تجمع انجمنهای میراث فرهنگی در مخالفت با تخریب آثار تاریخی در جنگ
جمعی از انجمنهای مردمنهاد، فعالان میراث فرهنگی و نهادهای مدنی از برگزاری تجمعی اعتراضی با عنوان «حافظان میراث جهانی ایران» در مقابل کاخ گلستان تهران خبر دادند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، این تجمع قرار است روز شنبه ۱۵ فروردینماه ۱۴۰۵ از ساعت ۱۰ تا ۱۲ صبح در میدان ارگ تهران و در مقابل ورودی مجموعه جهانی کاخ گلستان برگزار شود.
این گردهمایی با هدف محکومیت آنچه «تخریب و آسیب به بناها و مجموعههای میراث فرهنگی جهانی و ملی ایران در نتیجه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی» عنوان شده شکل گرفته است.
برگزارکنندگان این رویداد تأکید دارند که حمله به میراث فرهنگی، صرفاً آسیب به یک کشور نیست، بلکه تعرض به حافظه تاریخی بشریت محسوب میشود.
محمدمهدی کلانتری، فعال میراث فرهنگی و بنیانگذار پویش «نجات بافتهای تاریخی»، که از برپا کنندگان این تجمع است، در گفتوگو با ایلنا با اشاره به اهمیت این تجمع اعلام کرد: میراث فرهنگی، شناسنامه یک ملت است و هرگونه تعرض به آن، در واقع تلاشی برای خدشهدار کردن هویت تاریخی و تمدنی یک کشور به شمار میآید. آنچه امروز شاهد آن هستیم، زنگ خطری جدی برای همه دوستداران فرهنگ و تاریخ است.
وی با بیان اینکه انتخاب کاخ گلستان بهعنوان محل تجمع، اقدامی نمادین و معنادار است، افزود: کاخ گلستان نهتنها یکی از مهمترین آثار تاریخی تهران، بلکه یکی از میراثهای ثبتشده جهانی است که نمایانگر بخشی از تاریخ سیاسی، فرهنگی و هنری ایران در دورههای مختلف است. تجمع در این مکان، پیامی روشن به جامعه جهانی درباره ضرورت حفاظت از میراث مشترک انسانی دارد.
کلانتری همچنین با اشاره به گزارشهای منتشرشده درباره آسیب دیدن برخی آثار تاریخی در جریان حملات اخیر گفت: اگرچه بررسیهای دقیق و رسمی همچنان در حال انجام است، اما خبرهایی از وارد شدن خسارت به برخی بناهای تاریخی و محوطههای ارزشمند کشور منتشر شده که موجب نگرانی جدی فعالان این حوزه شده است. آثاری که هر یک بخشی از هویت چند هزار ساله ایران را در خود جای دادهاند.
به گفته وی، در میان این گزارشها، نام برخی محوطهها و بناهای شاخص تاریخی نیز به چشم میخورد که اهمیت آنها فراتر از مرزهای ملی است و در زمره میراث بشری قرار میگیرند. هرچند هنوز جزئیات دقیقی از میزان خسارتها منتشر نشده، اما همین گزارشهای اولیه نیز کافی بوده تا موجی از واکنشها در میان جامعه فرهنگی و دانشگاهی کشور ایجاد شود.
این فعال میراث فرهنگی ادامه داد: ما معتقدیم که جامعه جهانی، بهویژه نهادهایی مانند یونسکو، باید نسبت به این موضوع حساسیت بیشتری نشان دهند. حفاظت از میراث فرهنگی، مسئولیتی جهانی است و نباید در سایه منازعات سیاسی و نظامی نادیده گرفته شود.
برگزارکنندگان تجمع «حافظان میراث جهانی ایران» اعلام کردهاند که این رویداد با حضور طیف گستردهای از سازمانهای غیر دولتی، انجمنهای فرهنگی، نهادهای مدنی، متخصصان و همچنین دوستداران میراث فرهنگی برگزار خواهد شد.
آنها هدف از این گردهمایی را ایجاد همگرایی میان فعالان حوزههای مختلف و رساندن پیام اعتراض به گوش نهادهای مسئول داخلی و بینالمللی عنوان کردهاند.
در بیانیه دعوت به این تجمع، از کلیه تشکلهای مردمنهاد، نهادهای خصوصی و همچنین متخصصان حوزههای معماری، شهرسازی، مرمت، میراث فرهنگی، ایرانشناسی، باستانشناسی، تاریخ و دیگر رشتههای مرتبط دعوت شده تا با حضور در این رویداد، حمایت خود را از حفاظت از میراث تاریخی کشور اعلام کنند.
کلانتری در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر لزوم مستندسازی دقیق خسارتهای احتمالی گفت: یکی از مهمترین اقداماتی که باید در چنین شرایطی انجام شود، ثبت و مستندسازی دقیق آسیبهاست. این کار نهتنها برای پیگیریهای حقوقی در سطح بینالمللی ضروری است، بلکه میتواند در فرآیند مرمت و بازسازی نیز نقش مهمی ایفا کند.
وی همچنین خواستار همکاری نهادهای دولتی با سازمانهای مردمنهاد در این زمینه شد و افزود: انجمنهای مردمی و فعالان مستقل میتوانند بازوی کمکی مؤثری برای نهادهای رسمی باشند. استفاده از ظرفیت این گروهها میتواند به افزایش سرعت و دقت در اقدامات حفاظتی کمک کند.
برگزارکنندگان تجمع اعلام کردهاند که این رویداد به صورت کاملاً مسالمتآمیز و در چارچوب قوانین برگزار خواهد شد و هدف آن صرفاً بیان دغدغههای فرهنگی و انسانی است. آنها تأکید دارند که این تجمع جنبهای فراتر از مسائل سیاسی دارد و بر اهمیت حفاظت از میراث مشترک بشری تأکید میکند.
محمدمهدی کلانتری، فعال میراث فرهنگی با دعوت دوباره از تمامی علاقهمندان به میراث فرهنگی برای حضور در این تجمع گفت: امیدواریم که این حرکت، آغازی برای توجه جدیتر به موضوع حفاظت از آثار تاریخی در شرایط بحران باشد و بتواند پیام روشنی به جامعه جهانی درباره اهمیت این موضوع ارسال کند.
به نظر میرسد که تجمع «حافظان میراث جهانی ایران» میتواند به یکی از مهمترین رویدادهای مدنی در حوزه میراث فرهنگی در ماههای اخیر تبدیل شود؛ رویدادی که در آن، صداهای مختلف از طیفهای گوناگون جامعه، حول یک دغدغه مشترک یعنی حفاظت از تاریخ و هویت فرهنگی ایران، گرد هم میآیند.
