ایلنا از فارس گزارش می دهد،
پارک آبی شیراز در مسیر افتتاح زودهنگام پیش از تکمیل/ انتقادها از پروژه جنجالی بالا گرفت/ فعال محیط زیست:آخرین رمق زیستبوم شهر در خطر است
در حالی که هنوز بخشهای قابل توجهی از پروژه پارک آبی شیراز تکمیل نشده، شنیدهها حاکی از آن است که مسئولان شهری در تلاش هستند با تمرکز بر آمادهسازی بخش مرکزی مجموعه، زمینه افتتاح زودهنگام آن را فراهم کنند؛ اقدامی که به اعتقاد برخی منابع، بیش از آنکه به معنای بهرهبرداری کامل پروژه باشد بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، بر اساس اطلاعات بهدستآمده، بخشی از پروژه از جمله پارکینگ هنوز نیمهتمام است و عملیات اجرایی در این قسمتها به پایان نرسیده است. در مقابل، تمرکز مجریان بر تکمیل بخش مرکزی مجموعه قرار گرفته؛ جایی که سرسرهها و تجهیزات اصلی نصب شده و تلاش میشود معماری، محوطهسازی و نصب تجهیزات این محدوده هرچه سریعتر به اتمام برسد تا امکان بهرهبرداری از همین بخش فراهم شود.
برخی منابع مطلع میگویند احتمال دارد پس از افتتاح بخش مرکزی، عملیات اجرایی در سایر قسمتهای پروژه ادامه یابد. اگر این موضوع محقق شود، به معنای آن خواهد بود که بهرهبرداری احتمالی صرفاً محدود به بخشی از مجموعه است و پروژه بهصورت کامل آماده استفاده نخواهد بود.
برآوردها حاکی از آن است که بخش مرکزی شاید طی یک تا دو ماه آینده به مرحله افتتاح برسد، اما ساختمانهای اداری، رستورانها، استخرها، سونا، جکوزی و دیگر فضاهای پیشبینیشده همچنان در دست اجرا هستند و تکمیل آنها به مراحل بعدی موکول شده است.
از سوی دیگر، درباره روند اجرای پروژه نیز با برخی چالشها روبرو شده است. بر اساس اطلاعات موجود، این طرح از ابتدای اجرا با موضوعاتی از جمله ملاحظات زیستمحیطی روبهرو بوده، هرچند تاکنون جزئیات رسمی و کاملی درباره ابعاد این مسائل منتشر نشده است.
جانمایی قنات نسبت به پروژه قبل از شروع پروژه
بررسی تصاویر ماهوارهای مربوط به پیش از آغاز عملیات اجرایی، نشان میدهد محدوده پروژه دارای پوشش گیاهی و مسیر طبیعی جریان آب بوده است. این تصاویر همچنین موقعیت قنات نسبت به محل اجرای پروژه را پیش از آغاز عملیات عمرانی نشان میدهد.
در همین ارتباط، برخی منابع محلی مدعی هستند اجرای پروژه با تغییراتی در مسیر طبیعی جریان آب همراه بوده است. این ادعا تاکنون از سوی مراجع ذیربط بهصورت رسمی تأیید یا رد نشده و نیازمند بررسی کارشناسی از سوی دستگاههای مسئول است.
براساس این اظهارات برای تأمین آب مورد نیاز پروژه، یک حلقه چاه عمیق حفر شده است؛ موضوعی که به اعتقاد آنان ممکن است بر میزان آبدهی قناتهای منطقه تأثیر بگذارد.
منتقدان پروژه نیز با استناد به تصاویر پیش از آغاز عملیات اجرایی، بر اهمیت انجام مطالعات و ارزیابیهای دقیق زیستمحیطی پیش از اجرای پروژههای عمرانی در چنین مناطقی تأکید دارند.
با این وجود، برخی منابع معتقدند اصرار بر افتتاح زودهنگام پروژه، بیش از آنکه ناشی از تکمیل آن باشد، با هدف ثبت این طرح در کارنامه مدیریت شهری فعلی انجام میشود.
کارشناسان حوزه پروژههای عمرانی نیز معتقدند بهرهبرداری کامل از مجموعهای مانند پارک آبی، مستلزم تکمیل تمامی زیرساختها، تأسیسات مکانیکی و برقی، موتورخانهها، شبکههای آبرسانی، انجام آزمونهای فنی و اخذ تأییدیههای لازم است و افتتاح بخشی از پروژه، لزوماً به معنای تکمیل کل مجموعه نیست.
بر اساس این ارزیابیها، تکمیل کامل پروژه و رسیدن آن به بهرهبرداری ۱۰۰درصدی، دستکم ۲ سال دیگر زمان نیاز دارد و افتتاح احتمالی پیشرو، صرفاً به بخشی از مجموعه محدود خواهد بود، نه کل پروژه.
اجرای پارک آبی آخرین رمق زیستبوم شهر را تهدید میکند
رئیس هیئتمدیره کانون سبز فارس و بومشناس، با انتقاد از جانمایی پروژه پارک آبی در شمالغرب شیراز، معتقد است مدیریت شهری به جای اتکا بر ارزیابیهای محیطزیستی، تحت تأثیر نگاههای سیاسی و اقدامات نمایشی عمل میکند؛ رویکردی که به گفته او میتواند به تخریب کریدور هوای پاک، منابع آب و توازن اکولوژیکی شیراز منجر شود.
بهمن ایزدی در گفت و گو با ایلنا با تأکید بر اینکه شیراز به مجموعههای تفریحی، ورزشی، فرهنگی و هنری نیاز دارد، اظهار کرد: اصل ایجاد چنین زیرساختهایی قابل انکار نیست، اما آنچه محل نقد است، جانمایی و مکانیابی این پروژههاست. به نظر میرسد در تعیین محل احداث اینگونه مستحدثات، شتابزدگی وجود دارد؛ شتابی که بیشتر متأثر از مسائل شکلی و سیاسی است تا مطالعات کارشناسی و محتوایی.
وی افزود: وقتی سیاستزدگی بر مدیریت شهری حاکم شود، ارزیابیهای محیطزیستی، منابع آب، اقلیم و ظرفیتهای طبیعی مناطق به حاشیه میرود. ابتدا باید مشخص شود آیا یک منطقه توان تحمل چنین مجموعههایی را دارد یا خیر و سپس درباره اجرای پروژه تصمیمگیری شود.
ایزدی با اشاره به اهمیت منطقه تنگ سرخ، کوه دراک و کوه سرخ در شمالغرب شیراز گفت: این منطقه به دلیل شرایط جغرافیایی و اقلیمی، شیب مثبت و قرار گرفتن در ارتفاعات، یکی از مهمترین کانونهای تأمین هوای پاک شیراز است. از گذشته نیز به دلیل همین ویژگیها، صنایع آلاینده در این محدوده مستقر نشدهاند و همین موضوع موجب شده هوای سالم از کریدور طبیعی تنگ سرخ وارد دشت شیراز شود.
وی ادامه داد: اگر این مدیریت طبیعی بهصورت هوشمندانه حفظ نشود و دهانه این کریدور با سازههای مختلف مسدود شود، جریان طبیعی هوا مختل خواهد شد و آثار آن مستقیماً بر اقلیم دشت شیراز نمایان میشود.
رئیس هیئتمدیره کانون سبز فارس با اشاره به نقش آبخانههای ارتفاعات کوه سرخ، کوه دراک و مناطق بالادست قرهچمن در تغذیه منابع آبی شیراز اظهار کرد: تمام آبهای این ارتفاعات به سمت جلگه شیراز هدایت میشود و بخش مهمی از منابع آبی شهر را تأمین میکند. بنابراین هرگونه ساختوساز در این محدوده باید با شناخت کامل از ویژگیهای زیستبومی منطقه انجام شود.
وی گفت: متأسفانه به جای حفاظت از این مزیتهای طبیعی، مدیریت شهری مجذوب آبوهوای مطلوب منطقه شده و بدون توجه به پیامدهای زیستمحیطی، پروژههای متعدد را در این محدوده متمرکز کرده است؛ در حالی که همین اقدامها میتواند آینده شیراز را با بحرانهای جدی روبهرو کند.
ایزدی با اشاره به افزایش دمای شیراز طی سه دهه اخیر تصریح کرد: امروز شیراز دیگر اقلیم معتدل گذشته را ندارد و در فصل گرما با افزایش شدید دما مواجه است. این موضوع مصرف برق، هزینههای انرژی، اتلاف سرمایه ملی و فشار بر شهروندان را افزایش داده است. اگر روند فعلی ادامه یابد، شیراز در آینده نهچندان دور به شهری با شرایط دشوار برای سکونت تبدیل خواهد شد.
وی افزود: اگر امروز از پاک بودن هوای شیراز سخن گفته میشود، این وضعیت حاصل مدیریت شهری نیست، بلکه نتیجه شرایط طبیعی منطقه و کریدور هوایی شمالغرب شیراز است. ما برای حفظ این سرمایه طبیعی اقدام مؤثری انجام ندادهایم و با توسعه سازهها در این محدوده، همان اندک رمق باقیمانده را نیز از بین خواهیم برد.
تخریب منطقهای دیگر به جای تعیین تکلیف پروژه قبلی
این فعال محیط زیست با انتقاد از بیتوجهی به پروژه نیمهتمام پارک آبی در مسیر شیراز ـ صدرا اظهار کرد: سالها پیش مجموعهای با وسعت بیش از ۱۰۰ هکتار با عنوان بزرگترین پارک آبی خاورمیانه در آن محدوده آغاز شد، کوه تخریب شد و بخش زیادی از طبیعت منطقه آسیب دید، اما پروژه نیمهکاره رها شد. اکنون این سؤال مطرح است که چرا مدیریت شهری به جای تعیین تکلیف آن پروژه، به دنبال تخریب منطقهای دیگر برای اجرای پروژه مشابه است.
وی همچنین با اشاره به سابقه حفاظت از پارک ۹۸۰ هکتاری دراک گفت: در دهه ۷۰ تلاش شد از تغییر کاربری این محدوده جلوگیری شود و حتی با حضور وزیر وقت راه و شهرسازی، این مجموعه با عنوان پارک تمدنها شناخته شد تا از تصرف و ساختوساز در آن جلوگیری شود. قرار بود این محدوده به منطقه حفاظت از هوای پاک شیراز و محل معرفی گونههای بومی تبدیل شود، اما امروز شاهد احداث اقامتگاههای لوکس، حذف پوشش گیاهی بومی و کاشت گونههای غیربومی مانند زیتون و درختان سوزنیبرگ هستیم.
ایزدی ادامه داد: تمام این اقدامات نشان میدهد مدیریت شهری شناخت دقیقی از ارزشهای طبیعی این منطقه ندارد. هر بار نیز با عناوینی مانند پارک آبی یا آکواریوم، افکار عمومی را به سمت پروژههای جدید سوق میدهند؛ در حالی که این روند بیش از آنکه در خدمت شهروندان باشد، زمینه سلطه بیشتر بر اراضی ارزشمند طبیعی را فراهم میکند.
وی با اشاره به نیاز آکواریومها و پارکهای آبی به حجم بالای آب و آب شور گفت: باید مشخص شود آب مورد نیاز این مجموعهها از کجا تأمین خواهد شد، آب شور پس از استفاده چگونه مدیریت میشود و پساب آن به کجا خواهد رفت. از یک سو از کمبود منابع آب سخن گفته میشود و از سوی دیگر اجرای چنین پروژههایی مطرح است.
تهدید منابع آب شرب شیراز
رئیس هیئتمدیره کانون سبز فارس افزود: در دامنه کوه دراک و اطراف پارک ۵۸۰ هکتاری حدود ۲۵ حلقه چاه وجود دارد که بسیاری از آنها به دلیل برداشتهای بیرویه خشک شدهاند. اگر چاههای جدید برای تأمین آب این پروژهها حفر شود، منابع آب شرب باکیفیتی که آب حدود ۲۵۰ هزار نفر از شهروندان شیراز را تأمین میکند، با تهدید جدی مواجه خواهد شد.
وی تأکید کرد: به نظر میرسد تمام این پروژهها بیش از آنکه با هدف ارائه خدمات به شهروندان باشد، جنبه تبلیغاتی و سیاسی دارد و برای بزرگنمایی عملکرد مدیریت شهری دنبال میشود.
ایزدی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از عملکرد اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس گفت: متأسفانه سازمان حفاظت محیط زیست در این دوره نهتنها نقش بازدارنده و نظارتی خود را ایفا نکرده، بلکه در برخی طرحهای مخرب اجراشده در شیراز همراهی کرده است. اسناد این موضوع نیز موجود است.
وی در پایان اظهار کرد: متأسفانه مدیریت مبلمان شهری شیراز و برخی دستگاههای مسئول از قوانین و دستورالعملهای حفاظت از منابع پایه فاصله گرفتهاند و همراهی آنها با طرحهای مخرب، روند برهم خوردن توازن اکولوژیک زیستمندان شهر و جلگه شیراز را تشدید کرده است.
