اونامونو، یک اندیشمند اگزیستانسیالیسم
آثار اونامونو یک میکروب تردید و ناآرامی را در خودش دارد که آنرا به همه منتقل میکند. آبشخور فکری اونا مونو آبشخور شوپنهاور است. تضاد ایمان و بیایمانی در آثار اونامونو بسیار دیده میشود. او با گذشت زمان مشکل دارد و میگوید که چرا باید پله پله به مرگ نزدیکتر شویم؟
اونامونا شاعر تنهایی است. تنهایی را نمیتوان از آثار اونا مونو جدا کرد. او سلطان بازی با کلمات است. بیش از ۷ زبان میداند و در سن ۲۱ سالگی دکتری خود را میگیرد و کرسی زبان یونانی را در دانشگاه به خود اختصاص میدهد.
به گزارش خبرنگار ایلنا؛ سلسله نشستهای تخصصی مشترک موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بینالمللی الهدی، دیروز عصر ۸ دی ماه در خانه هنرمندان برگزار شد. این نشست اختصاص داشت به زندگی اونامونو، نویسنده، شاعر و فیلسوف.
در این نشست نجمه شبیری با اشاره به اینکه اونا مونو نویسندهای بسیار بسیط است، با بازگو کردن زندگینامه او سخنان خود را آغاز کرد: اونا مونو متعلق به صنعتیترین نقطه اسپانیا یعنی بازک است. خانواده او در «بیلبااو» زندگی میکردند که از مناطق مهم و صنعتی اسپانیا به شمار میرفت. این زمانی است که دخالتهای سیاسی زیادی در این کشور وجود دارد و همین اتفاقات روی تفکرات اونا مونو تأثیر زیادی داشته است.
او ادامه داد: پدر اونامونو به مکزیک میرود و بعد از برگشت با ۱۷سال اختلاف سن با مادر اونامونو ازدواج میکند. اونامونو یک خواهر بزرگتر از خود داشت و فرزند بعدی که او هم یک دختر بود در کودکی میمیرد و اونامونو فرزند آخر و تنها فرزند پسر خانواده است. بنابراین به رسم آن زمان پسر اول هر خانواده را کشیش میکردند. اونامونو در چنین شرایطی به دنیا میآید. پدر اونامونو تاجر بود و شغل پدر باعثمیشود یک دوگانگی در شخصیت اونا مونو شکل بگیرد.
به گفته شبیری، اونا مونو یکی از پرودکسیکالترین فرد، در نگاه اسپانیاییهاست.
شبیری افزود: در سال ۱۸۷۰ به خاطر نزاعهای داخلی از پدر اونامونو درخواست میکنند که برای شورای شهر کاندید شود. این مرد تاجر وارد سیاست میشود اما در ۴۷ سالگی با بیماری سل ریوی از بین میرود. در اسپانیا تا اواخر دهه ۶۰ رسم بود، زنی که بیوه میشد تا آخر عمرش لباس سیاه میپوشید. اونا مونو گرچه محبت مادر را درک میکند اما شادی و لبخند را از کودکی تجربه نمیکند. اونامونوی کوچک با کتابخانه پدرش آشنا میشود و به آن جذب میشود. آشنایی با کتابخانه یکی از اتفاقات مشابه در زندگی کودکی نویسندگان بزرگ است. محیطی که اونامونو در آن رشد میکند بیشتر زنانه است تا مردانه. محبتی که مادر به فرزند میدهد کاملاً متفاوت با محبت پدر است. نویسندگان بزرگ در دامن مادران فرهیخته بزرگ شدهاند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اونامونو کارهای زیادی چون شعر، رمان و مقاله انجام داده که البته بزرگترین کارهای او مقالههایش است. اونامونو در تمام کتابهایش به دو موضوع برخورد میکند که در تمام آثار او به خصوص در «درد جاودانگی» دیده میشود. تضاد دینی اونامونو جالب است. او آدمی پر از شکوه است. همچنین نقش زن در آثار وی به طور عجیبی تکرار میشود. زنی که در رمان «خاله تولا» با آن برخورد میکنیم زنی است به شدت مقید به نجابت و هر نوع تفکر خلاف را حرام میداند.
او در رابطه با رمان «خاله تولا» گفت: این رمان داستان دو خواهر است که هر دو عاشق یک مرد هستند. اما وقتی خاله تولا حس میکند که خواهر کوچک عاشق مرد شده است، مرد و خواهر کوچکتر را مجبور به ازدواج با هم میکند با اینکه مرد به خاله تولا علاقه بیشتری دارد. آنها با هم ازدواج میکنند و صاحب فرزندانی میشوند اما خواهر کوچک میمیرد و خاله تولا به خانه شوهر خواهر میآید و از کودکان او نگهداری میکند اما اجاز نمیدهد که مرد با او حرف بزند. این نماد یک زن کاملاً مقید است که ما این نشانهها را در بسیاری از آثار اونامونو میبینیم. او به گونهای لذت خواندن یک رمان عاشقانه را خواننده میگیرد! و به همین دلیل است که شاعر خوبی نیست. او در چهار چوب و مسائل منطقی خود غوطهور است. کار اونامونو بغرنج کردن مسائل است. به گونهای میتوان گفت خاله تولا، خود اونامونوست که در نقش یک زن وارد میشود.
شبیری با اشاره به مسئله تضاد و اعتقاد به خدا در آثار و افکار اونامونو بیان کرد: او به اگزیستانسیالیسم معتقد است. از کودکی خودش که تعریف میکند میگوید: «دیدن تئاترهای خیابانی که زندگی فقرا به تصویر میکشید مرا جذب میکرد» اونامونوی ۲۰ ساله با ۷۰ ساله فرقی نمیکند. او از لحاظ شخصیتی فردی مقید است. اونا مونو بیش از آنچه فکر کند، حس میکند. تمایلات عاشقانه او هم کاملاً منطقی است. آدمی است که در دوران زندگی بسیار مورد حملههای سیاسی قرار میگیرد اما هرگز جذب هیچ حزبی نمیشود. اونا مونو در نزاع با خویش به سر میبرد. آثار او یک میکروب تردید و ناآرامی را در خودش دارد که آن را به همه منتقل میکند.
او با اشاره به سخن اونامونا «بگذار اندوه تو در سینهات فاسد شود» گفت: این شخص حتی از ابراز اندوه خود به دیگران پرهیز داشت. اونا مونا را شاعر خوبی نمیدانند. اونامونو انقدر در چهارچوب قرار دارد که نمیتواند شاعر خوبی باشد. او هم مثل حافظ فرزند خود را در جوانی از دست میدهد. وی متعلق به نسل ادبی ۹۸ است. زمانی که اسپانیا در حال از دست دادن آخرین مستعمرات خود است. اسپانیا از دوران امپراطوری فیلیپ دوم به جایی رسیده که آخرین مستعمره خود را هم از دست داده است. نسل ۹۸ بسیار افراطی و تفریطی هستند.
شبیری با بیان مسئله ایمان و بیایمانی در اندیشه و آثار اونامونو گفت: مسئله ایمان و بیایمانی بحثی است که در همه آثار او دیده میشود. اونامونو درد بودن دارد. مواجه اونامونو با مرگ خیلی عجیب است. جنگ با خدا در آثار او خیلی زیاد است. جنگ او با خدا و رگههای اگزیستانسیالیسم خیلی زیادی در اندیشه اونامونو وجود دارد. همانطور که خود میگوید: «روح من عطش خدا دارد، عطش خدای زنده»
او در پایان در رابطه با تفکر فلسفی اونو مونو گفت: آبشخور فکری اونا مونو آبشخور شوپنهاور است. او میگوید هیچ چیز بدتر از تولد نیست. اونا مونو با درد هستی و زمان روبه روست. او با زمان مشکل دارد و میگوید که چرا باید به پله پله به مرگ نزدیکتر شویم؟ اونا مونو درباره جبر خیلی صحبت میکند. خودش بارها میگوید که از هادیگر متأثر هستم.