هشدار بحران خاموشی در خراسان جنوبی؛ آب مصرفی دشت‌های بیرجند متعلق به 17 هزار سال پیش است

به گزارش ایلنا، عباس سارانی در جلسه کارگروه سازگاری با کم‌آبی استان خراسان جنوبی، افزود: آزمایشات نشان می‌دهد آب فعلی که در شهرستان بیرجند مصرف می‌شود، در دشت رکات مربوط به سفره‌های آبی با عمر بیش از 57 سال است. البته باید این موضوع را نیز در نظر داشت این منابع، تجدیدپذیر نیستند.

وی به برداشت‌های فراتر از حد مجاز منابه آبی در بخش کشاورزی استان خراسان جنوبی اشاره کرده و در این خصوص ادامه داد: سقف مجاز برداشت در این بخش 346 میلیون مترمکعب تعیین شده، اما اکنون برداشت به 553 میلیون مترمکعب رسیده است. این اختلاف، ضرورت مدیریت و تنظیم مصرف را روشن می‌کند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان خراسان جنوبی به بهبود نسبی بارندگی‌ها در استان اشاره کرده و اظهار داشت: به‌رغم افزایش محدود منابع آب، برداشت‌ بی‌رویه به ویژه در بخش کشاورزی همچنان تهدید جدی برای پایداری سفره‌های زیرزمینی است و نیازمند اقدام فوری و هماهنگی تمامی دستگاه‌های اجرایی است.

سارانی تصریح کرد: شرایط بارش در استان از ابتدای سال جاری تاکنون نسبتاً مطلوب بوده است. این موضوع هم از نظر تأمین بخشی از نیاز آبی و هم از نظر روحی برای بهره‌برداران، به ویژه کشاورزان، تأثیر مثبتی داشته است. اما میزان آب ورودی به سدها و مخازن متناسب با میزان بارندگی مورد انتظار نبوده است.

وی بیان داشت: اگرچه نسبت به سال گذشته حدود 9.5 میلیون مترمکعب افزایش ورودی آب در منابع آبی استان خراسان جنوبی داشته‌ایم، اما این عدد با توجه به ظرفیت مخازن و نیاز منطقه کافی نیست. البته در برخی مناطق این استان مانند طبس، شرایط نسبتاً بهتر بوده است، اما انتظارات از بارش‌های اخیر بیشتر بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان خراسان جنوبی تأکید کرد: بخش زیادی از اقداماتی که در زمینه آب انجام می‌شود، ماهیت بلندمدت دارد و برای مشاهده نتایج باید زمان بگذرد. امیدواریم با تداوم بارش‌ها و همراهی تمامی بخش‌ها، بتوانیم مدیریت مصرف را به شرایط پایدار و استاندارد در این استان نزدیک کنیم.

سارانی بر ضرورت برنامه‌ریزی برای استفاده بهینه از منابع آبی و همچنین تأمین منابع آب پایدار اشاره کرده و در این خصوص ابراز داشت: بنابراین نحوه استفاده از منابع آب‌ها باید با برنامه‌ریزی بلندمدت همراه باشد. همچنین تمرکز بر تأمین و استفاده از منابع آب پایدار نظیر طرح انتقال آب از دریای عمان بسیار ضروری است.

وی اضافه کرد: مدیریت مصرف آب باید به صورت فراگیر در تمامی دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های مصرف‌کننده تولیدی، صنعتی، کشاورزی، خدماتی، خانگی و ...، باید جدی‌تر پیگیری شود تا از تشدید این بحران جلوگیری شود. در بارگذاری‌های جدید منابع آبی در استان، تنها تأمین نیاز شرب در اولویت قرار دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان خراسان جنوبی گفت: از تمامی دستگاه‌های اجرایی تقاضا می‌شود در اجرای تصمیمات مربوط به کاهش یا کنترل مصرف آب همکاری لازم را داشته باشند، تا روند بهبود و پایداری منابع آبی تداوم یابد. هیچ پروژه جدیدی جز با تعدیل و تغییر مصرف اجرایی نخواهد شد.

سارانی درباره پدیده نشست زمین هشدار داده و افزود: بر اساس مطالعات علمی، حدود 70 درصد عوامل مؤثر بر نشست زمین مربوط به برداشت بیش از حد از سفره‌های زیرزمینی است. در 17 نقطه استان با این مسئله مواجه هستیم. در حال حاضر روند فرونشست زمین در نقاط مختلف استان، قابل مشاهده است.

وی ادامه داد: چنین مسائلی می‌تواند بر زیرساخت‌های حیاتی استان از جمله خطوط راه‌آهن، راه‌های ارتباطی، جاده‌ها و مراکز شهری، اثرات جدی بر جای گذارد و به شدت تحت تأثیر قرار دهد. در این راستا همکاری مراکز تحقیقاتی، دانشگاه‌ها و پارک علم و فناوری برای ارائه راهکارهای علمی در حال پیگیری است.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای استان خراسان جنوبی روند اجرای مصوبات حوزه مدیریت مصرف آب و سازگاری با کم‌آبی در این استان را تشریح کرده و در این خصوص اظهار داشت: از مجموع 119 مصوبه در حوزه مدیریت مصرف آب و سازگاری با کم‌آبی، 85 مورد اجرایی شده و 34 مورد دیگر نیز در دست اقدام است.