کارگران سیستان و بلوچستان زیر بار تورم جنگی/ از تعدیل نیرو تا درمانِ لوکس

به گزارش خبرنگار ایلنا، در روزهایی که تبعات جنگ تحمیلی اخیر و التهابات اقتصادی بازار، زندگی بسیاری از خانوارهای کشور را تحت تأثیر قرار داده، کارگران سیستان و بلوچستان بیش از سایر اقشار درگیر بحران معیشتی شده‌اند. کارگرانی که نه از امنیت شغلی برخوردارند، نه درآمدشان با تورم همخوانی دارد و نه توان تأمین هزینه‌های درمان، اجاره مسکن و حتی رفت‌وآمد روزانه را دارند.

کارگرانی که هر روز فقیرتر می‌شوند

شماری از کارگران روزمزد و نیروهای خدماتی و شرکتی در گفت‌وگو با ایلنا از شرایط دشوار معیشتی خود خبر می‌دهند.

یکی از کارگران ساختمانی در زاهدان می‌گوید: قبلاً اگر یک هفته کار نمی‌کردیم  می‌شد زندگی را جمع کرد، اما الان حتی یک روز بیکاری هم خانواده را به بحران می‌کشاند. قیمت برنج، روغن، گوشت و کرایه خانه هر روز بالا می‌رود اما درآمد ما ثابت مانده است.

نارویی که  نیروی قراردادی یک شرکت خصوصی است، می‌گوید: پس از کاهش فعالیت شرکت محل کارم، عملاً بیکار شده‌ایم به ما گفتند شرایط اقتصادی خراب است و فعلاً نیرویی نمی‌خواهیم. حتی گفتند بروید هر جا می‌توانید کار پیدا کنید چون شرکت توان پرداخت حقوق ندارد.

به گفته او، چندین نفر از نیروهای همان شرکت خصوصی طی هفته‌های اخیر تعدیل شده‌اند و بسیاری از آن‌ها هنوز موفق به پیدا کردن شغل جدید نشده‌اند.

یکی دیگر از کارگران که پیش‌تر با خودروی شخصی در تاکسی‌های اینترنتی فعالیت می‌کرد، می‌گوید: کمبود بنزین و گرانی هزینه‌ها باعث شده کار در اسنپ هم دیگر صرف نکند.
 

به جای لقمه‌ای نان  شرمندگی  برای زن و بچه‌ام می‌برم

در گوشه و کنار زاهدان، کارگران روزمزدی که هر صبح در میدان‌ها و چهارراه‌ها منتظر پیدا شدن یک کار چندساعته می‌مانند، این روزها بیش از همیشه نگران تأمین نان شب خانواده‌هایشان هستند.

رحمان، یکی از کارگران حاضر در گذر میدان امام علی (ع) زاهدان، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا می‌گوید: حدود دو ماه است هر روز ساعت ۶ صبح پیاده به اینجا می‌آیم و چندین ساعت منتظر می‌مانم شاید کسی کارگر بخواهد، اما فایده‌ای ندارد. با این وضعیت گرانی، کسی کاری انجام نمی‌دهد که کارگر بخواهد. همه کسب‌وکارها خوابیده است.

او با صدایی آمیخته به خستگی و شرمندگی ادامه می‌دهد: این روزها به جای اینکه لقمه‌ای نان به خانه ببرم، شرمندگی  برای زن و بچه‌ام می‌برم.

این کارگر روزمزد می‌گوید از اواخر سال گذشته تاکنون کار ثابت و قابل قبولی پیدا نکرده و هیچ‌گونه حمایت معیشتی نیز دریافت نکرده است. به گفته او، بسیاری از کارگران روزمزد نه بیمه دارند و نه مشمول بیمه بیکاری می‌شوند.

رحمان می‌گوید: یارانه معیشتی هم به من تعلق نگرفت چون مدارکم کامل نبود. ما نه بیمه داریم، نه وام، نه پشتوانه‌ای. وقتی بیمه نباشیم، بیمه بیکاری هم شامل حالمان نمی‌شود و این روزها هم کارفرمایی نیست که هوای کارگر را داشته باشد.

شکایت کردن هم یادمان رفته است

بولاغ، یکی دیگر از کارگران روزمزد در محدوده پنج‌راه باباییان زاهدان نیز از روزهای سخت معیشتی خانواده‌اش می‌گوید: امسال عیدی نداشتیم، چون سفره‌هایمان خالی بود؛ نه کاری بود و نه پولی.

او که سه فرزند دارد، می‌گوید: خرج یک روز بچه‌هایم کمتر از یک میلیون نمی‌شود. با این وضعیت بیکاری فقط خدا می‌تواند به دادمان برسد.

این کارگر که پیش‌تر به صورت قراردادی در شهرداری مشغول به کار بوده، می‌گوید به دلیل مشکلات مالی تعدیل شده است: گفتند پول نداریم و بیرونم کردند. چند سال دنبال کار بودم اما به هیچ جا نرسیدم. حالا یک سال است کارگری می‌کنم و ساعت‌ها کنار فلکه منتظر می‌مانم تا شاید کسی دنبال کارگر باشد.

او ادامه می‌دهد: آنقدر مشکلات روی سرمان ریخته   که دیگر حتی یادمان رفته شکایت کنیم. فقط امیدواریم دولت فکری به حال ما بکند تا زندگی‌مان از این فلاکت بیرون بیاید.

 درمان در حال تبدیل شدن به یک کالای لوکس است

حسینعلی اکبری، دبیر اجرایی خانه کارگر سیستان و بلوچستان، در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا با اشاره به فشار مضاعف وارد شده بر جامعه کارگری استان گفت: جامعه کارگری امروز مشکل‌دارترین قشر کشور است و انتظار داریم همان‌گونه که مسئولان در مدیریت جنگ و دفاع موفق عمل کردند، برای معیشت کارگران نیز چاره‌ای اساسی بیندیشند.

او با بیان اینکه تورم به شکل لحظه‌ای در حال افزایش است، افزود: افزایش قیمت‌ها فقط محدود به کالاهای اساسی نیست. هزینه ایاب و ذهاب، درمان، مسکن و اجاره‌بها نیز به شدت افزایش یافته و زندگی را برای کارگران سخت‌تر کرده است.

اکبری با اشاره به وضعیت درمان کارگران ادامه داد:. بسیاری از کارگران دیگر توان ترمیم دندان را هم ندارند و ناچار به کشیدن دندان می‌شوند. اگر این روند ادامه پیدا کند، خدمات درمانی فقط برای قشر محدودی قابل استفاده خواهد بود.

او همچنین از رشد شدید اجاره‌بها در ماه‌های اخیر انتقاد کرد و گفت: در برخی مناطق استان، اجاره‌ها تا ۸۰ یا ۹۰ درصد افزایش داشته، در حالی که افزایش حقوق کارگران هیچ تناسبی با این تورم ندارد.

تعدیل نیرو در سایه رکود اقتصادی

اکبری نیز با اشاره به افزایش بیکاری در استان گفت: هر چند سیستان و بلوچستان مستقیماً خسارت جنگی ندیده، اما بسیاری از مشاغل به تبع شرایط اقتصادی ناشی از جنگ از بین رفته‌اند. برخی شرکت‌ها فعالیت خود را نصف کرده‌اند و برخی دیگر کاملاً تعطیل شده‌اند و نیروهای شان را تعدیل کرده‌اند.

او افزود: بیمه بیکاری به تنهایی پاسخگوی مشکلات کارگران نیست. مبلغی که پرداخت می‌شود فقط شاید جلوی گرسنگی را بگیرد، اما هیچ تناسبی با تورم فعلی ندارد.

به گفته دبیر اجرایی خانه کارگر سیستان و بلوچستان، حتی بازارهای سنتی و مراکز تجاری استان نیز دچار رکود شده‌اند.

او می‌گوید: در بازارهای چابهار و دیگر شهرها، بسیاری از فروشگاه‌ها مشتری ندارند و شاگرد مغازه‌ها حقوق نمی‌گیرند. پیش از این، بخش زیادی از مشتریان از استان‌های دیگر به سیستان و بلوچستان سفر می‌کردند اما حالا به دلیل شرایط اقتصادی و ناامنی روانی ناشی از جنگ، این رفت‌وآمدها کاهش یافته است.

کارگر اینجا شغل دوم ندارد

اکبری یکی از مهم‌ترین مشکلات کارگران استان را نبود فرصت شغلی جایگزین عنوان می‌کند و می‌گوید: در بسیاری از استان‌ها کارگر می‌تواند بعدازظهرها شغل دیگری داشته باشد اما در سیستان و بلوچستان چنین ظرفیتی وجود ندارد. تجارت و بازار استان رونق کافی ندارد و کارگران عملاً تنها به همان درآمد اصلی وابسته هستند.

او تأکید کرد: کارگری که از صبح تا شب دغدغه اجاره خانه، درمان، هزینه رفت‌وآمد و معیشت خانواده را دارد، دیگر توان و آرامش روحی برای کار مؤثر نخواهد داشت.

وی افزود: ما خواستار تدوین بسته‌های حمایتی ویژه برای کارگران و بیکاران هستیم. بسته‌هایی که علاوه بر افزایش دستمزد متناسب با تورم، شامل حمایت در حوزه درمان، مسکن و کالاهای اساسی نیز باشد.

اکبری در پایان گفت: جامعه کارگری امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت جدی است. اگر برای معیشت، درمان و مسکن کارگران اقدام فوری انجام نشود، آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی گسترده‌تری در انتظار استان خواهد بود.

گزارش: فائقه راغی