جواد جزینی:
مینیمال را به درستی نمی شناسیم
جریان مینیمالیسم در جهان از یک نهضت اقتصادی گرفته شده است. درآمریکا بحران اقتصادی اتفاق میافتد که از تاثیرات آن میتوان به نخریدن خانههای بزرگ توسط مردم اشاره کرد.
پنجمین نشست خانه مینی مال نیاوران، چهارشنبه ۲۹ بهمن ماه با حضور شاعران و نویسندگان در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد و جواد جزینی محقق و داستان نویس میهمان ویژه این نشست بود.
به گزارش ایلنا، در ابتدای این جلسه آرش نصیری مجری مراسم ضمن خوش آمدگویی به حضار، از جواد جزینی به عنوان شخصیتی که در زمینه آموزش داستان نویسی فعالیتهای زیادی کرده نام برد و در ادامه سینا بهمنش در ارتباط با جزینی گفت: به نظر من بر خلاف اکثر دوستانی که به خانه مینی مال نیاوران آمدهاند جزینی به استناد آثاری که تاکنون داشته ابتدا یک کارشناس است و بعد نویسنده. شما میتوانید در نوشتههای ایشان مباحثخوبی را به شکلی آکادمیک در مورد داستان کودک و یا داستان کوتاه و.. به صورت کامل دریافت کنید. بخش جالبی که مقالات او داشته، جمع آوری نظرات بدون تعصب است و طیف گستردهای از نظرات مختلف در کتابهای جواد جزینی دیده میشود.
بهمنش در ادامه سخنانی در ارتباط با ریختشناسی در مینی مال از جواد جزینی بیان کرد و گفت: در مقاله ریختشناسی تعریفهای اولیهای از افراد مختلف در ارتباط با مینی مال آورده شده که به عنوان مثال میتوان به مقاله گارل آلمپو با عنوان وحدت تاثیر نام برد و اینکه ایشان راههای رسیدن به وحدت را به خاطر محدودیت مکان و اینکه تمامی جزئیات تابع کل داستان هستند، فقط ایجاز میداند.
او ادامه داد: حذف ایدههای فلسفی بزرگ، مطرح نکردن مفاهیم تاریخی، عدم موضع گیری سیاسی، عمیق نبودن شخصیتها، توصیفهای ساده و پیش پا افتاده، یکنواخت بودن سبک، بیتوجهی به جنبههای اخلاقی از ایراداتی است که به این سبک داستان نویسی از قول بارلمی عنوان شده است. در ادامه مقاله ایشان به شباهتهایی بین داستان کوتاه و مینیمالیسم عنوان شده است که یک جمله معروف دارد و آن اینکه صورتها برخلاف مخرجها متفاوت است. این مخرج یکسان در واقع حجم کم این گونههای ادبی است. مینی مال با داستان کوتاه تفاوتهایی دارد که این تفاوت در کیفیت است.
بهمنش در پایان صحبتهایش گفت: تاریخ داستانهای کوتاه در ایران بر اساس نوشتههای جزینی به داستان «در خانه اگر کسی است» نوشته فریدون هدایتپور و عبدالحسین نیری به دوران اوج گیری مینی مالیسم در غرب بر میگردد که این اتفاق نیز کاملا آگاهانه توسط این دو عزیز صورت پذیرفته است.
جواد جزینی نیز در سخنانی ضمن عرض تشکر از سینا بهمنش و کلیه کسانی که چنین جلساتی را برگزار میکنند گفت: آسیب بزرگی که متاسفانه در ارتباط با مینی مال در کشور ما وجود دارد این است که مینیمال به علت شباهتی که به خیلی از گونههای داستان کوتاه دارد، با آنها اشتباه گرفته میشود و آن را به درستی نمیشناسیم. داستان کوتاه در غرب شکلهای عجیبی پیدا کرده است. حال که ما داریم در مورد مینیمال حرف میزنیم غرب بیش از یک دهه است که از آن رد شده و شکلهای متنوعی از داستان کوتاه در غرب ایجاد شده که «فلک فیکشن» به معنای داستان کف دستی، میکرو فلک فیکشن به معنای یک جملهای و در نهایت نانو فیکشن به معنای داستان یک کلمهای حاصل این دوران است. آنها دارند داستان بدون کلمه نیز مینویسند و این جریان کوتاه نویسی شکل پیچیدهای دارد ولی ما برخورد سادهای کردهایم و هرچیزی که کوتاه باشد به آن میگوییم مینی مال و یا داستانک ولی مسئله پیچیده است.
نویسنده کتاب «آشنایی با گونههای داستان کوتاه» در ادامه صحبتهایش افزود: اگر ما میخواهیم مینی مال را تعریف کنیم باید بگویم مترجمین ما تلاششان را کردهاند. مینیمال به الفاظی همچون کمینه گرا، حداقل گرا و… ترجمه شده اما این نیز کافی نیست. دو تلقی در جهان در ارتباط با بوجود آمدن مینیمالی وجود دارد. یکی اینکه جریان مینیمالیسم در جهان از یک نهضت اقتصادی گرفته شده است. درآمریکا بحران اقتصادی اتفاق میافتد که از تاثیرات آن میتوان به نخریدن خانههای بزرگ توسط مردم اشاره کرد.
او ادامه داد: معماری بعد از این جریان در آنجا تغییر کرد و معمارهای آمریکایی برای مقابله با این مهم شروع به ساخت واحدهای کوچکی با حداقل امکانات کردند. این سبک معماری مینیمال به معنای حداقل نام گرفت که در کوچکترین شکل ممکن شما قادر باشید زندگی کنید. عدهای دیگر نیز به صورت جدیتر مسئلهای را مطرح میکنند که ربطی به اقتصاد ندارد. ادبیاتی در گذشته وجود داشت به عنوان ماکسی مالیست. در سال ۵۸ نهضت ماکسی در همین تهران به مینی تبدیل شد و در واقع تفکری که قائل به روایتهایی حجیمتر و چند جلدیتر بود عوض شد و گفت هرچه کوتاهتر بهتر.
در ادمه این جلسه جزینی در ارتباط با چرایی این اتفاقات و زمینههای به وجود آمدن آنها توضیحاتی را ارائه داد و سپس جلسه نقد و بررسی با خوانش داستانهای سینا بهمنش، پوریا شیرانی، آرش نصیری و… ادامه یافت.
خانه مینی مال نیاوران اولین برنامه تخصصی در حوزه داستانهای مینیمالیستی است که با حمایت بنیاد آفرینشهای هنری نیاوران راه اندازی شده و نشستهای این برنامه، آخرین چهارشنبه هر ماه با حضور یکی از نویسندگان فعال در این حوزه برگزار میشود.