سایه سنگین فوقستاره روی جاهطلبی سلسائوی اروپا
کریستیانو رونالدو مانع بزرگ پرتغال برای طلسمشکنی در جام جهانی
تیم ملی پرتغال در حالی پس از شش دهه به دنبال شکستن طلسم و عبور از بهترین رکورد تاریخ خود یعنی عنوان سومی جهان است که حضور کریستیانو رونالدو به چالش و بحثی جدی در مسیر موفقیت این تیم تبدیل شده است.
به گزارش ایلنا، شاید بیانصافی باشد که تمام اتفاقات بعدی را به عنوان شصت سال رنج و حسرت توصیف کنیم. در سال ۲۰۱۶، پرتغال قهرمان اروپا شد. در قرن بیست و یکم، در حالی که آنها در صادرات بازیکنان و مربیان به سراسر دنیا عملکردی فوقالعاده داشتند، از نظر فوتبالی و به نسبت وسعت کشور، هیچ ملتی به اندازه پرتغال چنین تأثیرگذاری بزرگی در سطح جهان نداشته است.
اما شاید این حجم از تأثیرگذاری، هرگز به طور واقعی در مسابقات جام جهانی بازتاب پیدا نکرده است. پرتغال در سال ۲۰۰۶ برای دومین بار به مرحله نیمهنهایی رسید، هرچند آن موفقیت در تورنمنتی به دست آمد که آنها در چهار مسابقه بخش حذفی، تنها دو گل به ثمر رساندند. آنها در سال ۲۰۲۲ شانس طلایی و فوقالعادهای برای رسیدن به سومین نیمهنهایی خود داشتند، اما در یکچهارم نهایی مغلوب شدند تا به جای آنها، مراکش به عنوان نخستین تیم آفریقایی راهی مرحله نیمهنهایی شود.
چهار تورنمنت دیگر آنها نیز تا درجات مختلف، میتواند به عنوان یک ناکامی و عملکردی پایینتر از حد انتظار معرفی شود؛ به خصوص حذف در مرحله گروهی جامهای جهانی ۲۰۰۲ و ۲۰۱۴، و با کمی ارفاق شکست در مرحله یکهشتم نهایی ۲۰۱۰ - حتی اگر این باخت در برابر اسپانیایی بوده باشد که در نهایت قهرمان شد - و سپس جام جهانی ۲۰۱۸.
و اکنون نوبت به جام جهانی ۲۰۲۶ رسیده است؛ جایی که در میان تمام کشورهایی که تا به حال قهرمان جام جهانی نشدهاند، پرتغال باید تیمی باشد که بالاترین و بهترین شانس را برای فتح جام دارد. آنها تیم پنجم رنکینگ فیفا هستند، سرمربیای دارند که پیش از این یک کشور کوچکتر را به نیمهنهایی جام جهانی رسانده است، از خط میانیای بهره میبرند که میتواند حسرتبرانگیزترین خط هافبک کل تورنمنت باشد و یکی از بزرگترین فوتبالیستهای تاریخ را در اختیار دارند.
اگرچه، باید اعتراف کرد این بازیکن مورد نظر، زمانی که پرتغال در جام جهانی ۱۹۸۶ موفق به شکست انگلستان شد، یک کودک نوپا بود. هنگامی که کریستیانو رونالدو در جریان شکست پرتغال مقابل مراکش در قطر روی نیمکت ذخیرهها نشسته بود و آرژانتین جام را بالای سر میبرد، به نظر میرسید شانس او برای تقلید از لیونل مسی و بالا بردن جام جهانی برای همیشه به پایان رسیده است. اما برعکس، او اینجا در آمریکا دوباره بازگشته است و گویی تافتهای جدابافته و گونهای تحت حفاظت است.
تناقضهای کریستیانو و قوانین خاص برای ثروتمندان
رونالدو را به جرئت میتوان یکی از ضعیفترین بازیکنان یورو ۲۰۲۴ دانست، اما او در تمامی دیدارهای تیمش فیکس بود و در چهار مسابقه از پنج بازی نیز تا سوت پایان در زمین باقی ماند. هنگامی که او در بازی انتخابی ماه نوامبر به دلیل ضربه زدن با آرنج به دارا اوشی، مدافع ایرلند، از زمین اخراج شد، طبق قاعده باید از شروع بازیهای جام جهانی محروم میشد. اما برای افراد ثروتمند و مشهور، همیشه قوانین متفاوتی اجرا میشود؛ رونالدو در کاخ سفید با دونالد ترامپ شام خورد و فیفا مجازات او را به یک محرومیت تعلیقی تبدیل کرد.
حتی این دیدگاه وجود داشت که شاید اگر رونالدو با یک جریمه و محرومیت واقعی روبهرو میشد، به نفع تیم ملی پرتغال تمام میشد. چرا که آنها بدون حضور رونالدو، ارمنستان را با نتیجه سنگین ۹ بر ۱ در هم کوبیدند. پرتغالیها شاید هیچ مهاجم نوک کلاس جهانی دیگری در اسکواد خود نداشته باشند - گونسالو راموس که در سال ۲۰۲۲ جای او را گرفت و مقابل سوئیس هتتریک کرد، اکنون دچار افت و پسرفت شده است - اما راههای دیگری هم برای ترکیب این همه استعداد و تبدیل آنها به یک تیم واقعی وجود دارد.
به نظر میرسد روبرتو مارتینز هدایت تیمی را بر عهده گرفته که انتخاب رونالدو در ترکیب اصلی، یکی از شروط پیشفرض و الزامی آن است. این موضوع میتواند استعداد این مربی اسپانیایی در لفاظیهای غیرقابلباور را به چالش بکشد؛ مربیای که وقتی رونالدو مقابل ایرلند کارت قرمز گرفت، به جای انتقاد مدعی شد که باید از این بازیکن تمجید کرد که در ۲۲۵ بازی ملی قبلی خود هرگز اخراج نشده بود! این اتفاق توانایی او را برای ساختن تیمی که بتواند بهترینهای جهان را شکست دهد، آن هم با حضور رونالدو، محک میزند.
این بازیکن باسابقه این حق را دارد که ادعا کند از ۱۴۳ گل ملی او، به جز دو مورد، تمامی ۱۵ گل اخیرش در برابر رقبایی به ثمر رسیده که یا به جام جهانی صعود کردهاند یا پتانسیل و شانس صعود را داشتهاند؛ اسپانیا و آلمان از جمله فاتحان احتمالی این جام هستند. اما با اطمینان میتوان گفت که پرتغال با وجود یک حضور ایستا و بدون تحرک در خط حمله، نمیتواند یک بازی مبتنی بر پرس شدید را در زمین پیاده کند.
رؤیای رکوردشکنی و جادوی خط میانی سلسائوی اروپا
ممکن است رونالدو شکستن رکوردهای شخصی را در ذهن داشته باشد. تقابلهای مرحله گروهی با جمهوری دموکراتیک کنگو و ازبکستان - یعنی همان بازیهایی که او باید به خاطرشان محروم میشد - این فرصت را به او میدهد تا به نخستین بازیکن تاریخ تبدیل شود که در شش دوره مختلف جام جهانی گلزنی کرده است. در صورت تحقق این امر، او با رکورد ملی اوزهبیو یعنی ثبت ۹ گل در جام جهانی برابر خواهد شد؛ اما نکته اینجاست که آن فوقستاره افسانهای پرتغال هر ۹ گل خود را تنها در یک تورنمنت به ثمر رساند؛ او ۶ گل در مراحل حذفی زد، در حالی که سهم رونالدو در مراحل حذفی جام جهانی صفر گل بوده است.
این موضوع بر این واقعیت صحه میگذارد که تاریخ فوتبال پرتغال با نام او گره خورده است، حتی فراتر از پیوندی که برزیل با پله یا آرژانتین با دیگو مارادونا و مسی دارد. پرتغال قبل از ظهور رونالدو تنها در سه دوره جام جهانی بازی کرده بود و این ششمین جامی خواهد بود که آنها با حضور او تجربه میکنند.
این سومین جام جهانی مارتینز خواهد بود، پس از دو دورهای که با بلژیک پشت سر گذاشت. این سرمربی اسپانیایی پیش از این یک نسل طلایی را به نیمهنهایی جام جهانی رسانده بود؛ اما ترکیب فعلی پرتغال را به نوعی میتوان نه یک نسل، بلکه دو نسل متفاوت دانست که بقایایی از نسل سوم را نیز با خود دارد. برناردو سیلوا و برونو فرناندز یک دهه بزرگتر از ژائو نوز هستند؛ و با وجود ویتینیا که باید در این خط میانی شگفتانگیز و فوقالعاده جا بگیرد، یکی از آنها میتواند به عنوان بال راست بازی کند.
این چیدمان به نوبه خود باعث میشود رافائل لیائو و ژائو فلیکس برای تصاحب یک جایگاه با هم رقابت کنند؛ بازیکنی که به عنوان مرد سال لیگ حرفهای عربستان انتخاب شد، ژائو فلیکس بود و نه رونالدو. از سوی دیگر فرناندز عنوان مرد سال فوتبال انگلستان را به دست آورد و نونو مندز به همراه ویتینیا در تیم منتخب فصل لیگ قهرمانان اروپا قرار گرفتند.
آخرین رقص رونالدو و نبرد نهایی با مسی
اما، مثل همیشه، به نظر میرسد همه چیز تنها حول محور رونالدو میچرخد. مسیر احتمالی پرتغال آنها را به کانزاسسیتی میرساند؛ به یک بازی در مرحله یکچهارم نهایی که میتواند آنها را رو در روی آرژانتین قرار دهد. این مسابقه نویدبخش نبرد جذاب مسی در برابر رونالدو، آن هم برای آخرین بار در تاریخ است. آنها در مجموع نزدیک به ۲۰۰۰ گل به ثمر رساندهاند، اما در یک زمینه حیاتی، نتیجه بازی ۱ بر صفر به سود مسی است: در تعداد جامهای جهانیِ فتحشده.
این آخرین شانس کریستیانو رونالدو است. این تورنمنت همچنین میتواند بهترین فرصت تاریخ پرتغال باشد، اما با این سؤال بزرگ و اساسی همراه است که آیا آنها به لطف و به خاطر حضور رونالدو به موفقیت میرسند یا به رغم حضور او؟
