ایلنا از فارس گزارش می دهد؛
روایت یک ناترازی مزمن/ خاموشیها صدای اعتراض مردم و صنعت را بلند کرد
قطع برق بخشی از ظرفیت تولید صنایع فارس را از مدار خارج کرد
در حالی که خاموشیهای مکرر و گاه خارج از برنامه در روزهای گرم تابستان به یکی از مهمترین دغدغههای شهروندان شیرازی و فعالان اقتصادی استان فارس تبدیل شده، بررسیها نشان میدهد ریشه این وضعیت فراتر از افزایش مقطعی مصرف برق و به ناترازی مزمنی بازمیگردد که طی سالهای گذشته در بخش تولید، انتقال و مدیریت مصرف انرژی شکل گرفته است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، استمرار قطع برق در مناطق مختلف، علاوه بر ایجاد اختلال در زندگی روزمره شهروندان، فعالیت واحدهای تولیدی و صنعتی را نیز تحت تأثیر قرار داده و نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این روند را افزایش داده است.
کارشناسان و مسئولان معتقدند رشد سریع مصرف، توسعه شهرها و صنایع، فرسودگی بخشی از زیرساختها و کمبود سرمایهگذاری در توسعه ظرفیتهای جدید تولید برق، از مهمترین عوامل شکلگیری شرایط کنونی به شمار میرود.
در چنین شرایطی، مدیریت مصرف و اجرای خاموشیهای برنامهریزیشده به عنوان راهکاری موقت برای حفظ پایداری شبکه در دستور کار قرار گرفته، اما افکار عمومی انتظار دارد این محدودیتها با اطلاعرسانی شفاف، توزیع عادلانه و کمترین آسیب به بخشهای تولیدی و معیشت مردم همراه باشد؛ مطالبهای که این روزها بیش از هر زمان دیگری در میان شهروندان و فعالان اقتصادی استان شنیده میشود.
خاموشیهای شیراز نتیجه ناترازی مزمن برق است
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی در واکنش به گلایه شهروندان از قطعیهای بدون اطلاع برق در شیراز، اظهار کرد: ناترازی برق کشور موضوع جدیدی نیست و حتی اگر جنگ اخیر نیز رخ نمیداد، در تابستان با مشکل مواجه بودیم کمااینکه در تابستان های گذشته نیز این مشکل وجود داشت.
سیداسماعیل حسینی در گفت و گو با ایلنا افزود: علت این ناترازی، ترک فعلها، سوءمدیریتها و ضعف نظارتهایی است که بهویژه در یک دهه اخیر در حوزه سرمایهگذاری صنعت برق رخ داده و موجب شده رشد مصرف برق از رشد تولید پیشی بگیرد.
نماینده شیراز و زرقان در مجلس با اشاره به اقدامات دولت چهاردهم در حوزه انرژی گفت: وزارت نیرو در این مدت تلاشهای زیادی انجام داده و با پیگیریهای کمیسیون انرژی مجلس، اقدامات مؤثری در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر صورت گرفته است. در زمان آغاز به کار دولت چهاردهم، ظرفیت نیروگاههای خورشیدی کشور حدود هزار مگاوات بود که اکنون به بیش از پنج هزار مگاوات رسیده و در این بخش حتی از اهداف برنامه هفتم پیشرفت نیز جلوتر هستیم.
وی ادامه داد: با پیگیریهای کمیسیون انرژی، چند دهم میلیارد دلار از منابع صندوق توسعه ملی برای توسعه ۷هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در کشور اختصاص یافته است. استان فارس نیز در این برنامه سهم دارد و با جذب سرمایهگذاران و تسهیل واگذاری زمین، برخی پروژهها به نتیجه رسیده و برخی دیگر در دست اجراست.
نماینده شیراز و زرقان در مجلس با اشاره به وضعیت تولید برق کشور تصریح کرد: امسال به دلیل شرایط بهتر بارندگی، تولید نیروگاههای برقآبی نسبت به سال گذشته افزایش یافته و در نیروگاههای حرارتی نیز رشد تولید را شاهد هستیم. در حال حاضر ظرفیت تولید برق کشور به حدود ۱۰۰ هزار مگاوات رسیده است.
وی با بیان اینکه ناترازی برق همچنان پابرجاست، گفت: در اوج مصرف تابستان سال گذشته حدود ۱۴ هزار مگاوات ناترازی داشتیم و پیشبینی وزارت نیرو این است که این میزان در تابستان امسال نسبت به سال قبل کمتر باشد.
حسینی با تقدیر از عملکرد صنعت برق کشور در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: با وجود اینکه چند هزار نقطه از شبکه برق کشور مورد اصابت قرار گرفت، تلاش شبانهروزی کارکنان وزارت نیرو و صنعت برق موجب شد مردم کمترین اختلال را در تأمین برق احساس کنند. صنعت برق کشور از نیروی انسانی توانمند و تجهیزات بومی برخوردار است و در بسیاری از تجهیزات به خودکفایی رسیدهایم.
وی افزود: با وجود آسیبهای وارده به شبکه و شرایط جنگی، وضعیت تأمین برق کشور نسبت به سال گذشته بدتر نشده است، اما به دلیل تداوم ناترازی، وزارت نیرو برای جلوگیری از خاموشیهای سراسری ناچار به اجرای مدیریت مصرف و اعمال خاموشیهای برنامهریزیشده است.
برخی خاموشیهای ناشی از کنترل لحظهای شبکه سراسری است
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس تأکید کرد: تا زمانی که ناترازی برطرف نشده، مدیریت مصرف اجتنابناپذیر است، اما در این میان دو اصل باید رعایت شود؛ نخست، عدالت در توزیع خاموشیها تا یک منطقه بیش از سایر مناطق متحمل قطع برق نشود و دوم، اطلاعرسانی قبلی و انتشار جدول خاموشیها تا مردم از زمان قطع و وصل برق مطلع باشند.
نماینده شیراز و زرقان در ادامه توضیحات خود درباره قطعیهای برق در شیراز، اظهار کرد: برخی مشترکان به این موضوع اعتراض دارند که در برخی مناطق برق به صورت مداوم قطع میشود اما در برخی نقاط دیگر شاهد خاموشی نیستیم، در حالی که باید توجه داشت بخشی از این موضوع به ساختار شبکه برق بازمیگردد.
وی گفت: برخی مراکز حساس مانند بیمارستانها، مراکز انتظامی، امنیتی و سایر زیرساختهای حیاتی امکان اعمال خاموشی ندارند و از آنجا که برخی منازل و واحدهای مسکونی نیز برق خود را از همان فیدر این مراکز دریافت میکنند، ممکن است مشمول خاموشی نشوند که این موضوع طبیعی است.
حسینی افزود: گاهی به ما منتقل میشود که چرا برق برخی منازل یا مناطق هیچگاه قطع نمیشود، در حالی که مناطق دیگر روزانه دو تا سه ساعت با خاموشی مواجه هستند، اما باید توجه داشت که اعمال خاموشیها در حال حاضر در سطح فیدرها و از طریق سیستمهای کنترل هوشمند شبکه انجام میشود.
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: شرایط ایدهآل آن است که تمامی مشترکان به کنتورهای هوشمند مجهز باشند تا اگر یک واحد مسکونی یا تجاری از الگوی مصرف تعیینشده عبور کرد، تنها همان مشترک مشمول محدودیت شود و مشترکانی که الگوی مصرف را رعایت میکنند، دچار قطع برق نشوند، اما در شرایط فعلی زیرساختهای فنی لازم برای اجرای کامل این مدل در کشور فراهم نیست.
وی با اشاره به نوع دیگری از خاموشیها اظهار کرد: بررسیها و پیگیریهای انجامشده نشان میدهد که علاوه بر خاموشیهای برنامهریزیشده شرکتهای توزیع برق، نوع دیگری از مدیریت بار نیز در سطح شبکه سراسری اعمال میشود.
حسینی گفت: شرکتهای توزیع منطقهای مانند شرکت توزیع نیروی برق شیراز معمولاً جدول زمانبندی خاموشیها را منتشر کرده و بر اساس همان برنامه، قطعیها را اعمال میکنند، اما در کنار آن، مرکز کنترل شبکه برق کشور نیز بر برخی ایستگاهها و پستهای برق نظارت و کنترل لحظهای دارد.
خاموشیهای خارج از جدول نتیجه کنترل لحظهای شبکه سراسری است
وی افزود: در مواقعی که بار شبکه به صورت ناگهانی افزایش پیدا میکند، مرکز دیسپاچینگ کشور برای حفظ پایداری شبکه ممکن است تصمیم به اعمال خاموشی در برخی پستها و ایستگاهها بگیرد که این خاموشیها خارج از برنامههای اعلامشده و خارج از اختیار شرکتهای توزیع منطقهای است.
نماینده شیراز و زرقان در مجلس تصریح کرد: در واقع دو نوع خاموشی در کشور اعمال میشود؛ نخست خاموشیهای برنامهریزیشده توسط شرکتهای توزیع برق و دوم خاموشیهای اضطراری و لحظهای که با هدف جلوگیری از ناپایداری شبکه و خاموشیهای گسترده سراسری از سوی مرکز کنترل شبکه اعمال میشود.
وی خاطرنشان کرد: ممکن است پستی که طبق جدول خاموشی شرکت توزیع در ساعت مشخصی از مدار خارج میشود، در زمان دیگری نیز به دلیل افزایش بار شبکه و به علت قابلیت کنترل از راه دور آن پست، مجدداً مشمول قطع برق شود و همین موضوع موجب بروز خاموشیهایی خارج از جدولهای اعلامی میشود.
حسینی افزود: این موضوع در سالهای گذشته نیز موجب نارضایتی مردم شده بود و در جلسات متعددی که با شرکت توزیع برق شیراز و مجموعه توانیر در تهران برگزار شد، علت این مسئله به صورت کارشناسی بررسی و مشخص شد.
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس همچنین درباره افزایش محدودیتهای برق در شهرکهای صنعتی و واحدهای تولیدی گفت: بدون تردید واحدهای صنعتی و تولیدی بهویژه در شرایط اقتصادی فعلی و پس از روزهای جنگ، با مشکلات و چالشهای متعددی روبهرو هستند و محدودیتهای برق نیز بر فعالیت آنها و وضعیت اشتغال تأثیرگذار است.
وی افزود: سیاست وزارت نیرو بر این است که تا حد امکان کمترین میزان خاموشی به بخشهای مرتبط با کسبوکار، تولید و معیشت مردم تحمیل شود، اما با توجه به ناترازی موجود، ناگزیر بخشی از محدودیتها میان بخشهای مختلف مصرف از جمله بخش خانگی، تجاری، صنعتی و کشاورزی توزیع میشود.
حسینی تأکید کرد: وزارت نیرو در شرایط فعلی ناچار است میان اعمال خاموشیهای مدیریتشده و بروز ناپایداری گسترده و خاموشی سراسری، یکی را انتخاب کند و طبیعی است که حفظ پایداری شبکه در اولویت قرار دارد.
وی با اشاره به ریشههای شکلگیری وضعیت فعلی صنعت برق کشور گفت: صنعت برق دارای بخشهای متعددی شامل تولید، انتقال، توزیع، مصرف، تجهیزات و فرهنگ مصرف است و در سالهای گذشته در بسیاری از این حوزهها سرمایهگذاری کافی صورت نگرفته و بخشی از مشکلات فعلی ناشی از ضعف مدیریت، ترک فعلها و کمبود نظارت در سالهای گذشته است.
تلفات شبکه انتقال برق همچنان قابل توجه است
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس با اشاره به ریشههای ناترازی برق در کشور، اظهار کرد: بخشی از مشکلات امروز صنعت برق نتیجه کمبود سرمایهگذاری، ضعف مدیریت، ترک فعلها و کاستیهای نظارتی در سالهای گذشته است که موجب شده وضعیت کنونی شکل بگیرد.
وی افزود: در حال حاضر ظرفیت تولید برق کشور به حدود ۱۰۰ هزار مگاوات رسیده و این میزان تولید، ظرفیت کمی محسوب نمیشود، اما چالش اصلی در بخشهای دیگر زنجیره صنعت برق از جمله شبکه انتقال و الگوی مصرف قرار دارد.
حسینی با بیان اینکه تلفات شبکه انتقال برق همچنان قابل توجه است، گفت: در کنار این موضوع، مصرف بالای تجهیزات برقی بهویژه سیستمهای سرمایشی فشار زیادی به شبکه وارد میکند.
وی ادامه داد: بر اساس گزارشهای موجود، تنها سیستمهای سرمایشی در زمان اوج مصرف تابستان حدود ۳۵ هزار مگاوات برق مصرف میکنند که رقم بسیار قابل توجهی از مصرف برق کشور را به خود اختصاص میدهد.
نماینده مردم شیراز و زرقان در مجلس تأکید کرد: اگر در سالهای گذشته اقدامات لازم در حوزه بهینهسازی مصرف انرژی انجام میشد، امروز شرایط متفاوتی در شبکه برق کشور وجود داشت.
سخنگوی کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به احکام برنامه هفتم پیشرفت اظهار کرد: یکی از اقدامات مهم در این برنامه، ایجاد «سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی» بود که با پیگیریهای کمیسیون انرژی مجلس به عنوان یکی از معاونتهای ریاست جمهوری تشکیل شد و رئیس این سازمان نیز تعیین شده است.
وی ابراز امیدواری کرد که این مجموعه بتواند نقش مؤثری در مدیریت مصرف و ارتقای بهرهوری انرژی ایفا کند و افزود: اگر در حوزه بهینهسازی مصرف اقدامات جدی و مستمر انجام نشود، افزایش تولید به تنهایی نمیتواند مشکل ناترازی را به طور کامل حل کند.
حسینی تصریح کرد: اقداماتی که طی یک سال اخیر از سوی کمیسیون انرژی مجلس در حوزه مدیریت مصرف و بهینهسازی دنبال شده، میتواند زمینه قرار گرفتن این بخش بر مسیر صحیح را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: اگر در حوزه مصرف و بهرهوری انرژی به شکل مناسب عمل میکردیم، حتی با همین ظرفیت فعلی حدود ۱۰۰ هزار مگاوات تولید برق نیز کشور با ناترازی مواجه نمیشد.
صنعت فارس زیر فشار خاموشیها و قوانین ناکارآمد در حال فرسایش است
رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس با انتقاد از تداوم قطعی برق واحدهای تولیدی، گفت: در حال حاضر بسیاری از صنایع استان با خاموشیهای هفتگی مواجه هستند و در برخی موارد، واحدهای تولیدی دو روز در هفته امکان فعالیت ندارند؛ موضوعی که فشار سنگینی بر بخش تولید وارد کرده است.
سهراب شرفی در گفت و گو با ایلنا با اشاره به مشکلات ساختاری صنعت و انرژی کشور اظهار کرد: طی دهههای گذشته سرمایهگذاری کافی برای ایجاد نیروگاههای جدید و توسعه زیرساختهای تولید برق متناسب با رشد مصرف انجام نشده، در حالی که همزمان توسعه شهرها، ساختوسازها و افزایش تعداد شهرکهای صنعتی، نیاز به انرژی را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.
رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس با بیان اینکه استان فارس دارای بیش از ۷۰ شهرک و ناحیه صنعتی است، افزود: توسعه تولید و صنعت نیازمند تأمین پایدار انرژی است و نمیتوان بدون فراهم کردن زیرساختهای لازم، انتظار رشد تولید را داشت.
شرفی با انتقاد از آنچه ضعف مدیریت، قانونگذاری و سرمایهگذاری در حوزه اقتصاد عنوان کرد، گفت: مشکلات فعلی تنها به حوزه اجرایی محدود نمیشود و مجموعهای از تصمیمات در بخشهای تقنینی، قانونی و سرمایهگذاری در شکلگیری شرایط کنونی نقش داشتهاند.
بخشی از زمان فعالیت واحدهای تولیدی از دست رفته است
عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی فارس با اشاره به تعطیلی برخی روزهای کاری صنایع به دلیل محدودیتهای برق تصریح کرد: در شرایط فعلی، بخشی از زمان فعالیت واحدهای تولیدی عملاً از دست رفته و این موضوع بر روند تولید و بهرهوری صنایع اثر مستقیم گذاشته است.
وی با اشاره به نبود بستههای حمایتی ویژه برای تولیدکنندگان در شرایط کنونی اظهار داشت: بخش صنعت در شرایط دشواری قرار دارد و حمایت مؤثری در حوزه تعرفهها، انرژی و تأمین مالی دریافت نمیکند.
شرفی تأکید کرد: مشکلات امروز صنعت، حاصل چند دهه انباشت مسائل ساختاری است و نمیتوان انتظار داشت واحدهای تولیدی در مدت کوتاهی بتوانند در برابر این فشارها مقاومت کنند.
وی با بیان اینکه اقتصاد کشور هنوز به شکل واقعی در اختیار بخش خصوصی قرار نگرفته است، گفت: بخش عمدهای از اقتصاد همچنان دولتی یا شبهدولتی اداره میشود و همین موضوع مانع شکلگیری رقابتپذیری و افزایش بهرهوری شده است.
رئیس خانه صنعت، معدن و تجارت فارس با تأکید بر نقش قوانین در سرنوشت اقتصاد کشور اظهار کرد: قانون میتواند زمینه رشد یا رکود اقتصادی را فراهم کند و ضروری است آثار و پیامدهای قوانین بر بخش تولید با دقت بیشتری مورد توجه قرار گیرد.
شرفی با اشاره به وضعیت تولید در استان فارس گفت: با محدود بودن دسترسی به بازارهای جهانی، بسیاری از واحدهای تولیدی با ظرفیت کامل فعالیت نمیکنند و بخشی از صنایع با ظرفیتهای ۱۰ تا ۱۵ درصدی به کار خود ادامه میدهند.
وی افزود: تولیدکنندگان علاوه بر مشکلات انرژی، با چالشهایی در حوزه قوانین کار، بازار، تأمین مالی و مقررات متعدد مواجه هستند و حل این مسائل نیازمند اصلاحات اساسی در سیاستگذاری اقتصادی کشور است.
عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی فارس در پایان تأکید کرد: برای عبور از این شرایط باید نگاه واقعبینانهتری به مسائل تولید، بازار کار و نظام قانونگذاری وجود داشته باشد و تمامی ارکان تصمیمگیری کشور در مسیر حمایت از تولید و اشتغال همسو عمل کنند.
