اهالی فرهنگ در مراسم تشییع زهرایی خواستار شدند؛
تاسیس بنیاد و جایزهی زهرایی
در مراسم تشییع محمد زهرایی (پیشکوست حوزهی نشر) همکاران و دوستارانش از مسوولان و مدیرت فرهنگی کشور خواستند تا با تاسیس بنیاد و جایزهای دوسالانه نام و یاد این ناشر برجسته را زنده نگه دارند.
پیکر زنده یاد محمد زهرایی مدیر انتشارات کارنامه صبح امروز با حضور جمع کثیری از اهالی فرهنگ و هنر از مقابل ساختمان خانه هنرمندان به سمت قطعه هنرمندان در بهشت زهرا (س) تشییع شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، در این مراسم شفیعی کدکنی، نجف دریابندری، بهمن فرمان آرا، ضیاء موحد، کامران فانی، موسوی گرمارودی و جمعی از ناشران حضور داشتند.
در ابتدای مراسم پیام سید محمد خاتمی و پس از آن پیام هیات مدیره اتحادیه ناشران و کتاب فروشان توسط محمود آموزگار دبیر این اتحادیه قرائت شد. سپس احمد مسجد جامعی وزیر سابق فرهنگ و ارشاد و عضو شورای شهر تهران ضمن غیر منتظره خواندن مرگ زهرایی گفت: ایشان انسان بزرگی بود و در طول زندگیاش بزرگان بسیاری را به عرصه آورد.
وی ادامه داد: هنر زهرایی پر کردن خلاءها و پیوند بین نسلها بود و برای انجام این کار صنعت نشر را به خدمت گرفت. همه میدانند وی چقدر به این حوزه آشنا بود تا حدی که هنر را در گستردهترین صورتش به حوزه کتاب آورد و وجه هنری را میبایست یک بخش جدا ناشدنی از آثار این ناشر بزرگ دانست.
مسجدجامعی با اشاره به دقت نظر زهرایی در انتخاب حروف، رنگ و جنس کاغذ اظهار داشت: او جهان امروز را میشناخت و روح و فرهنگ ایرانی را غنا بخشید فعالیت او تنها در حوزه نشر خلاصه نمیشود بلکه وی در کتابهایش حوزه تفکر قدیم و جدید را به یکدیگر متصل کرد آثار کهن در چهارچوبهای تازه به انتشار رساند.
عضو شورای اسلامی شهر ادامه داد: زهرایی کار خود را با انتشار حافظ به سعی سایه آغاز کرد و همیشه میگفت حافظ به زندگی من برکت داد. او هرگز از تلخیها و سختیها سخن نمیگفت بلکه همیشه به دنبال خلاقیت و پیدا کردن راه تازهای برای مشکلات بود. همچنین کتاب فروشیاش همواره پاتوق گروههای مختلف فکری بود زیرا این ویژگی در شخصیت زهرایی در جذب تفکرات مختلف وجود داشت.
وی ضمن بیان این مطلب که زهرایی را باید بنیان گذار مکتبی با نام زهرایی در حوزه نشر و کتاب شناخت گفت: من به خانواده ایشان پیشنهاد دادم تا همچون جوایز دیگری که به نام هنرمندان وجود دارد جایزهای دو سالانه در حوزه نشر ایجاد کنیم و نام زهرایی را برآن بگذاریم تا فضای تشویق برای فعالان این حوزه فراهم آید. امیدوارم تا چهلم ایشان این اقدام میسر شود.
در ادامه این مراسم عبدالرحیم جعفری مدیر انتشارات امیرکبیر در جایگاه حاضر شد و ضمن اظهار تاسف برای از دست دادن یکی از برجستهترین ناشران کشور اظهار داشت: او یک انسان باشرف و نقطه وصل همکاران بود. ظاهر آرامی داشت ولی درونش متلاطم بود و سخاوتمندانه تجربیات خود را در اختیار تازه کارها در حوزه نشر میگذاشت.
جعفری ادامه داد: زهرایی در میان ناشران سرآمد بود. نبوغ و خلاقیت بالایی داشت و نکته بینی و سلیقه فراوان از ویژگیهای او بود. او در طول عمر خود زحمات زیادی را در حوزه نشر کشید و به گمان من همین تلاشهای بیوقفه منجر به مرگش شد.
مدیر انتشارات امیرکبیر افزود: زهرایی برای ما نمرده که بگویم زنده یاد زهرایی. نام او همواره با آثارش ماندگار است و امیدوارم دفتر نشر و فروشگاه ایشان به همت خانوادهاش همچنان برقرار بماند.
در بخش بعدی این مراسم پس از قرائت بیانیه سازمان چاپ و نشر ارشاد میرزایی به ایراد سخن پرداخت و گفت: زهرایی زود از بین ما رفت. آفتابی بود که ناگهان غروب کرد هرچند در برابر چالشها همیشه پایدار بود ولی در برابر مرگ که سرنوشت محتوم ما است تسلیم شد.
وی افزود: کتابهای نشر کارنامه رنگین کمان حوزه نشر هستند. زهرایی نه یک کتاب ساز بلکه یک فرهنگ ساز بود که عشق راستینی به حوزه نشر نشان میداد. من در فاصله کوتاهی عزیزانم را از دست دادهام و سعی کردهام تقدیر را بپذیرم اما مرگ زهرایی یک فقدان اجتماعی است زیرا او انسانی بود که بر جامعه خود تاثیرگذار بود.
میرزایی ضمن بیان این مطلب که زهرایی حداقل میتوانست ۲۰ سال دیگر صنعت نشر را پیش ببرد گفت: او عمری با مسائل و مشکلات حوزه نشر و چاپ دست و پنجه نرم کرد. همچنین سد پیش رو برای اخذ مجوز نشر یکی از مشکلاتی بود که زهرایی با آن سوخت و ساخت و در نهایت پشت میز کارش جان باخت.
وی اظهار داشت: زهرایی به همراه حدودا ۱۰ ناشر همراه، از میان بیش از ۱۰ هزار ناشر، بار نشر را به دوش کشید و پیکر لاغر این نشر را حفظ کرد. او هر کاری را برای انتشار قبول نمیکرد و میگفت تنها کتابی را میپذیرم که به جانم آتش بزند. شاید باور نکنید اما او برای انتشار تصویر شمع روی جلد کتاب حافظ به سعی سایه به آلمان مسافرت کرد.
میرزایی در پایان ضمن اظهار تاسف از اینکه از زهرایی در زمان حیاتش تجلیل صورت نگرفته و از دانش آگاهی او به نحو احسند استفاده نشده است، افزود: از ارشاد، شهرداری و سایر نهادهای مربوطه میخواهیم با تاسیس بنیادی به نام زهرایی نام او را حفظ کند و این کوچکترین کاری است که میشود در قبال زحماتش انجام داد.
زرینکلک سخنران بعدی در مراسم بود و گفت: ما امروز در مراسم کسی شرکت کردهایم که هنرمند نیست بلکه یک ناشر است اما چرا خانه هنرمندان برای تشییع او انتخاب شده؟ پاسخ این است که زهرایی تنها ناشری بود که توانست مقام نشر را تا درجه هنر ارتقا دهد و پیش از او هیچ ناشری هنرمند شناخته نشده است.
وی ضمن بیان این مطلب که به عنوان یکی از بنیان گذاران خانه هنرمندان به دلیل جایگاه و مقام هنری زهرایی باید به خانواده ایشان تبریک بگویم، ادامه داد: چگونه شد که ایشان از نشر، هنر ساخت؟ اگر بادقت به زندگی زهرایی توجه کنیم در مییابیم که تنها عامل این کار عشق بود، عشقی که او به نشر داشت. زهرایی همچون عاشقی که بیقرار معشوق است و از صبح تا شب به فکر جلب رضایت او است عمر خود را صرف حوزه نشر کرد. من خود شاهد بودم که او در این مسیر چه فرسایشهایی را به جان خرید.
در پایان سخنرانیها حضار در پیکر محمد زهرایی، پیشکسوت حوزه نشر و کتاب نماز گزاردند و سپس پیکر ایشان به سمت قطعه هنرمندان در بهشت زهرا (س) انتقال داده شد.