا کنند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان فارس با اشاره به ظرفیت صنعت گلخانه در استان گفت: در حال حاضر بیش از ۶۰۰ هکتار گلخانه در فارس در حال بهرهبرداری است و عملیات احداث ۳۸۱ هکتار دیگر نیز در حال انجام است که با بهرهبرداری از این واحدها، ظرفیت تولید گلخانهای استان افزایش خواهد یافت.
بهجت حقیقی ادامه داد: فارس در حوزه صنعت گلخانه نیز در جایگاه چهارم کشور قرار دارد و فعالان این بخش از توانمندیهای قابل توجهی برخوردار هستند.
وی با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و تأثیر تحولات و جنگ بر بخش تولید، تصریح کرد: روزهای سختی بر تولیدکنندگان گذشته است و فضای ناشی از جنگ و شرایط پس از آن، بخشهای مختلف اقتصادی را تحت تأثیر قرار داده است.
بلاتکلیفی، آسیب جدی به اقتصاد و تولید وارد میکند
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با تأکید بر ضرورت برنامهریزی برای دوران پساجنگ گفت: یکی از موضوعاتی که دشمن دنبال میکند، نگه داشتن کشور در فضای بلاتکلیفی است؛ در حالی که بلاتکلیفی یکی از عواملی است که اقتصاد را دچار مشکل میکند.
وی افزود: سرمایهگذار باید بداند که وارد عرصه سرمایهگذاری شود یا خیر و تولیدکننده نیز نباید در تصمیمگیریهای خود دچار بلاتکلیفی باشد؛ چراکه این شرایط به تولید آسیب میزند.
بهجت حقیقی تأکید کرد: برگزاری چنین همایشهایی باید فرصتی برای گفتوگو و برنامهریزی درباره فضای توسعه در دوران پساجنگ باشد و پیشنهاد من این است که با همکاری دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز و اتاق بازرگانی، برنامهریزی مشخصی برای این دوره انجام شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با تأکید بر مسئولیت این سازمان در حمایت از تولیدکنندگان اظهار کرد: مجموعه جهاد کشاورزی وظیفهای جز رفع دغدغههای تولیدکنندگان و کمک به توسعه بخش کشاورزی ندارد و این موضوع، بهویژه در صنعت گلخانه، باید با جدیت دنبال شود.
وی ادامه داد: نمیتوان از تولیدکنندگان انتظار داشت تولید کنند اما در مقابل، دستگاههای مسئول همکاری لازم را نداشته باشند. انتقادهای فعالان صنعت گلخانه نسبت به عملکرد مجموعه جهاد کشاورزی نیز با دیده منت شنیده میشود و باید از این دیدگاهها برای اصلاح امور استفاده کرد.
کشاورزی فارس باید به سمت دانشبنیان شدن حرکت کند
بهجت حقیقی همچنین بر ضرورت تلفیق تجربه با دانش تأکید کرد و گفت: تجربه به تنهایی نمیتواند پاسخگوی نیازهای امروز بخش کشاورزی باشد؛ بلکه تجربه زمانی ارزشمند است که در کنار علم و دانش قرار گیرد.
وی افزود: دانش در جهان به سرعت در حال تحول است و فضای کسبوکار نیز همزمان تغییر میکند؛ بنابراین باید ارتباط مؤثر میان فعالان بخش کشاورزی و مراکز علمی و تحقیقاتی تقویت شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی فارس با اشاره به ضرورت توسعه کشاورزی دانشبنیان گفت: ارتباط با دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، مرکز تحقیقات استان و سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی باید در اولویت قرار گیرد و از ظرفیت علمی این مجموعهها برای حل مسائل بخش کشاورزی استفاده شود.
وی با اشاره به چالشهای موجود در زمینه مصرف منابع آب و خاک گفت: مسیرهای گذشته در استفاده از منابع باید مورد بازنگری قرار گیرد و لازم است شیوههای جدید و علمی در بخش کشاورزی مورد توجه قرار گیرد.
بهجت حقیقی تصریح کرد: تأکید سازمان جهاد کشاورزی فارس این است که هر پروژهای که در بخش کشاورزی عملیاتی میشود، بهویژه پروژههای مهم، باید از پیوست علمی و نظر دانشگاه، بهخصوص دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، برخوردار باشد.
وی بر تداوم ارتباط میان سازمان جهاد کشاورزی، دانشگاه، اتاق بازرگانی و فعالان صنعت گلخانه تأکید کرد و گفت: ارتباط ایجادشده نباید محدود به این همایش باشد و باید این تعامل به صورت مستمر ادامه پیدا کند تا مسائل و دغدغههای فعالان این صنعت در یک مسیر مشترک و با استفاده از ظرفیتهای علمی و اجرایی پیگیری و برطرف شود.
