تدوین برنامه عمل حفاظت مشارکتی خرس قهوه ای بر پایه مدل های اکولوژیکی - اجتماعی

به گزارش ایلنا، کیومرث سفیدی در جلسه بررسی راهکارهای حفاظت از خرس قهوه‌ای سبلان که در فرمانداری شهرستان مشگین‌شهر برگزار شد، با اشاره به اهمیت گونه‌های شاخص حیات‌وحش سبلان به‌عنوان بخشی از هویت طبیعی و فرهنگی منطقه اظهار کرد: با توجه به مطالبات مردمی و درخواست فعالان محیط زیست، انتظار می‌رود مسئولان و مدیران شهرستان مشگین‌شهر نسبت به نامگذاری یکی از میادین، بلوارها یا فضاهای شهری به نام شهدای محیط‌بان اقدام کرده و همزمان با نصب نمادهای حیات‌وحش از جمله خرس قهوه‌ای و کبک دری، زمینه تقویت فرهنگ حفاظت از محیط زیست و تکریم ایثارگران عرصه طبیعت را فراهم کنند.

 سفیدی افزود: اداره کل حفاظت محیط زیست استان در سال جاری برنامه‌ای جامع برای حفاظت مشارکتی خرس قهوه‌ای سبلان تدوین کرده است که بر پایه رویکردهای نوین اکولوژیکی ـ اجتماعی طراحی شده و اجرای آن با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای محلی، سازمان‌های مردم‌نهاد، جوامع بومی و فعالان محیط زیست دنبال خواهد شد.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل با اشاره به افزایش حضور گردشگران و کوهنوردان در دامنه‌ها و مسیرهای صعود سبلان تصریح کرد: ساماندهی و ضابطه‌مند کردن صعود به قله سبلان از مسیرهای موجود، یکی از محورهای بلندمدت این برنامه است که در قالب احراز هویت صعودکنندگان و راهنمایان گردشگری، ایجاد نظام تعرفه‌گذاری صعود و اختصاص درآمدهای حاصل به مدیریت پسماند، حفاظت زیستگاه و ارتقای خدمات محیط زیستی منطقه پیگیری خواهد شد.

سفیدی همچنین تشکیل یک تشکل مردمی با عنوان «جمعیت حمایت از خرس قهوه‌ای سبلان» را از مهم‌ترین اقدامات پایدار در راستای افزایش تحمل اجتماعی و کاهش تعارضات انسان و حیات‌وحش عنوان کرد و گفت: این جمعیت با مشارکت دامداران، زنبورداران، کشاورزان، کوهنوردان، معلمان مدارس و فعالان محیط زیست منطقه شکل خواهد گرفت و می‌تواند نقش مؤثری در اجرای پویش های آموزشی، ثبت و گزارش مشاهدات خرس، نظارت مردمی بر مسیرهای گردشگری، همکاری با تیم‌های واکنش سریع و حتی حمایت از خانواده‌های خسارت‌دیده ایفا کند.

وی مدیریت پسماند در روستاها و مسیرهای گردشگری را یکی از مهم‌ترین الزامات کاهش تعارض خرس قهوه‌ای دانست و افزود: نصب سطل‌های زباله مقاوم به خرس در روستاهای پرخطر و ایستگاه‌های کوهنوردی سبلان، جمع‌آوری مستمر پسماند در مسیرهای صعود، مدیریت باغات بدون حفاظت، ساماندهی کندوهای زنبورعسل و ممنوعیت کامل تغذیه دستی خرس توسط گردشگران و کوهنوردان، از جمله اقدامات پیش‌بینی شده در برنامه عمل مذکور است که اجرای دقیق آن ضروری خواهد بود.

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل آموزش و فرهنگ‌سازی را مؤثرترین راهکار کاهش تعارضات میان انسان و خرس قهوه‌ای عنوان کرد و گفت: اجرای کارگاه‌های آموزشی چهره‌به‌چهره در روستاهای پرخطر، آموزش اجباری پیش از صعود، استفاده از راهنمایان محلی آموزش‌دیده در گروه‌های کوهنوردی، آموزش رانندگان خودروهای لندرور و توزیع اقلام فرهنگی و آموزشی با نماد خرس قهوه‌ای، از مهم‌ترین محورهای آموزشی این برنامه است که به‌صورت مستمر اجرا خواهد شد.

وی همچنین از تشکیل گروه‌های دیده‌بان محیط‌بانی در مسیرهای صعود و محدوده دریاچه قله سبلان خبر داد و اظهار داشت: این گروه‌ها با هدف حضور مؤثر میدانی، جلوگیری از تعارض میان کوهنوردان و خرس قهوه‌ای، کنترل رفتار گردشگران و ممانعت از تغذیه دستی حیات‌وحش، به‌ویژه در روزهای اوج صعود به قله، فعالیت خواهند کرد.

سفیدی در پایان از تدوین دستورالعمل توصیه‌ای ویژه کوهنوردان و گردشگران خبر داد و گفت: در این دستورالعمل، اقلام ممنوعه، اصول رفتار مسئولانه در زیستگاه خرس قهوه‌ای، الزامات مدیریت پسماند و نکات ایمنی مرتبط با حضور در طبیعت سبلان تشریح شده و بین گروه‌های هدف توزیع خواهد شد تا زمینه ارتقای فرهنگ گردشگری مسئولانه و حفاظت پایدار از زیستگاه‌های ارزشمند سبلان فراهم شود.