پویان غفاری در گفتگو با ایلنا:
پستمدرنیته در داستانهای ایرانی رسوخ کرده است
پستمدرنیته موردتوجه بخش قابل توجهی از نویسندگان ایرانی قرار گرفته است. تا جایی که معمولا نویسندههایی که در سالهای اخیر موفق بودهاند، در آثارشان نیمنگاهی به پستمدرنیته داشتهاند.
ایلنا: پویان غفاری که یکی از مترجمان جوان اینسالها به شمار میآید، معتقد است پستمدرنیته تعریف و حد و مرز مشخصی ندارد و روز به روز هنرمندان و گرایشهای هنری را در سراسر جهان تحت پوشش خود درمیآورد.
وی در گفتگو با خبرنگار ایلنا، درمورد کتاب تازهای که به زودی با ترجمهی وی از سوی نشر افراز منتشر میشود، اظهار داشت: رمان «دریاچه» نوشتهی ژان اشنوز؛ نویسندهی فرانسوی پس از رفع اصلاحات، مجوز گرفته و به زودی به بازار میآید. این رمان، دومین رمانیست که از این نویسندهی مطرح به فارسی ترجمه و منتشر میشود. اولین رمان از این نویسنده با نام «پیانو» توسط کیهان بهمنی پیشتر ترجمه و منتشر شده بود.
غفاری در رابطه با اشنوز و آثارش توضیح داد: اشنوز یک نویسندهی پستمدرن شناخته شده است که غالبا با هجو کردن فضاهای مالوف در ژانرها و سبکهای ادبی دیگر مینویسد. مثلا المانهای ژانرهای پلیسی یا وحشت را با کارکردی کمیک و طنز در رمانهایش استفاده میکند.
وی ضمن تایید این مطلب که هجو کردن و به استهزا گرفتن رویههای سنتی و کلاسیک، از ماهیتهای اصلی پستمدرنیته به شمار میآید، گفت: اشنوز در رمان «دریاچه» فضاهای جاسوسبازی که در دوران جنگ سرد از سوی برخی کشورها مرسوم بود را در فضایی کمیک به هجو میکشد. البته او در واقع از ویژگیها و جاذبههای سبکهای ادبی در آثارش استفاده میکند. مثلا در این رمان میتوان المانهای جاذب رمانها معمایی- پلیسی را دید.
مترجم این رمان در رابطه با میل شخصیاش به ترجمهی آثار پستمدرن روز ادبیات جهان اظهار داشت: علاقه من به این نوع رمانها، مربوط به گذشته است. قبل از این هم رمانهایی که از امانوئل اشمیت و ساموئل بکت(که او را مرز بین مدرنیته و پستمدرنیه خواندهاند) ترجمه کردهام که درونمایههای پستمدرن داشتهاند.
وی درمورد پستمدرن و پیشرویاش در جریانهای فکری، هنری و ادبی جهان توضیح داد: پستمدرنیته حد و مرز خاصی ندارد و روز به روز درحال گسترش است. در هنر نیز این وضعیت در گرایشهای مختلف، خصوصا ادبیات دنبال میشود و حتی در کشورهایی که سابقهی ادبی زیادی ندارند، نویسندگان متمایل به فضاهای پستمدرن وجود دارند. در این میان؛ فرانسه که مهد ادبیات نامیده شده است؛ جای خود دارد.
غفاری ادامه داد: در فرانسه، نویسندگانی مثل مارک لوی و موسو نیز از رویکردهای پستمدرن در آثارشان استفاده میکنند اما فرق ایندو با اشنوز این است که آنها در حیطهی ادبیات عامهپسند فعالیت دارند اما اشنوز از مکاتب و سبکهای عامهپسند در سطحی نخبهگرا استفاده میکند که همانا به هجو کشیدن آنهاست.
وی درمورد تمایل نویسندگان به پستمدرنیته در کشورمان اظهار داشت: ایران نیز از قاعدهی جهانی مستثنی نیست و پستمدرنیته مورد توجه بخش قابل توجهی از نویسندگان ایرانی قرار گرفته است. تا جایی که معمولا نویسندههایی که در سالهای اخیر موفق بودهاند، در آثارشان نیمنگاهی به پستمدرنیته داشتهاند.