بقاییماکان قضایای فرهنگی سهدههی اخیر را کتاب میکند:
ضعف مدیریت فرهنگی بررسی میشود
فراموشی، سرنوشت محتوم نشریات و روزنامههاییست که از حقیقت و هدف آزاداندیشی فاصله میگیرند. در کتاب تازه بقایی ماکان؛ دلیل بسته شدن روزنامهها در دورههای اخیر نیز مورد بررسی قرار گرفته است.
ایلنا: محمد بقاییماکان، مترجم، نویسنده و پژوهشگر درحال مهیا کردن و تنظیم کتابیست که رویدادهای فرهنگی کشور را در سهدههی اخیر مورد بررسی و انتقاد قرار میدهد.
وی در اینباره به خبرنگار ایلنا گفت: این کتاب که «تاملات ایرانی» نام خواهد گرفت، براساس موضوعات مختلف مانند فرهنگی، هنری، ادبی، اجتماعی و... طبقهبندی شده و رویدادهای مربوطه در هر کدام از این بخشها دستهبندی شده است. در حال حاضر این کتاب مراحل تنظیم نهایی را طی میکند و امیدوارم به زودی با اتمام کارها، آن را به ناشر بسپارم.
بقاییماکان در تشریح مواضع انتقادی این کتاب توضیح داد: در بخشهای مختلف سعی کردهام با ذکر مثالها و بررسی آنها به نتایج روشنی درمورد وضعیت سیر فرهنگی کشور برسم. به عنوان مثال در بخش بررسی عملکرد مطبوعات ایران در سهدههی اخیر، مقایسهای داشتم بین روزنامه وقایعاتفاقیه و روزنامهی نیویورکتایمز که هر دو در یک سال و با فاصلهی یک ماه آغاز به کار کردند اما وقایعاتفاقیه بیشتر از دو سال به طول نینجامید اما نیویورکتایمز بعد از تقریبا یک قرن، همچنان یکی از پرفروشترین روزنامههای جهان به شمار میآید.
وی ادامه داد: در این بخش و در این مقایسه، به این نتیجه میرسیم که وقایع اتفاقیه به این دلیل نتوانست به کار خود ادامه دهد که از هدف اصلی خود که همانا آزاد اندیشی بود، فاصله گرفت. در واقع پس از کشته شدن امیرکبیر، ناصرالدین شاه کتبا به وقایع اتفاقیه نوشت «این فضولیها به شما نیامده!». در ادامه نیز این روزنامه از مسیر خود خارج شده و رفته رفته به یک بولتن دولتی بدل شد و اقبال عموم را از دست داد.
این پژوهشگر ضمن بیان این مطلب که این مثال، برای روزنامههای سهدههی اخیر نیز قابل تعمیم است، گفت: بنابراین فراموشی، سرنوشت محتوم نشریات و روزنامههاییست که از حقیقت و هدف آزاداندیشی فاصله میگیرند. همچنین در این بخش، دلیل بسته شدن روزنامهها در دورههای اخیر مورد بررسی قرار گرفته که میتواند برای مخاطبان این کتاب جذاب باشد.
وی با اشاره به حوزهی نشر و اتفاقاتی که در سالهای اخیر اهالی این صنعت را دچار مشکلاتی کرد، گفت: در این خصوص نیز نقبی زدهام به مسالهی پایین بودن تیراژ کتاب در ایران و وضعیت مدیریت فرهنگی کشور بر حوزهی نشر. در این راستا کتابی را نمونه آوردم که با وجود مشکلات موجود در حوزهی نشر، در سال 90 بیست بار و هر بار در 3هزار نسخه منتشر شده است. این نمونه، ثابت میکند که اگر محتوای کتاب از کیفیت لازم برخوردار باشد، با وجود تمام مشکلات از قبیل گرانی کاغذ و کتاب، جامعهی کتابخوان ما از آن استقبال خواهند کرد.
وی ضمن بیان این مطلب که کتابخانههای ایران زمانی به کتابخانههای اسکندریه پهلو میزده و مطالعه ریشه در تاریخ و فرهنگ ایرانیان دارد، ادامه داد: بنابراین اگر این ابهامات از حوزهی نشر زدوده شود، درمییابیم که مشکل اصلی ضعف در مدیریت فرهنگی بوده و بدون شک با اصلاح رویههای مدیریتی، میتوان تکانه و تحول تازهای را به حوزهی نشر و در بالا بردن تیراژ کتابها ایجاد کنیم.
بقایی در پایان از به چاپ دوم رسیدن کتاب «از گلاب دره تا هنکونگ» تنها پس از 5 ماه خبر داد و راجع به کتاب اخیری که از قلم وی منتشر شده نیز گفت: «نقد روانشناسی و رواندرمانی غرب» کتابیست از نویسندهای پاکستانی که مدرس دانشگاه آکسفورد بوده و «نذیر قیصر» نام دارد. این کتاب که من آن را به پیشنهاد نویسندهی آن ترجمه کردهام، در واقع اساس روانشناسی و رواندرمانی در غرب را با استفاده از معیارهای عرفانی و تربیتی شرقی (شرق اسلام) به چالش و بوتهی انتقاد میکشد.
وی با اشاره به این مطلب که این کتاب، به تازگی از سوی نشر یادآوران به بازار آمده، اظهار داشت: در این کتاب دیدگاههای معتبرترین و پرآوازهترین اندیشمندان جهان، نظیر فروید، یونگ، اریک فرون، لانگ و... مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. به عبارت دیگر میشود گفت این کتاب، اولین تحقیق تطبیقی در زمینهی دیدگاههای روانشناسی غرب و شرق است.