12 میلیون هکتار از اراضی کشور مستعد دیم‌کاری گیاهان دارویی / تأثیرگذاری در جلوگیری از فرسایش خاک

به گزارش ایلنا، محمدحسین لباسچی در همایش گیاهان دارویی و ظرفیت‌های دیمکاری استان زنجان، افزود: دیم‌کاری گیاهان دارویی مغفول مانده است، چرا که استنباط خوبی از دیم و دیم‌زارها وجود ندارد. در حالی که فعالیت در دیم‌زارها بسیار فنی و نیازمند مهارت است تا با حداقل آب عملکرد اقتصادی بالایی به دست آید.

وی به اهمیت مطالعات اقلیمی و گیاه‌شناسی به دلیل کشت آن در سطح وسیع اشاره کرده و در این رابطه ادامه داد: هم اکنون در کشور چین 100 میلیون نفر در حوزه پرورش گیاهان دارویی فعال هستند. کشاورزان کشور ایران نیز می‌توانند با ورود جدی به این حوزه درآمدهایی به مراتب بالاتر از محل کشت گندم و جو کسب کنند.

کشت گیاهان دارویی مؤثر در جلوگیری از فرسایش خاک

عضو مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور اظهار داشت: برخی گیاهان دارویی یک ساله قابل کشت در اراضی دارای تا 12 درصد شیب هستند. گیاهان دارویی دائمی نیز در اراضی با شیب بالاتر کشت می‌شود. این فعالیت‌ها علاوه بر درآمدهای بسیار بالا موجب حفظ عرصه‌های طبیعی و جلوگیری از فرسایش خاک می‌شود.

لباسچی تصریح کرد: توسعه دیم‌کاری گیاهان دارویی به منظور افزایش بهره‌وری و با هدف حفظ منابع آبی، ایجاد پوشش گیاهی در اراضی شیب‌دار و حساس، جلوگیری از سیلاب، احیای رویشگاه‌های طبیعی و مراتع تخریب شده و افزایش بهره‌وری بارش‌ها، ایجاد ارزش افزوده و اشتغال پایدار در دستور کار ویژه قرار گرفته است.

وی به کاهش بارندگی‌ها و چرای بی‌رویه دام به عنوان مهمترین عوامل فرسایش خاک اشاره کرده و بیان داشت: یکی از مشکلات سال‌های اخیر کشور فرسایش خاک در اراضی شیب‌دار به دلیل کاهش بارندگی و چرای بی‌رویه دام است. کشت گیاهان دارویی علاوه بر مزایای دیگر از راهکارهای مهم رفع این دغدغه است.

مهمترین روش‌های کشت گیاهان دارویی

عضو مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور به مهمترین روش‌های تولید و کشت گیاهان دارویی در کشور اشاره داشته و در این خصوص تأکید کرد: گیاهان دارویی برای تأمین نیازهای مختلف کشور و صادرات، به 3 روش مختلف شامل بهره‌برداری از گیاهان طبیعت، تولید در شرایط آبی، کشت در دیم‌زارها، تولید می‌شود.

لباسچی ابراز داشت: در روش بهره‌برداری از گیاهان طبیعت، میزان محصول محدود و در سال‌های مختلف متفاوت و دارای آلودگی‌هایی است که برای صادارت نیز مناسب نیست. در روش تولید در شرایط آبی، میزان محصول به دست آمده زیاد است و امکان استفاده از سموم نیز وجود دارد ولی اثربخشی گیاه کاهش می‌یابد.

وی اضافه کرد: در روش کشت در دیم‌زارها، شرایط کشت سازگار با شرایط اقلیمی نیمه خشک کشور است. در این روش محصولات به دست آمده، سالم، یکنواخت،‌ دارای بهره‌وری مناسب از آب و خاک است و همچنین اثربخشی گیاهان نیز بالا است. روش کشت در دیم‌زارها بهترین روش تولید گیاهان دارویی است.

اجتناب‌ناپذیری پرورش گیاهان دارویی با نیاز آبی محدود

عضو مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور گفت: ایران کشوری خشک و نیمه‌خشک است و کشت‌ها باید بر اساس سازگاری با کم‌آبی انجام شود. از منابع آبی کشور، 92 درصد در بخش کشاورزی، 6 درصد در بخش شرب و 2 درصد در بخش صنعت مصرف می‌شود. پرورش گیاهان دارویی با نیاز آبی محدود اجتناب‌ناپذیر است.

لباسچی به گستره دیم‌زارهای کشور اشاره داشته و افزود: بخش بزرگی از دیم‌زارهای کشور در استان‌های غربی و تا حدودی در استان‌های خراسان شمالی، کرمان و قم واقع شده است. از این میزان دیم‌زارها 270 هزار هکتار مربوط به استان زنجان است که در شمال، غرب و به خصوص جنوب این استان قرار گرفته است.

وی ادامه داد: استان زنجان از یک سو با میانگین بارندگی 300 تا 350 میلیمتر در سال و از سوی دیگر دمای هوای متوسط 10 تا 13 درجه برای کشت گیاهان دارویی بسیار مستعد است. گل‌محمدی، زعفران و آویشن از جمله گونه‌های مناسب با شرایط این استان است و این گیاهان در سطح بالایی از استان کشت می‌شود.

ترغیب کشاورزان به کشت گیاهان دارویی

عضو مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور بر ضرورت کشت گیاهان دارویی تأکید کرده و اظهار داشت: برای ترغیب کشاورزان به کشت گیاهان دارویی باید نسخه کامل و بی‌نقصی را با انجام فعالیت‌های تحقیقاتی و الگوگیری از کشورهای موفق ارائه دهیم تا با اصول علمی این کشت انجام شود و توسعه آن ترویج شود.