ماجرای ساخت ماکت نیویورک/ اثری که به موزه انتقال داده شد؛
کامیونداری که نیویورک را خانهبهخانه ساخت!
هنرمندان خودآموخته همواره در طول تاریخ شگفتیساز بودهاند. جو میکن یکی از این افراد است که با ساخت یک اثر واقعگرا، شهر نیویورک را جز به جز، کوچه به کوچه و خیابان به خیابان و بلوک به بلوک ساخته است. او سالها روی این پروژه وقت گذشته است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، به نقل از «گاردین» ساخت یک ماکت واقعگرا از شهر نیویورک مدتی پیش خبرساز شد.
کامیونداری که نیویورک را خانهبهخانه ساخت!
ماجرا از این قرار است که یک راننده کامیون به اسم جو میکن بیست سال از زندگیاش را صرف ساخت این اثر ظریف و پرجزییات کرده است. موضوع جالبتر این است که این اثر در موزه نیویورک نمایش داده شده است.

اثر جو میکن با عنوان «او این شهر را ساخت» ماکتی ۱۵ در ۲۷ متری از چوب و مقوا است که با چسب به هم متصل شدهاند. عکس: دیوید لوروی/ موزه شهر نیویورک
آغاز یک وسواس
ایده ساخت ماکت نیویورک با ساخت ماکت کوچک پلی با چوبهای بستنی در سال ۲۰۰۳ رقم خورد. این اثر ترکیبی خیالی از سه پل معروف شهر بود. این اثر نیز شاید میتوانست شاهکار باشد اگر هنگام اسبابکشی از شهری کوچک در شمال ایالت از بین نمیرفت.
جو میکن که اکنون ۶۳ سال دارد درباره اثرش گفت: زمانی که متوجه از بین رفتن ماکت پل شدم، با ناراحتی تصمیم گرفتم اثری بهتر بسازم و در این زمینه عزمم را جزم کردم.
در ادامه است که جو با ساخت نسخهای کوچک از ساختمان ۳۰ راک (آسمانخراش آرتدکوی مرکز راکفلر سنتر)، کارش را شروع میکند.
وی در اینباره گفت: در ادامه هرچه پیش رفتم به مرور پروژه برایم جدی شد و آن را گسترش دادم. به این ترتیب کم کم به سراغ مناطق مختلف رفتم و در ساخت آنها دقت بسیار به خرج دادم. شما حساب کنید از میدتاون تا منهتن پیش رفتم و سپس به بازسازی کامل هر پنج منطقه شهر پرداختم؛ خانه به خانه و بلوک به بلوک.

ماکت مینیاتوری جو میکن از منهتن جنوبی/ عکس: دیوید لوروی/ موزه شهر نیویورک
شهری به ابعاد اتاق
برای رسیدن به نتیجه مطلوب زمان زیادی صرف میکردم و در نهایت نیز سازهای به اندازه تقریبی ۱۵ در ۸ متر ساختم. سازهای به این بزرگی آنهم با چوب، مقوا و چسب! فقط همین.
او در بخشی از صحبتهایش استمرار در کار را کلید موفقیتش دانست و گفت: هرآنچه انجام دادهام اساسش استمرار در کار بوده است. من فقط شروع کردم و با خودم گفتم هر بار یک خانه کوچک را میسازم و منظم کار را جلو میبرم. ساخت ماکت منهتن ۱۰ سال طول کشید و یک دهه دیگر را صرف ساخت باقی مناطق کردم.
شهر منتهن ساخته شده از چوب باسا/ طول اثر ۹ متر ارزیابی شده است
خاطره برجهای دوقلو
این تمایل و کشش شاید به کودکی جو میکن بازمیگردد؛ چراکه او در کودکی از پنجره اتاقش بالا رفتن برجهای تجارت جهانی را نظاره کرده بود. این شناخت و تسلط به کیفیت کار او کمک شایانی کرده است. و به همین دلیل است که در ماکت نیویورک هم نسخه قدیمی و هم نسخهای از برج جدید را لحاظ کرده است. وان ورلد ترید سنتر نیز یکی دیگر از بناهایی است که در سال ۲۰۱۴ افتتاح شد و جو ماکتش را ساخته است.
او درباره چالشها و دشواریهای انجام این پروژه طولانی مدت گفت: هرآنچه وجود داشت را باید دقیقا میساختم و این بناهای قدیمی و جدید به هر قیمیتی که بود باید در اثر لحاظ میشد و حال این اتفاق افتاده است.
صحبتهای جو میکن درباره پروژه پرجزییات «نیویورک»/ این فیلم زبان اصلی است اما جزییات اندازه سازه قابل مشاهده است
از انبار تا موزه
با وجود دشواریهای بسیار و دقت عملی که جو در کارش داشته اما این احتمال وجود داشته که این ماکت نیز به سرنوشت ماکت پل دچار شود. ماکت نیویورک نیز سالها در یک انباری نگهداری میشده است. البته جو میکن مدام مراقب بوده که آسیب نبیند و هنگام جابجاییها سازه را از هم جدا میکرده که آسیب نبینند. اکنون اثر در تالار بزرگی از موزه، از شمال تا جنوب چیده شده تا وسعت واقعی شهر را نشان دهد؛ شهری که به گفته کیوریتورها هم آشناست و هم دستنیافتنی.
شهروندان میتوانند خانه خود را پیدا کنند!
اتفاقی که برای بازدیدکنندگان جالب به نظر میآید این است که آنها میتوانند با دوربینهای دو چشمی خانه و محله خود را پیدا کنند که آن را باید نوعی تجربه مشارکتی میان حافظه فردی و نقشه شهری، دانست.

یک قایق کوچک در نزدیکی نسخهی مینیاتوری ساحل جزیرهی کانی شناور است. عکس: دیوید لوروی/ موزه شهر نیویورک
سخن پایانی
جو میکن معتقد است که ناخواسته معروف شده و به شهرت رسیده است. او چنین قصدی نداشته و شرایط طوری پیش رفته که مخاطبان او و اثرش را بشناسند و به خاطر بسپارند.
قضیه اینگونه بوده که تابستان گذشته ویدئویی ساده از پروژه در تیکتاک منتشر شد و در کمال تعجب ۸ میلیون نفر آن را دیدند. میکن میگوید دخترش او را مجبور به انتشار کرده بود.
ماکت جو میکن اکنون نهفقط یک سرگرمی شخصی، بلکه سندی شاعرانه از رابطه انسان با شهر است؛ شهری که میتوان آن را پیمود، اما بهسختی میتوان کاملاً شناخت.